عاجزی از عاشق، از معشوق طنازی خوش است
از سپند افتادن، از آتش سرافرازی خوش است
کوهکن حیف است فارغبال دارد تیشه را
ناخنی تا هست در کف، سینه پردازی خوش است
خون دل در ساغر روشندلان زیبنده است
باده شیراز در مینای شیرازی خوش است
خانه آرایی گرانجانی است با موی سفید
صبح چون روشن شود، از شمع سربازی خوش است
سر به پیش انداختن در زندگانی خوشنماست
زیر شمشیر شهادت گردن افرازی خوش است
خانه سازی، در به روی دل برآوردن بود
از عمارت، در جهان خاک، خودسازی خوش است
تا نسوزد آرزو، پرداز دل بی حاصل است
چون به خاکستر رسی، آیینه پردازی خوش است
گفتگو با دل سیاهان می کند دل را سیاه
شمع اگر باشد طرف صائب زبان بازی خوش است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل با مثالهای پیاپی نشان میدهد که هر رفتار در جای خود نیکوست: فروتنی از عاشق و ناز از معشوق، سر به زیری در زندگی و گردنافرازی هنگام شهادت. او دلبستگی به خانهسازی و آرایش دنیا را، بهویژه در پیری، نکوهش میکند و خودسازی و سوزاندن آرزوها را راه صفای دل میداند. در پایان توصیه میکند که از همسخنی با سیهدلان پرهیز شود و تنها با روشندلان سخن گفته شود.
هوش مصنوعی: فروتنی و ناتوانی شایستهٔ عاشق است و ناز و عشوه شایستهٔ معشوق؛ همانگونه که از اسپند افتادن و جهیدن در آتش زیباست و از آتش سربلندی و زبانه کشیدن.
هوش مصنوعی: حیف است که کوهکن (فرهاد) تیشه را آسوده و بیکار بگذارد؛ تا ناخنی در دست هست، باید سینه را خراشید و کاوید، یعنی عاشق نباید از رنج و کوشش دست بکشد.
هوش مصنوعی: خون دل در جام روشندلان زیبنده است، همانطور که شراب شیراز در صراحی شیرازی خوش است؛ یعنی هر چیز در جای شایستهٔ خود نیکوست و رنج دل درخور اهل دل است.
هوش مصنوعی: آراستن خانه در پیری و با موی سپید نشانهٔ سنگینجانی و دلبستگی بیجاست؛ چنانکه چون صبح روشن شود، شمع باید خود را فدا کند و خاموش شود، پیری نیز هنگام رها کردن دنیاست.
هوش مصنوعی: در زندگی سر به زیر داشتن و فروتنی زیباست، اما زیر شمشیر شهادت باید گردن افراشت و سربلند بود.
هوش مصنوعی: خانه ساختن در حقیقت بستن در به روی دل است؛ در این جهان خاکی، به جای ساختن بنا، ساختن و اصلاح خویشتن نیکوتر است.
هوش مصنوعی: تا آرزوها نسوزند، صیقل دادن و آراستن دل بیثمر است؛ وقتی آرزوها به خاکستر رسیدند، با همان خاکستر میتوان آینهٔ دل را جلا داد.
هوش مصنوعی: گفتگو با سیهدلان دل را تیره میکند؛ ای صائب، اگر طرف سخن شمع باشد که زبانش روشنی است، زبانآوری و گفتگو خوش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.