به ادب نوش، جام دولت را
مده از کف زمام دولت را
در چراگاه آرزو مگذار
توسن بی لجام دولت را
به نفس های آتشین چون شمع
زنده دل دار، شام دولت را
هزل در دیده ها سبک سازد
پله احتشام دولت را
به قوام آورد گران حلمی
باده کم قوام دولت را
دست جودست شمسه زرین
قصر عالی مقام دولت را
نتوان جز به دست حزم گرفت
آستین دوام دولت را
جوی شیرست چرب نرمی خلق
صحن دارالسلام دولت را
مد انعام، تار شیرازه است
دفتر انتظام دولت را
می کند تار و مار، باد غرور
سر زلف نظام دولت را
به دو دست دعا نگه دارند
شهسواران زمام دولت را
در فلاخن نهد سبکساری
لنگر احتشام دولت را
از بلندی پایه همت
نردبان ساز، بام دولت را
صبح محشر نمی کند بیدار
باده نوشان جام دولت را
اهل معنی به فکرت صائب
زنده دارند نام دولت را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزنامهای دربارهٔ آیین نگهداشتن دولت و اقبال است. صائب ادب، حلم، بخشش، نرمخویی، دوراندیشی، دعا و همت را مایهٔ پایداری قدرت میداند و هزل، سبکساری، غرور و هوس را عامل سستی و پریشانی آن میشمارد. در پایان هشدار میدهد که مستی قدرت غفلتی بیبیداری میآورد و یادآور میشود که نام دولت را اندیشهٔ شاعران زنده نگه میدارد.
هوش مصنوعی: جام دولت و اقبال را با ادب و فروتنی بنوش و اختیار و مهار بخت و قدرت را از دست مده.
هوش مصنوعی: اسب سرکش و بیلگام دولت را در چراگاه آرزوها رها مکن؛ یعنی قدرت را به دست هوسها مسپار.
هوش مصنوعی: مانند شمع که با سوز و نفس آتشین شب را روشن نگه میدارد، تو نیز با آه سحرگاهی و شبزندهداری شبِ دولت را زنده و بیدار نگه دار.
هوش مصنوعی: شوخی و سخن بیهوده، شکوه و بزرگی صاحب دولت را در چشم مردم سبک و بیاعتبار میکند.
هوش مصنوعی: بردباری سنگین و وقار، شراب رقیق و بیمایهٔ دولت را پخته و پرمایه میکند؛ یعنی حلم به قدرت ثبات میبخشد.
هوش مصنوعی: دست بخشنده مانند نقش خورشیدی زرینی است که بر سقف کاخ بلندپایهٔ دولت میدرخشد و آن را زینت میدهد.
هوش مصنوعی: پایداری دولت را جز با دوراندیشی و احتیاط نمیتوان نگه داشت؛ دامن دوام آن تنها به دست حزم گرفتنی است.
هوش مصنوعی: نرمخویی و خوشرفتاری با مردم برای صحن دولت مانند جوی شیر در بهشت است و آن را بهشتگونه میکند.
هوش مصنوعی: بخشش و انعام پیوسته مانند رشتهٔ شیرازه است که دفتر نظم و سامان دولت را به هم پیوسته نگه میدارد.
هوش مصنوعی: باد غرور و خودبینی زلف نظم و سامان دولت را پریشان و آشفته میکند.
هوش مصنوعی: سواران چیرهدست و بزرگان، مهار دولت را با هر دو دستِ دعا و توکل به خدا نگه میدارند.
هوش مصنوعی: سبکسری و بیوقاری، لنگر سنگین شکوه دولت را در فلاخن میگذارد و به دور پرتاب میکند؛ یعنی وقار را از میان میبرد.
هوش مصنوعی: با بلندی همت برای رسیدن به بام دولت نردبان بساز؛ یعنی همت بلند وسیلهٔ رسیدن به اقبال است.
هوش مصنوعی: کسانی که از جام دولت مست شدهاند چنان غافلاند که حتی صبح قیامت هم آنان را بیدار نمیکند.
هوش مصنوعی: اهل معنا و سخن، به یاری اندیشهٔ صائب، نام دولت را زنده و ماندگار نگه میدارند؛ یعنی شعر شاعر نام صاحبان قدرت را جاودان میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.