صبر و طاقت از دل بی تاب می جوییم ما
حیرت آیینه از سیماب می جوییم ما
با سیه کاری طمع داریم حسن عاقبت
دولت بیدار را در خواب می جوییم ما
شکوه با ناراستی از چرخ کجرو می کنیم
راستی در جوی کج از آب می جوییم ما
چون کتان هر چند از ماه است زخم ما، همان
مرهم کافوری از مهتاب می جوییم ما
از لباسی دوستان، داریم دلسوزی طمع
اخگر از خاکستر سنجاب می جوییم ما
می کند همدرد، عیش ناقص ما را تمام
در میان رشته ها همتاب می جوییم ما
در پریشان کردن جمعیت دنیاست جمع
آنچه از جمعیت اسباب می جوییم ما
گرمیی کز عشق باید جست آن را در لباس
از سمور و قاقم و سنجاب می جوییم ما
از وصال یار محرومیم با همخانگی
در حرم چون غافلان محراب می جوییم ما
هر که خود را جمع می سازد همه عالم در اوست
بحر را در حقه گرداب می جوییم ما
از حقیقت روی صائب در مجاز آورده ایم
ماه را دایم ز طشت آب می جوییم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از طلبهای نابهجا و وارونهٔ آدمی سخن میگوید: صبر از دل بیتاب، عاقبت نیک از سیهکاری، و دلسوزی از دوستانِ ظاهری. هر بیت با تمثیلی از طبیعت مانند جیوه، کتان و مهتاب، و آب جوی کج، این ناسازگاری را نشان میدهد. شاعر در پایان گرفتاری اصلی را در این میبیند که از حقیقت به مجاز روی آوردهایم و ماه را در تشت آب میجوییم.
هوش مصنوعی: ما از دلِ بیقرار، صبر و تحمل میخواهیم؛ این مانند آن است که از جیوهٔ همیشه لرزان، سکون و حیرتِ آینه را بخواهیم. یعنی چیزی ناممکن طلب میکنیم.
هوش مصنوعی: با آنکه کارهای سیاه و گناهآلود میکنیم، امید عاقبت به خیری داریم؛ مانند کسی که بخت بیدار را در خواب میجوید.
هوش مصنوعی: خودمان ناراستیم و از آسمانِ کجرفتار گله میکنیم؛ این مثل آن است که از آبِ جوی کج انتظار راسترفتن داشته باشیم.
هوش مصنوعی: کتان از نور ماه پاره میشود و ما هم مانند کتان زخمخوردهٔ ماهیم، با این حال باز مرهم خنک کافوری را از همان مهتاب میخواهیم؛ یعنی درمان را از زخمزننده میجوییم.
هوش مصنوعی: از دوستانِ ظاهری و ریاکار انتظار همدردی و دلسوزی داریم؛ این مانند جستن اخگر و آتش در خاکسترِ پوست سنجاب است که گرمایی واقعی ندارد.
هوش مصنوعی: همدرد و همحال، شادیِ ناقص ما را کامل میکند؛ پس مانند رشتهای که برای استواری رشتهای همتاب میخواهد، ما هم در میان مردم یک همدل میجوییم.
هوش مصنوعی: آرامش و جمعیت خاطری که از گردآوردن اسباب دنیا میخواهیم، در واقع در پراکندن و رهاکردن دارایی دنیا به دست میآید.
هوش مصنوعی: گرمایی را که باید از عشق جست، ما در جامههای پوستِ سمور و قاقم و سنجاب میجوییم؛ یعنی گرمی دل را در تجمّل ظاهری میطلبیم.
هوش مصنوعی: با آنکه یار با ما همخانه است، از وصالش محرومیم؛ مانند غافلانی که در خودِ حرم هنوز دنبال محراب میگردند و حقیقتِ نزدیک را نمیبینند.
هوش مصنوعی: هر کس خود را جمع کند و به خود آید، همهٔ جهان در وجود او هست؛ پس ما دریا را در حلقهٔ کوچک گرداب میجوییم، یعنی کل را در جزءِ جمعشده.
هوش مصنوعی: ای صائب، ما از حقیقت روی گردانده و به مجاز رو آوردهایم؛ مانند کسی که ماه را همیشه در تشت آب، یعنی در بازتابش، میجوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.