داغ گل کرد بهار از اثر لالهٔ ما
سرمه گردید صدای جرس نالهٔ ما
محو جولان هوس گشت سر و برگ نمو
داشت پرگار هوا شعلهٔ جوالهٔ ما
چند چون چشم بتان قافلهسالاری ناز؟
اثر روز سیاه است به دنبالهٔ ما
با همه جهل گر از زاهد و مکرش پرسی
سامری نیست فسون قابل گوسالهٔ ما
عاقبت همچو چنار از اثر دست دعا
آتش آورد برون زهد کهنسالهٔ ما
بر سیهبختی خود ناز دو عالم داریم
سایه دارد مژهات بر سر بنگالهٔ ما
همچو شمع از چمن آیینه ساغر زدهایم
گر رسد رنگ به پرواز شود هالهٔ ما
آب باید شدن از خجلت اظهار آخر
عرقی هست گره در نظر ژالهٔ ما
درِ نُه بیضهٔ افلاک شکافی بیدل!
تا به کام تپشی بال کشد نالهٔ ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از داغ و نالهٔ عاشقی سخن میگوید که تپش درونیاش در جهان تنگ و خاموش اسیر مانده است. شاعر ریا و فریب زاهد را با گوسالهٔ سامری میسنجد و به سیهبختی خود، که از سایهٔ مژهٔ یار است، مینازد. در پایان، خود را به شکافتن نُه فلک فرامیخواند تا نالهٔ دلش مجال پرواز بیابد.
هوش مصنوعی: از تأثیر داغِ لالهٔ دل ما، بهار داغدار شد و شکوفه داد؛ و نالهٔ ما چنان خاموش و بیصدا شد که بانگ جرس هم گویی سرمه خورد و گنگ گشت. سرمه در قدیم مایهٔ گرفتگی صدا دانسته میشد.
هوش مصنوعی: همهٔ ساز و برگِ رشد و بالیدن ما در جولان هوس محو و تباه شد. شعلهٔ گردان و چرخان ما در هوا فقط دایرهای بیحاصل میکشید، مانند پرگار.
هوش مصنوعی: تا کی مانند چشم زیبارویان پیشوای کاروان ناز باشیم؟ در پیِ ما جز نشان روز سیاه نیست؛ چشم سیاه بتان نیز در دنبالهٔ خود سرمه و سیاهی دارد.
هوش مصنوعی: با همهٔ نادانی ما، اگر از زاهد و مکر او بپرسی، خواهی دید که حتی سامری هم افسونی بهاندازهٔ گوسالهٔ ما ندارد. یعنی زهد ریایی زاهد گوسالهپرستی و فریبی بزرگتر از کار سامری است.
هوش مصنوعی: سرانجام زهد کهنهٔ ما، مانند چنار که برگش به دست دعا میماند و در پیری از درون آتش میگیرد، از اثر دعا آتش بیرون داد و خود را سوزاند.
هوش مصنوعی: ما به سیهبختی خود به اندازهٔ دو جهان ناز میکنیم، چون مژهٔ سیاه تو بر سرزمین سیاهِ بنگالهٔ ما سایه افکنده است.
هوش مصنوعی: ما مانند شمع از چمنِ آینه جام نور نوشیدهایم. اگر رنگ ما به پرواز درآید و بپرد، همان رنگِ پریده گرداگرد ما هاله میشود.
هوش مصنوعی: سرانجام باید از شرم آشکار کردن خود آب شد؛ ژالهٔ ما در حقیقت عرق شرمی است که گره خورده و بسته شده است.
هوش مصنوعی: ای بیدل، باید درِ نُه تخم آسمانها را بشکافی تا نالهٔ ما بتواند به آرزوی بیقراری خود بال بگشاید و پرواز کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.