به آفتاب شهم گفت هین مکن این ناز
که گر تو روی بپوشی کنیم ما رو باز
دمی که شعشعه این جمال درتابد
صد آفتاب شود آن زمان سیاه و مجاز
کسی شود به تو غره که روی دوست ندید
کسی که دید مرا کی کند تو را اعزاز
ز گازران مگریز و به زیر ابر مرو
که ابر را و تو را من درآورم به نیاز
اگر چه جان و جهانی خوش به توست جهان
نگون شوی چو رخم دلبری کند آغاز
مرا هزار جهانست پر ز نور و نعیم
چه ناز میرسدت با من ای کمین خباز
عباد را برهانم ز نان و از نانبا
حیات من بدهدشان حیات و عمر دراز
ز آفتاب گذشتیم خیز ای ناهید
بیار باده و نقل و نبات و نی بنواز
زمانه با تو نسازد تو سازوارش کن
به چنگ ما ده سغراق و چنگ را ده ساز
نبات و جامد و حیوان همه ز تو مستند
دمی بدین دو سه مخمور بینوا پرداز
حیات با تو خوشست و ممات با تو خوشست
گهیم همچو شکر بفسران گهی بگداز
چو ماه همره من شد سفر مرا حضرست
به زیر سایه او میروم نشیب و فراز
ز آسمان شنوم من که عاقبت محمود
خموش باش که محمود گشت کار ایاز


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی و جذابیت آفتاب و عشق اشاره میکند و بیان میکند که کسی به مقام و ارزش محبوب پی نمیبرد مگر اینکه جمال او را دیده باشد. او به دوری از ظواهر و سطحینگری هشدار میدهد و تأکید میکند که نزدیکی به معشوق باعث حیات و شکوفایی روح است. شاعر به شادی و زندگی شیرین با محبوب اشاره میکند و در انتها به داستان محمود و ایاز اشاره میکند که در آن به مظلومیت ایاز و تغییرات زندگی او پرداخته میشود. شعر به نوعی دعوت به درک عمیقتر از عشق و حقیقت وجود دارد.
هوش مصنوعی: به آفتاب شمس (شمس تبریزی) گفته میشود که ناز نکند و خود را پنهان نکند؛ زیرا اگر او روی خود را بپوشاند، ما هم از دیدن او باز میمانیم و از عشق او محروم میشویم.
هوش مصنوعی: زمانی که نور این زیبایی درخشان شود، صد آفتاب هم در آن لحظه سیاه و بیاهمیت خواهند بود.
هوش مصنوعی: کسی که فقط به ظاهر تو افتخار کند، فردی است که روی دوست (خداوند) را ندیده است. کسی که حقیقت و عمق وجود مرا دیده باشد، چگونه ممکن است تو را (به خاطر ظاهرت) ارج نهد؟
هوش مصنوعی: از کسانی که از گازرانی (محل جایی که گازرانی میکنند) فرار میکنند دوری کن و به زیر ابر نرو، زیرا من برای تو و ابر (درخواست) عشق و خواستهات را به وجود میآورم.
هوش مصنوعی: هرچند که دل و جان و دنیای زیبایی از آن توست، اما از آنجا که زیبایی من آغاز شود، آن جهان تو نیز نابود خواهد شد.
هوش مصنوعی: من هزاران جهان پر از روشنایی و نعمت دارم، پس چرا با من اینگونه به ناز رفتار میکنی ای نانوا که در کمین نشستهای؟
هوش مصنوعی: من میخواهم بندگان خدا را از وابستگی به نان و نانوا آزاد کنم؛ چون زندگی من به آنها حیات و عمر طولانی میبخشد.
هوش مصنوعی: از زیر نور آفتاب عبور کردیم، ای ناهید (که به الهه عشق و زیبایی اشاره دارد)، باده (شراب) و خوراکیهای خوشمزه و شیرین بیاور و نی را نیز بنواز.
هوش مصنوعی: زمانه با تو همراهی ندارد، تو باید خودت را با آن هماهنگ کنی. به ما نی و ساز بده تا بتوانیم موسیقی و حال خوشی را ایجاد کنیم.
هوش مصنوعی: همه موجودات، اعم از گیاهان، اجسام بیجان و حیوانات، به تو وابسته هستند. به یک لحظه از این دو یا سه نوع مست (مست از عشق یا معرفت) بپرداز و به آنها توجه کن.
هوش مصنوعی: زندگی با تو شیرین است و حتی مرگ نیز با تو خوشایند است. گاهی مانند شکر در آتش میمانم و گاهی در عذاب و ذوب شدن.
هوش مصنوعی: وقتی ماه (نماد زیبایی و روشنی) در کنار من است، سفرم (زندگی یا مسیرم) همواره در آرامش و راحتی خواهد بود. در زیر سایه او، حوادث و فراز و نشیبهای زندگی را سپری میکنم.
هوش مصنوعی: من از آسمان میشنوم که عاقبت کار ایاز، دوست و خدمتگزار محمود، به پایان رسیده و محمود هم اکنون خاموش شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
زمانه اسب و تو رایض، به رای خویشت تاز
زمانه گوی و تو چوگان به رای خویشت باز
اگرچه چنگ نوازان لطیف دست بوند
فدای دست قلم باد دست چنگ نواز
تویی، که جور و بخیلی به تو گرفت نشیب
[...]
اگر چه دیده افعی بخاصیت بجهد
بدانگهی که زمرد بدو بری بفراز
من این ندیدم، دیدم که خواجه دست بداشت
برابر دل من بترکید چشم نیاز
اگر دو دیده افعی بهخاصیت بکند
بدانگهی که زمرد بدو برند فراز،
من این ندیدم و دیدم که میر دست بداشت
برابر دل من بترکید چشم نیاز.
بهشتوار شد از نوبهار گیتی باز
در بهشت بر او کرد چرخ گوئی باز
درم درم شده روی زمین چو پشت پلنگ
شکن شکن شده آب شَمَر چو سینه باز
سرشگ ابر کند هر فراز را چو نشیب
[...]
چو عزم کاری کردم مرا که دارد باز
رسد به فرجام آن کار کش کنم آغاز
شبی که آز برآرد کنم به همت روز
دری که چرخ ببندد کنم به دانش باز
اگر ندارم گردون نگویدم که بدار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.