فرستادست شیخ مهنه سه چیز
خلالی و کلاهی و شکر نیز
بر معشوق، چون معشوق آن دید
بنپذیرفت کز مخلوق آن دید
بخادم گفت با شیخت چنین گوی
که ما را باز شد کلّی ازین خوی
خلال آن را بکار آید که پیوست
بجز خون خوردنش چیزی دهد دست
چو من خون خوارهٔ پیوسته باشم
تو دانی کز خلالت رَسته باشم
شکر آن را بکار آید که از قهر
نباید خوردنش یک شربتی زهر
چو این تلخی نخواهد شد ز کامم
تو دانی کین شکر باشد حرامم
کلاه آن را بود لایق که سر داشت
و یا از سر سرموئی خبر داشت
کسی کو چون گریبان بی سر آید
کجا هرگز کلاهش در خور آید
سه چیز تو ترا ای زندگانی
مرا یک چیز بس دیگر تو دانی
کسی کو نقد خورشید الهی
بدست آرد دگر داند ملاهی
اگر تو برگِ سرّ عشق داری
به بیبرگی تو دایم سردرآری
که گر این سر همی خوانی جهانی
نمیباید سر خویشت زمانی
که چون از شمع سر یابد جدائی
سواد جمع یابد روشنائی
قلم را سر بریدن سخت زیباست
وگرنه زو نه بیند کس خطی راست
چو برخیزی ز باطل حق دهندت
مقیّد بفگنی مطلق دهندت
ز پیش خویشتن بر بایدت خاست
که تا این کار بنشیند ترا راست
که تا با خویش میآئی تو پیوست
هم آنگاهی شود معشوق از دست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شیخ ابوسعید برای عارفی به نام معشوق خلال، شکر و کلاه میفرستد. معشوق آنها را نمیپذیرد، چون هدیهٔ آفریده است. او میگوید خونْخوار به خلال، تلخکام به شکر و بیسر به کلاه نیازی ندارد و او را تنها خدا بس است. عطار سپس نتیجه میگیرد که راه عشق ترک خود است، چنانکه شمع و قلم با بریدن سر سودمند میشوند، و تا آدمی با خود است، معشوق را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: شیخ مِهنه (ابوسعید ابوالخیر) سه چیز فرستاد: یک خلال دندان، یک کلاه و مقداری شکر.
هوش مصنوعی: این هدیهها را برای «معشوق» فرستاد. معشوق چون آنها را دید، نپذیرفت، زیرا آن را از سوی آفریده دید، نه از سوی خدا.
هوش مصنوعی: به خادم گفت: به شیخت چنین بگو که ما بهکلی از این عادت (پذیرفتن و بهکار بردن این چیزها) دست کشیدهایم.
هوش مصنوعی: خلال به کار کسی میآید که همیشه جز خون دل، خوراک دیگری هم به دستش برسد.
هوش مصنوعی: چون من همواره خون دل میخورم، خودت میدانی که از خلال تو بینیازم.
هوش مصنوعی: شکر به کار کسی میآید که از قهر روزگار ناچار نباشد پیوسته جرعهای زهر بنوشد.
هوش مصنوعی: چون این تلخی هرگز از کام من نمیرود، خودت میدانی که این شکر بر من روا نیست.
هوش مصنوعی: کلاه شایستهٔ کسی است که سری داشته باشد، یا دستکم به اندازهٔ سر مویی از سر خود خبر داشته باشد.
هوش مصنوعی: کسی که مانند گریبان بیسر است، یعنی از خود گذشته و سر را باخته، کلاه هرگز به کارش نمیآید.
هوش مصنوعی: ای جان عزیز، این سه چیزِ تو از آنِ خودت باشد. مرا یک چیز بس است، یعنی خدا. دیگر خودت میدانی.
هوش مصنوعی: کسی که سرمایهٔ خورشید الهی را به دست آورد، هر چیز دیگری را سرگرمی بیهوده میداند.
هوش مصنوعی: اگر توشهٔ راز عشق را داری، همواره به بیچیزی و ترک تعلقات روی میآوری.
هوش مصنوعی: اگر این راز را به اندازهٔ جهانی ارزشمند میدانی، نباید لحظهای در بند سر و هستی خودت باشی.
هوش مصنوعی: وقتی سرِ سوختهٔ شمع را میچینند، جمع و محفل روشن میشود. یعنی با گذشتن از خود، دیگران از تو نور میگیرند.
هوش مصنوعی: سر قلم را تراشیدن کاری بسیار نیکوست، وگرنه کسی از آن خط راست و درستی نمیبیند.
هوش مصنوعی: وقتی از باطل دست بکشی، حق را به تو میدهند. وقتی هستیِ محدود و دربند را رها کنی، به تو هستیِ مطلق میبخشند.
هوش مصنوعی: باید از پیش خود برخیزی و از خود بگذری تا این کار برایت درست و استوار شود.
هوش مصنوعی: تا وقتی پیوسته با خودت هستی و به خود مشغولی، معشوق از دستت میرود. در این بیت به نام «معشوق» در حکایت نیز اشاره شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.