شبی برفی عظیم افتاد در راه
سراپرده زده سلطان ملکشاه
ز سرما مرغ و ماهی آرمیده
همه در کوشَها سر درکشیده
براندیشید سلطان گفت امشب
غم سلطان که خواهد خورد یا رب
بباید رفت تا بینم نهفته
که در سرما بدین درکیست خفته
چو سلطان سر ازان خیمه بدر کرد
درو هم برف و هم سرما اثر کرد
ندید ازهیچ سو یک پاسبان را
مگر یک خفتهٔ بیدار جان را
قبائی از نمد افکند در بر
ز میخ خیمه بالش خاک بر سر
همه شب لالکا در پای مانده
ز دست برف بر یک جای مانده
ندانم تا شبی از درد دین تو
بدین درگاه بودستی چنین تو
اگر یک ذرّه دلسوزیت بودی
شبی آخر چنین روزیت بودی
ز بانگ پای سلطان مرد از راه
بجَست از جای و بانگی زد بران شاه
که هان تو کیستی شه گفت حالی
منم ای مهربان سلطانِ عالی
تو باری کیستی ای مرد کاری
که سلطان را چنین شب پاس داری
زبان بگشاد مرد و گفت ای شاه
منم مردی غریب بیوطنگاه
وطنگاهم به جز درگاه شه نیست
مرا جز خدمت شه هیچ ره نیست
مرا تا جان و تن همراه باشد
سرم آنجا که پای شاه باشد
شهش گفتا که فرمان دادمت من
عمیدی خراسان دادمت من
چو سلطان یک شب از مردی خبر یافت
ازو آن مرد نام معتبر یافت
اگر تو هم شبی بر درگه یار
بروز آری زهی دولت زهی کار
اگر یک شب به بیداری رسی تو
به سرحدّ وفاداری رسی تو
ز فقرت خلعتی بخشند جاوید
که یک یک ذرّه میبینی چو خورشید
گر آن دیده بدست آری زمانی
اگر کوری شوی صاحب قرانی
بزرگان را که شد کاری مهیّا
بچشم نیستی دیدند اشیا
چو چشم نیستی درکارت آید
شکر زهرت شود گل خارت آید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در شبی برفی سلطان ملکشاه از خیمه بیرون میآید تا ببیند چه کسی در سرما پاسبان اوست و مرد غریبی را مییابد که با نمدی بر تن و میخ خیمه به جای بالش بر درگاه مانده است. مرد میگوید وطنی جز درگاه شاه ندارد و سلطان او را عمید خراسان میکند. عطار نتیجه میگیرد که اگر سالک یک شب با سوز دل بر درگاه حق بیدار بماند، خلعتی جاودان از فقر و چشم نیستی مییابد که با آن هر ذره چون خورشید دیده میشود و زهر شکر و خار گل میگردد.
هوش مصنوعی: شبی برف سنگینی در راه بارید و سلطان ملکشاه در آنجا سراپرده و خیمه زده بود.
هوش مصنوعی: از شدت سرما پرنده و ماهی آرام گرفته بودند و همه در گوشهها و پناهگاهها سر فرو برده بودند.
هوش مصنوعی: سلطان با خود اندیشید و گفت: خدایا، امشب چه کسی غم سلطان را میخورد و به فکر اوست؟
هوش مصنوعی: باید پنهانی بروم و ببینم در این سرما چه کسی بر در خیمهٔ من خوابیده و نگهبانی میدهد.
هوش مصنوعی: وقتی سلطان سر از خیمه بیرون آورد، برف و سرما بر او اثر کرد.
هوش مصنوعی: از هیچ طرف نگهبانی ندید، جز یک نفر که خوابیده بود ولی جانش بیدار و هوشیار بود.
هوش مصنوعی: آن مرد قبایی از نمد بر تن کرده بود، میخ خیمه را بالش ساخته بود و خاک بر سرش نشسته بود.
هوش مصنوعی: همهٔ شب کفش زمخت (لالکا) به پا داشت و از شدت برف در یک جا مانده و تکان نخورده بود.
هوش مصنوعی: شاعر خطاب به خواننده میگوید: نمیدانم آیا تو هرگز یک شب از درد دین اینگونه بر درگاه حق ماندهای؟
هوش مصنوعی: اگر ذرهای سوز دل داشتی، دستکم یک شب چنین حالی برایت پیش میآمد.
هوش مصنوعی: آن مرد از صدای پای سلطان از جا پرید و بر شاه بانگ زد.
هوش مصنوعی: گفت: هان، تو کیستی؟ شاه بیدرنگ گفت: ای مهربان، من سلطان بزرگم.
هوش مصنوعی: سلطان پرسید: تو کیستی ای مرد کاردان که در چنین شبی از سلطان پاسداری میکنی؟
هوش مصنوعی: مرد زبان گشود و گفت: ای شاه، من مردی غریب و بیخانمانم.
هوش مصنوعی: خانه و وطنی جز درگاه شاه ندارم و جز خدمت شاه راهی پیش رو ندارم.
هوش مصنوعی: تا جان در تنم هست، سرم همان جایی است که پای شاه است؛ یعنی تا زندهام سر بر خاک قدم شاه دارم.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: فرمان دادم و منصب عمیدی (ریاست دیوانی) خراسان را به تو بخشیدم.
هوش مصنوعی: چون سلطان یک شب از حال آن مرد آگاه شد، آن مرد به سبب او نام و مقامی ارجمند یافت.
هوش مصنوعی: اگر تو هم یک شب بر درگاه معشوق حقیقی (خداوند) تا صبح بیدار بمانی، چه بخت و کار بزرگی است.
هوش مصنوعی: اگر یک شب به بیداری راستین برسی، به نهایت وفاداری رسیدهای.
هوش مصنوعی: به پاس فقر و نیازمندیات خلعتی جاودان به تو میبخشند که با آن هر ذره را چون خورشید روشن میبینی.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای آن چشم باطن را به دست آوری، حتی اگر چشم ظاهرت کور شود، پادشاهی بزرگ و نیکبختی.
هوش مصنوعی: بزرگانی که کارشان سامان یافت، همه چیز را با چشم نیستی و فنای خود دیدند.
هوش مصنوعی: وقتی چشم نیستی به کارت بیاید، زهر برایت شکر و خار برایت گل میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.