شمارهٔ ۹۸ - مصاف اول غازی ملک با لشکر دهلی به باد حملهای زیر و زبر کردن چنان لشکر
دلیری کاو صف مردان بدیدهست
نه بازش، دیده در خواب آرمیدهست
گوی را زیبد اندر زیر، توسن
که صف تیغ داند باغ سوسن
رود یک سر چو باد آن جا که یک سر
چو برگ بید بارد، تیغ و خنجر
نیندازد، گر آید ببر و یا شیر
چو نیلوفر، سپر، بر آب شمشیر
بسی بینی عروسان قبا پوش
بگشت کوچههای شهر پر جوش
نه شیران را کند کس حمله تعلیم
نه روبه را گریز و حیله تسلیم
نباشد هم شجاع و هم خردمند
بجز غازی ملک شیر عدو بند
چو دید آهنگ لشکرهای خسرو
که آید روی در روی و روا رو
اشارت کرد تا فرمان گزاران
کنند آئین ترتیب سواران
که و مه شد ز حکم کارفرمای
سلیح و ساز خود را زیور آرای
ز صیقلهای صفها، یافت جوشن
که فتح از غیبهایش گشت روشن
کمانها چون هلال اندر بلندی
پلان مریخ سان در زورمندی
خدنگ افکن به عشق اندر کمان دید
چو می خوار حریص اندر مهٔ عید
به تیر آراستن هر تیر سازی
چو باز آموز در تعلیم بازی
چو سوهان سوی پیکان کرده آهنگ
رسیده خیل چین در غارت زنگ
فرس بری و کوهی و تتاری
تذر و باغ و کبک کوهساری
حشم را چون سلیح و آلت رزم
مرتب گشت بهر جنبش و عزم
سبک غازی ملک کین را کمر بست
امید خویش بر تقدیر بر بست
نیاز بندگی را یار خود کرد
توکل را پناه کار خود کرد
برون آمد ز شهر فرخ خویش
سوی هندوستان کرده رخ خویش
ظفر پر مایه شد چون عادل از داد
زمین در لرزه شد چون مردم از باد
سپاه اندک ولی نیروی دل پر
نه نیروئی که گنجد در تصور
ز جای خود چو در جنبیدن آمد
ملایک ز آسمانش دیدن آمد
شتابان شد به تندی سوی بدخواه
درو نظارگی سیاره و ماه
همی آمد صف پولاد بسته
ز اقبال و ظفر بنیاد بسته
به پیش آهنگ آن قلب معظم
ملک فخر الدول گشته مقدم
ملک دریا صفت در صف دریا
خلف در پیش، همچون موج دریا
به بالای ملک ماهی نشانه
چو ماهی بر سر دریا روانه
چو آمد نیک نزدیک «علاپور»
«علاپور» از مهابت شد بلا پور
همی کردند سیر ماه و انجم
دوان مریخ پیر از چرخ پنجم
در آن جولانگهٔ جیحون مسافت
محیط حوض شد جیحون آفت
خبر شد جمع دهلی را در آن عزم
که پیش آمد به هیجا غازی رزم
به خود گفتند کین یک میر کم زور
چگونه با صف دهلی کند شور
ندید انبوه مردم را قیاسی
نکرد از پری لشکر هراسی
همی آمد به رسم زورمندان
چو گرگی در شکار گوسفندان
نه مردم بلکه اژدرها است این مرد
بهر انگشت خنجرهاست این مرد
کسی کافتد دل شیران ز گردش
نشاید سهل گیری در نبردش
بهر جنگ مغل کور خش برگرد
به فوجی ده «تومن» زیر و زبر کرد
چنین شطرنج بازی کاوست در کین
کند سر زیر شاهان را چو فرزین
چو گفتند این سخن را مرد دانا
هراسان گشت دلهای توانا
درین اثنا یکی زیشان بر آشفت
که چندین وصف دشمن چون توان گفت؟
گر او مرد است، نی ما زن شماریم؟
که با چندین سپه تابش نداریم؟
اگر خاک افگنیم آن سویگان مشت
زمین سان آسمان سازیم بر پشت!
همی باید کشیدن خنجر کار
که از خفتن نگردد بخت بیدار
به یک پی حملهای را نیم بر وی
که قلبش بی سپر گردد به یک پی
کنیمش خاک، اگر دریاست فوجش
بیاشامیم، اگر طوفانست موجش
چه باشد در دل دریا کف خاک
که باشد پیش صرصر مشت خاشاک
امیران، چار و ناچار، اندران عزم
کمر بستند بهر کوشش و رزم
همان مرتد که کیش کافری داشت
به کیش هندوان سهم سری داشت
به حیله خویش را پر زور میساخت
بلا میدید و خود را کور میساخت
دو چشمش کور بد در لشکر خویش
ولیکن احول اندر لشکر پیش
بلی شخصی که در دل سست زور است
سوی خصم احول و در خویش کور است
در آن حال، آن بزرگان را خبرها
به فتراک اجل بستند سرها
چو گشت آراسته لشکر به هنجار
به هنجاری که هست آرایش کار
عزیمت گشت محکم در نیتها
که خون ریزند فردا، بی دیتها
شب هندو نسب چون لشکر آراست
نفیر پاسبانان سو به سو خاست
به هم مهتاب و ظلمت شد شب آرای
چو خیل هندو و مومن به یک جای
سلیح آرای شد خلقی ز هر باب
گریزان شد ز دیده پیش از آن خواب
که و مه در خیال بامدادان:
که ما گردیم یا بد خواه شادان؟
کرا در خاک سازند آشیانه؟
که باز آید سلامت سوی خانه؟
کرا امروز، سر مهمانست، بر دوش،
که فرادا خواست کرد از تن فراموش؟
کرا امروز دست و پای بر جای،
که فردا هر یک افتد در دگر جای؟
کدامین هم نشین با ماست این دم،
که فردا خواست گشت از جمع ما کم؟
درین سودا مشوش بود هر کس
که شد جنبش پدید از پیش و از پس
مسافت در میان هر دو لشکر
قیاس ده کروهی بود کم تر
شبا شب راه مقصد بر گرفتند
سوی مقصود کار از سر گرفتند
چو صبح تیغ زن خنجر برآورد
جهان خفتان زرین در بر آورد
شب از خورشید روشن یافت بازی
چو قلب کافر از شمشیر غازی
سپاهی تشنه و بی آب و پر گرد
در آن گرد، از خوی خویش، آبخور کرد
رسید اندر مقام حرب که، تیز
ز آب تیز شمشیر آتش انگیز
روان گشتند هر سو کارداران
که آرایند صفهای سواران
صف پیلان چو صف ابر آزار
هر ابری، برق حمله، باد رفتار
به پشت پیل ترکان تیر در شست
چو کوهی که به پشت کوه بنشست
پس پیلان، سواران صف کشیده
به جوش از پشت ماهی تف کشیده
نه یک صف بلکه صد سد گران سنگ
که صحرای جهان زیشان شده تنگ
همه خان و ملوک اندر چپ و راست
به سختی در نشسته از پی خاست
سلیح و ساز هر یک خسروانه
ز آهن گشته دریای روانه
جوانان کرده ترکشها پر از تیر
برایشان در دریغ، این عالم پیر
ز هر سو غلغل تکبیر میخاست
چنانکه افغان ز چرخ پیر میخاست
جدا صفهای هندو ز اهل ایمان
چو گرد بخل ز آثار کریمان
فرس هندی و راوت نیز هندی
برهمن پیش در هندو پسندی
درآمد صف دهلی یک طرف تنگ
ز دیگر سو برای قلبهٔ جنگ
صف غازی ملک شد فوج بر فوج
چو دریائی که بیرون بفگند موج
صف دهلی چو آن صف را نهان دید
گریز و عجز دشمن در گمان دید
قوی شد زین گمان دلهای ایشان
که مانا جمع دشمن شد پریشان
به جولان شد سوار از هر کرانی
سبک شد بهر جولان هر گرانی
ملک غازی ستاریه حیدر عصر
که بودش هم عنان هم فتح و هم نصر
به پیش آهنگ فرزند سرافراز
چو شهبازی سوی مرغان به پرواز
بهاء الدین ملک دین را اسد هم
بسی شیران لشکر نامزد هم
علی حیدر، شهابالدین هر یک
یگانه در دو روی تیغ، هر یک
دگر گردن کشان و نام داران
به جان تشنه به جای تیر باران
بهر جا فوجهای سخت بسته
به عزم جان سپاری رخت بسته
ستاده جوق جوق اندر چپ و راست
که کی زان سو ملک غازی کند خاست
چو قلب دهلی از پیش اندر آمد
خروش جنبش از لشکر برآمد
ز هر سو قلب غازی فوج در فوج
محیط این سپه شد موج در موج
چو تیر پر دلان زد نغمهٔ نی
جگرهای کبابش داده هم می
کمان کاو خم زد اندر کینه جوئی
به استهزا تواضع کرد گوئی
نمود اندر نظرها در چنان راغ
هوا از پر کرکس چو پر زاغ
پر کرکس که میزد نالهٔ زار
صلامی داد کر کس را به مردار
گمان رفت از درفش تیغ در مشت
که محرابیست یا محراب زرتشت
ز شمشیری که هر یک سیر میزد
شعاع تیغ هم شمشیر میزد
نظر از رخش خنجر خیره میشد
جهان در چشم مردم تیره میشد
سنان جاسوسی هر دیده میکرد
همه زخم زبان پوشیده میکرد
برهنه در جگر میرفت هر نی
به خون پوشیده بیرون میزد از وی
به نیزه مرد زان سان سینه میخست
که بید سرخش از نی نیزه میجست
بسا پهلو که برقش بود در میغ
که مومن سوی مومن چون کشد تیغ؟
ولی با گبر و هندو بود کینه
که خون می بیختش غربیل سینه
غرض، اعظم ملک غازی چو در جنگ
محل دید از برای سیر آهنگ
گره بسته برای فتح بر تاخت
به یک حمله صف دشمن برانداخت
شکست اندر جهان لشکر افگند
که در پیشش مه و اختر سرافگند
شد از مومن به گردون بانگ تکبیر
ز گبران بانک «ناراین» هوا گیر
پلنگانی که چون آهو دویدند
بهر رخنه چو موشان میخزیدند
شده پیل از خدنگ غرقه سوفار
بسان خار پشت و پشتهٔ خار
ز پیل آویخته هر پیلبانی
تن آویزان و بیرون رفته جانی
ز دیگر پیل بانان جهد و تعجیل
که در سوراخ موری در خزد پیل
نمیزد پیل را چندان کسی تیر
که کار آید مگر بهر جهانگیر
چو مرتد خانخانان روی برتافت
عنانها هر کسی سوی دگر تافت
ملک فخر الدول بود انددر پای
ران پی که بر گیرد از آن فوجی گران پی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مصاف اول غازی ملک با لشکر دهلی به تصویر کشیده میشود. غازی ملک، با دلیری و شجاعت، در مقابل لشکر دشمن قرار میگیرد و یاران خود را برای جنگ آماده میکند. صدای جوش و خروش و امید پیروزی در دل سپاهیان حس میشود. دشمن که از قد و قواره غازی ملک میترسد، به انحاش و فرار میپردازد و غازی با یک حمله موفق میشود صفوف آنان را بشکند. با شکست نهایی لشکر دهلی و رزمندگان مغلوب، پرچم پیروزی در اهتزاز درمیآید و هیاهو و فریاد تکبیر در میدان جنگ پیچیده میشود.
هوش مصنوعی: دلاوری که صف جنگاوران را دیده است، دیگر چشمش در خواب آرام نمیگیرد و همیشه بیدار و آمادهٔ نبرد است.
هوش مصنوعی: اسب سرکش شایستهٔ پهلوانی است که صف شمشیرها را مانند باغ سوسن میبیند؛ چون برگ سوسن به تیغ میماند و او از تیغها نمیهراسد.
هوش مصنوعی: او یکسره مانند باد به جایی میتازد که تیغ و خنجر مانند برگهای بید فرو میبارد.
هوش مصنوعی: حتی اگر ببر یا شیر به سویش بیاید، سپر خود را مانند نیلوفری که بر آب است بر آب شمشیر نمیاندازد؛ یعنی تسلیم نمیشود و سپر نمیافکند.
هوش مصنوعی: بسیار کسان را میبینی که مانند عروسان، قبای جنگی پوشیدهاند و فقط در کوچههای پرهیاهوی شهر گردش میکنند؛ یعنی مرد نمایشیاند نه مرد میدان.
هوش مصنوعی: کسی به شیر حمله کردن نمیآموزد و به روباه گریز و نیرنگ یاد نمیدهد؛ دلیری و ترسویی در سرشت است.
هوش مصنوعی: کسی که هم دلیر باشد و هم خردمند، جز غازی ملک، آن شیرِ دشمنشکن، نیست.
هوش مصنوعی: وقتی غازی ملک دید که لشکرهای خسرو قصد کردهاند رو در رو و شتابان به سوی او بیایند،
هوش مصنوعی: به فرماندهان اشاره کرد تا سواران را به آیین و ترتیب جنگی آرایش دهند.
هوش مصنوعی: به فرمان آن فرمانروا، کوچک و بزرگ سلاح و ساز جنگ خود را آراستند و آماده کردند.
هوش مصنوعی: زرهها از صیقل خوردن چنان درخشان شد که پیروزی از عالم غیب در آنها آشکار گشت.
هوش مصنوعی: کمانها در بلندی همچون هلال ماه بودند و پهلوانان در نیرومندی مانند مریخ، ستارهٔ جنگ.
هوش مصنوعی: تیرانداز با عشق در کمان خود مینگریست، همچنان که میخوارهٔ حریص با شوق به ماه عید مینگرد.
هوش مصنوعی: هر تیرساز با دقت تیرها را میآراست، مانند بازداری که باز را تعلیم میدهد.
هوش مصنوعی: سوهان که به سوی پیکانها رفت، گویی لشکر چین به غارت زنگ آمده بود؛ یعنی زنگار پیکانها را میزدود و آنها را روشن میکرد.
هوش مصنوعی: اسبان دشتی و کوهی و تاتاری آماده بودند؛ برخی چابک مانند تذرو باغ و برخی مانند کبک کوهسار.
هوش مصنوعی: چون سلاح و ابزار جنگ سپاه برای حرکت و یورش مرتب شد،
هوش مصنوعی: غازی ملک بیدرنگ برای کینخواهی کمر بست و امید خود را به تقدیر الهی سپرد.
هوش مصنوعی: نیاز و بندگی به درگاه خدا را همراه خود کرد و توکل را پناه کار خویش ساخت.
هوش مصنوعی: از شهر خجستهٔ خود بیرون آمد و رو به سوی هندوستان نهاد.
هوش مصنوعی: پیروزی با او پرمایه شد چنان که پادشاه عادل از داد پرمایه میشود، و زمین از حرکت سپاه لرزید چنان که مردم از باد میلرزند.
هوش مصنوعی: سپاهش اندک بود ولی دلهایشان پر از نیرو بود، نیرویی که در تصور نمیگنجید.
هوش مصنوعی: وقتی از جای خود به حرکت درآمد، فرشتگان از آسمان به تماشای او آمدند.
هوش مصنوعی: با شتاب و تندی به سوی دشمن رفت، در حالی که ستارگان و ماه نظارهگر او بودند.
هوش مصنوعی: صف پولادپوش سپاه پیش میآمد، صفی که بنیادش بر بخت و پیروزی نهاده شده بود.
هوش مصنوعی: در پیشاپیش آن قلب بزرگ سپاه، ملک فخرالدوله فرمانده و پیشرو شده بود.
هوش مصنوعی: ملکِ دریادل در صفی چون دریا بود و فرزند و جانشینش مانند موج دریا پیشاپیش او حرکت میکرد.
هوش مصنوعی: بالای سر ملک، پرچمی با نشان ماهی بود که مانند ماهی بر روی دریای سپاه روان بود.
هوش مصنوعی: چون سپاه به نزدیکی «علاپور» رسید، علاپور از هیبت آن پر از بلا و وحشت شد.
هوش مصنوعی: ماه و ستارگان در حرکت بودند و مریخ پیر نیز از فلک پنجم شتابان به تماشا یا یاری آمد.
هوش مصنوعی: در آن میدان جنگ که پهنایش به اندازهٔ رود جیحون بود، پیرامون حوض به رودی از بلا و آسیب تبدیل شد.
هوش مصنوعی: سپاه گردآمده در دهلی خبردار شد که غازی جنگاور برای نبرد به میدان پیش آمده است.
هوش مصنوعی: با خود گفتند: این یک امیر کمتوان چگونه میتواند در برابر صفهای سپاه دهلی آشوب و جنگ به پا کند؟
هوش مصنوعی: (مرد دانایی در پاسخ گفت:) او انبوهی مردم را به حساب نیاورد و از بسیاری سپاه هیچ نترسید.
هوش مصنوعی: مانند دلاوران پیش میآمد، همچون گرگی که به شکار گوسفندان میرود.
هوش مصنوعی: این مرد انسان نیست، بلکه اژدهاست؛ گویی در هر انگشتش خنجرهایی دارد.
هوش مصنوعی: کسی که از حمله و جولانش دل شیران فرو میریزد، جنگیدن با او را نباید آسان گرفت.
هوش مصنوعی: او در هر جنگی با مغولان، تنها با یک دسته سپاه، ده تومان (لشکر دههزارنفری) از آنان را درهم شکست و نابود کرد.
هوش مصنوعی: او در جنگ و کینه چنان شطرنجباز چیرهدستی است که سر شاهان را همچون مهرهٔ فرزین زیر میاندازد و مغلوب میکند.
هوش مصنوعی: وقتی آن مرد دانا این سخنان را گفت، دلهای دلیران و نیرومندان نیز ترسان شد.
هوش مصنوعی: در این میان یکی از آنان خشمگین شد و گفت: چگونه میتوان این همه دشمن را ستود؟
هوش مصنوعی: اگر او مرد است، مگر ما خود را زن میشماریم که با این همه سپاه تاب ایستادگی در برابرش را نداشته باشیم؟
هوش مصنوعی: اگر مشتی خاک به سوی آن سپاه بپاشیم، زمین را مانند آسمانی بر پشت آنان میگذاریم و زیر خاکشان میکنیم.
هوش مصنوعی: باید خنجر را برای کار و نبرد بیرون کشید، زیرا با خوابیدن و سستی بخت بیدار نمیشود.
هوش مصنوعی: در یک یورش چنان بر او حمله میکنیم که قلب سپاهش یکباره بیپناه و بیسپر بماند.
هوش مصنوعی: اگر سپاهش دریا باشد آن را به خاک تبدیل میکنیم، و اگر موجش طوفان باشد آن را سر میکشیم.
هوش مصنوعی: مشتی خاک در دل دریا چه ارزشی دارد؟ مانند مشتی خس و خاشاک در برابر تندباد است؛ یعنی سپاه غازی در برابر سپاه ما ناچیز است.
هوش مصنوعی: امیران خواهناخواه بر این تصمیم شدند و برای تلاش و جنگ کمر بستند.
هوش مصنوعی: همان مرتدی که آیین کفر داشت، در آیین هندوان جایگاه و سهمی برتر داشت.
هوش مصنوعی: با نیرنگ خود را نیرومند نشان میداد؛ بلا را میدید اما خود را به کوری میزد.
هوش مصنوعی: در برابر سپاه خودش هر دو چشمش کور بود، اما سپاه روبهرو را دوبین و چندبرابر میدید.
هوش مصنوعی: آری، کسی که دلش سست و ناتوان است، دشمن را بزرگتر و دوچندان میبیند و توان خود را نمیبیند.
هوش مصنوعی: در آن هنگام، آن بزرگان با آگاهی از اوضاع، سرهای خود را به ترکبند اسب مرگ بستند؛ یعنی آمادهٔ جانباختن شدند.
هوش مصنوعی: هنگامی که سپاه به شیوهٔ درست آراسته شد، همانگونه که آرایش کار جنگ اقتضا میکند،
هوش مصنوعی: تصمیمشان در دل استوار شد که فردا خون دشمنان را بیآنکه خونبهایی بدهند بریزند.
هوش مصنوعی: چون شبِ سیاهچهره (که به هندو مانند شده) لشکر تاریکیاش را آراست، بانگ نگهبانان از هر سو برخاست.
هوش مصنوعی: مهتاب و تاریکی با هم شب را آراستند، مانند سپاه هندو و سپاه مسلمان که در یک جا گرد آمده بودند.
هوش مصنوعی: مردم از هر گروه سلاح برگرفتند و پیش از نبرد خواب از چشمانشان گریخت.
هوش مصنوعی: کوچک و بزرگ در اندیشهٔ بامداد بودند که آیا ما پیروز و شادمان میشویم یا دشمن.
هوش مصنوعی: سپاهیان با خود میاندیشیدند که چه کسی کشته میشود و در خاک جای میگیرد و چه کسی سالم به خانه بازمیگردد.
هوش مصنوعی: سر چه کسی امروز چون مهمانی چندروزه بر دوش اوست و فردا از تنش جدا و فراموش خواهد شد؟
هوش مصنوعی: دست و پای چه کسی امروز سالم و بر جای است و فردا هر عضوش به گوشهای خواهد افتاد؟
هوش مصنوعی: کدامیک از همنشینانی که اکنون با ما هستند فردا از میان جمع ما کم خواهد شد؟
هوش مصنوعی: همه در این اندیشه پریشان بودند که ناگاه از جلو و پشت سپاه جنبش و حرکت آغاز شد.
هوش مصنوعی: فاصلهٔ میان دو لشکر کمتر از حدود ده کروه بود.
هوش مصنوعی: شبانه راه مقصد را در پیش گرفتند و کار را از نو به سوی هدف آغاز کردند.
هوش مصنوعی: هنگامی که صبح مانند جنگجویی خنجر کشید و سپیده دمید، جهان گویی جامهٔ جنگی زرین به تن کرد و از نور آفتاب زرد و درخشان شد.
هوش مصنوعی: شب از خورشید شکست خورد و از میان رفت، همانگونه که دل کافر از شمشیر جنگجوی مسلمان شکست میخورد.
هوش مصنوعی: سپاهی تشنه و بیآب و غبارآلود در میان آن گرد و غبار تنها از عرق خود سیراب میشد.
هوش مصنوعی: سپاه به میدان نبرد رسید، میدانی که از برق تیغهای آبدار و آتشافروز گرم و پرشور شده بود.
هوش مصنوعی: فرماندهان و کارگزاران به هر سو رفتند تا صفهای سواران را آراسته کنند.
هوش مصنوعی: صف فیلان مانند صف ابرهای سیاه و زیانآور بود؛ هر فیل چون ابری بود که حملهاش مانند برق و رفتارش مانند باد تند بود.
هوش مصنوعی: بر پشت فیلان جنگجویان ترک تیر در کمان آماده داشتند و گویی کوهی بر پشت کوهی نشسته بود.
هوش مصنوعی: پشت سر فیلان سواران صف کشیده بودند و جوش و حرارتشان گویی تا پشت ماهی زیر زمین میرسید.
هوش مصنوعی: نه یک صف، بلکه صدها صف چون سدهای سنگین و استوار بود که دشت جهان از انبوهی آنان تنگ شده بود.
هوش مصنوعی: همهٔ خانان و امیران در جناح چپ و راست، استوار بر جای نشسته و آمادهٔ برخاستن و حمله بودند.
هوش مصنوعی: سلاح و ساز جنگی هر یک شاهانه بود و از فراوانی آهن، سپاه مانند دریایی روان شده بود.
هوش مصنوعی: جوانان ترکشها را پر از تیر کرده بودند و این جهان کهن بر جوانی آنان که در خطر مرگ بود دریغ میخورد.
هوش مصنوعی: از هر سو بانگ «الله اکبر» برمیخاست، چنان که گویی از آسمان کهن نیز فریاد برمیآمد.
هوش مصنوعی: صفهای هندوان از صفهای مسلمانان جدا و آشکارا متمایز بود، همانگونه که غبار بخل از کارهای بخشندگان دور و جداست.
هوش مصنوعی: اسبها هندی بود و سواران نیز هندو بودند، و برهمنان به رسم هندوان پیشاپیش آنان حرکت میکردند.
هوش مصنوعی: صف لشکر دهلی از یک سو فشرده پیش آمد و از سوی دیگر برای حمله و چیرگی در جنگ آماده شد.
هوش مصنوعی: صف غازی ملک دستهدسته و پیاپی پیش آمد، مانند دریایی که موج پس از موج بیرون میافکند.
هوش مصنوعی: لشکر دهلی چون صف غازی ملک را پنهان و ناپیدا دید، گمان کرد که دشمن ناتوان شده و گریخته است.
هوش مصنوعی: با این گمان دلهایشان قوی شد و پنداشتند که سپاه دشمن پراکنده شده است.
هوش مصنوعی: سواران از هر کناره به تاخت و تاز درآمدند و هر جنگجوی سنگیناسلحه نیز برای تاختن چابک شد.
هوش مصنوعی: ملک غازی، که در روزگار خود مانند حیدر (حضرت علی) دلاور بود و پیروزی و یاری خدا همراه و همرکابش بود، به میدان آمد.
هوش مصنوعی: پیشاهنگ سپاه او فرزند سربلندش بود که مانند شاهبازی به سوی پرندگان، به سوی دشمن پرواز کرد و حمله برد.
هوش مصنوعی: بهاءالدین ملک، که شیرِ دین بود، با بسیاری از دلاورانِ شیرصفتِ لشکر برای نبرد گماشته شده بودند.
هوش مصنوعی: علی حیدر و شهابالدین هر دو در کارِ شمشیر و زدن با هر دو لبهٔ تیغ بیهمتا بودند.
هوش مصنوعی: دیگر سرکشان و نامداران نیز با جانی مشتاقِ نبرد، در جایی ایستاده بودند که باران تیر میبارید.
هوش مصنوعی: در هر سو دستههای فشرده و استوار صف کشیده بودند و برای جانفشانی آماده شده بودند.
هوش مصنوعی: گروهگروه در جناح چپ و راست ایستاده بودند و چشم به راه بودند که ملک غازی کی از آن سو به حمله برخیزد.
هوش مصنوعی: چون قلبِ سپاه دهلی از روبهرو پیش آمد، غوغا و جنبش از میان لشکر برخاست.
هوش مصنوعی: از هر سو دستهدسته سپاهیانِ قلبِ غازی پیش آمدند و این لشکر مانند دریایی موجدرموج شد.
هوش مصنوعی: تیرِ دلاوران مانند نی ناله و نغمه سر داد. جگرها را مانند کباب سوراخ کرد و خونِ آنها را چون شراب بیرون ریخت.
هوش مصنوعی: کمانی که در کینهتوزی خم شد، گویی از روی ریشخند در برابر دشمن کرنش میکرد.
هوش مصنوعی: در آن دشت، هوا از پرِ کرکسِ تیرهای فراوان، مانند بالِ زاغ سیاه و تیره به چشم میآمد.
هوش مصنوعی: پرِ کرکسی که بر تیر بود و در پرواز نالهای زار سر میداد، کرکسها را به خوردنِ مردار فرامیخواند. شاعر با «کرکس» و «کَر کس» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: از درخشش درفش و تیغی که در مشتها بود، گمان میرفت که آنجا محرابی یا آتشگاهِ زرتشتی است.
هوش مصنوعی: شمشیرها چنان پیاپی و کامل فرود میآمدند که گویی پرتوِ تیغ نیز خود مانند شمشیر زخم میزد.
هوش مصنوعی: چشمها از درخششِ خنجرها خیره میشد و جهان در نظر مردم تاریک میگشت.
هوش مصنوعی: سرنیزه گویی جاسوسِ چشمها بود و در هر چشمی فرو میرفت. زخمی که با زبانهٔ تیزش میزد، پنهان و ناپیدا بود.
هوش مصنوعی: هر تیر و نیزهای برهنه در جگر فرو میرفت و پوشیده در خون از آن بیرون میآمد.
هوش مصنوعی: مرد جنگی چنان سینه را با نیزه میدرید که خون مانند شاخهٔ بیدِ سرخ از چوبِ نیزه بیرون میجهید.
هوش مصنوعی: بسا کسان که شمشیرشان مانند برق در دلِ ابر، در نیام ماند. زیرا مسلمان چگونه بر مسلمان تیغ بکشد؟
هوش مصنوعی: اما کینهٔ آنان با کافران و هندوان بود و سینهٔ آنها از زخم مانند غربال، خون را بیرون میریخت.
هوش مصنوعی: خلاصه، چون ملک غازیِ بزرگ در میدان جنگ فرصت را برای حمله مناسب دید،
هوش مصنوعی: با عزمی استوار برای پیروزی تاخت آورد و با یک حمله صفِ دشمن را درهم شکست.
هوش مصنوعی: چنان شکستی در لشکر انداخت که گویی ماه و ستارگان نیز در برابرش سر فرود آوردند.
هوش مصنوعی: بانگ «الله اکبر» مسلمانان به آسمان رسید و فریادِ «نارایَن» کافران در هوا پیچید.
هوش مصنوعی: جنگاورانی که چون پلنگ بودند، مانند آهو گریختند و چون موش در هر شکافی میخزیدند.
هوش مصنوعی: فیلها چنان از تیر پر شده بودند که تیرها تا ته در تنشان فرو رفته بود و مانند خارپشت یا پشتهای از خار شده بودند.
هوش مصنوعی: هر فیلبانی از فیل آویزان مانده بود؛ تنش آویخته بود و جانش از تن رفته بود.
هوش مصنوعی: دیگر فیلبانان با شتاب و تلاش میکوشیدند بگریزند و پنهان شوند، چنانکه گویی فیل را در سوراخ مورچه جا دهند.
هوش مصنوعی: کسی به فیلها چندان تیر نمیزد، تا زنده بمانند و به کارِ پادشاهِ جهانگیر بیایند.
هوش مصنوعی: چون خانِخانانِ مرتد روی از نبرد برگرداند، هر کس عنانِ اسبش را به سویی دیگر پیچید و لشکر پراکنده شد.
هوش مصنوعی: ملک فخرالدوله پایدار ایستاده بود تا آن سپاهِ انبوه را از جای برکَنَد و پیش براند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.