شمارهٔ ۹۳ - ذکر عمارتی که بدار الخلاقه شد بلند و آغاز آن ز جامع دین بست کردگار
چو بنشست بر تخت قطب زمانه
که چون قطب بادش بقا جاودانه
هوس خاستش کاز پی ملک داری
بکار بناها کند استواری
چو صاحب خلافه شد از عدل رافه
نهاده لقب حصن دارالخلافه
چو نیت چنان داشت در دل نهانی
که رایت برآرد به کشور ستانی
شدش در دل به بنیاد خیرات مایل
ز نور نیت کرد یک طرف حایل
به فرمود کاول برارند جامع
که بامش برآید به خورشید لامع
به طاعت چو سر پیش محراب شاید
به محرابی از کافران سر رباید
بهر دار کفری ز محراب و منبر
کند سرکشان را نگونسار و بی سر
رسیدند بنیاد کاران دانا
به «پل بر رخ باد بستن» توانا
پیامی مهیا شد اسباب چندان
که ناید در اندیشهٔ هوشمندان
به تعجیل کردند اندک اساسی
که باشد اساسش عمل را قیاسی
چو محراب بیت الخلافه برآمد
درآمد خلیفه چو جمعه درآمد
در روز آدینه را کرد گلشن
ز نور تعبد چو خورشید روشن
ز ایثار گنج پیاپی سراسر
گل زرد را کرد کبریت احمر
مصمم شدش عزم کشور گشائی
که کوشد در اظهار امر خدائی
من این ماجرا در سپهر نخستین
همه گفتهام جنبش شاه و تمکین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از مثنوی دربارهٔ بناهایی است که سلطان قطبالدین پس از نشستن بر تخت در پایتخت ساخت و دژ آن را «دارالخلافه» نامید. نخستین بنا مسجد جامع بود که معماران زبردست با شتاب و با مصالح فراوان آن را برپا کردند و شاه در روز جمعه در آن به عبادت پرداخت و گنج بخشید. سپس شاه عزم کشورگشایی و گسترش دین کرد و شاعر یادآوری میکند که این ماجرا را پیشتر در «سپهر نخستین» به تفصیل گفته است.
هوش مصنوعی: هنگامی که «قطب زمانه» (سلطان قطبالدین) بر تخت پادشاهی نشست، که امید است مانند ستارهٔ قطب همیشه پایدار بماند.
هوش مصنوعی: برای استوار کردن پادشاهی، در دلش این خواست پیدا شد که بناهای محکم و استوار بسازد.
هوش مصنوعی: چون از راه دادگری و مهربانی صاحب مقام خلافت شد، دژ پایتخت را «دارالخلافه» نام نهاد.
هوش مصنوعی: چون در دل نیتی پنهان داشت که برای گشودن سرزمینها پرچم برافرازد،
هوش مصنوعی: دلش به بنیاد نهادن کارهای نیک و خیر مایل شد و از روشنی نیت خود بخشی را برای این کار جدا کرد.
هوش مصنوعی: فرمان داد که نخست مسجد جامع را بسازند، چنان بلند که بامش به خورشید درخشان برسد.
هوش مصنوعی: همانگونه که در عبادت باید سر را پیش محراب فرود آورد، او با محرابی (شمشیر خمیده مانند محراب) سر از کافران میرباید.
هوش مصنوعی: در برابر هر خانهٔ کفر، با برپا کردن محراب و منبر، سرکشان را سرنگون و بیسر میکند؛ یعنی جای بتکدهها را مسجد میسازد و دشمنان را از پا درمیآورد.
هوش مصنوعی: معماران و بنّایان دانا رسیدند که چنان توانا بودند که میتوانستند کار ناممکن، مانند پل بستن بر روی باد، را انجام دهند.
هوش مصنوعی: آنقدر مصالح و وسایل فراهم شد که در اندیشهٔ خردمندان هم نمیگنجید.
هوش مصنوعی: با شتاب پایهای اندک بنا کردند تا این پایه الگو و سنجهای برای ادامهٔ کار باشد.
هوش مصنوعی: چون محراب مسجد دارالخلافه برپا شد، خلیفه در روز جمعه به آن درآمد.
هوش مصنوعی: او روز آدینه را مانند گلستان آراست و از نور عبادت مانند خورشید روشن کرد.
هوش مصنوعی: با بخشش پیاپی گنجها، زر زرد را چنان فراوان پخش کرد که گویی گل زرد را به کیمیای کمیاب بدل کرد.
هوش مصنوعی: آنگاه عزمش برای کشورگشایی استوار شد تا در آشکار کردن فرمان خدا بکوشد.
هوش مصنوعی: من همهٔ این ماجرا، یعنی لشکرکشی و استقرار شاه را، پیشتر در «سپهر نخستین» گفتهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.