جانب سایه شده مردم روان
سایه به دنباله مردم دوان
پرده نشین گشت فلک سوبسوی
با همه زالی شد پوشیده روی
از سم اسپش که زمین کرد چاک
خاک پر از مه شد و مه پر ز خاک
دیدن او را کله افگند ماه
بلکه فتادش گرء، دیدن کلاه
خواست که پیشش ز سپهر برین
ماه فرود آید و بوسد زمین
سوی فلک رفت زمیدانش گرد
هم به فلک ماه زمین بوس کرد
اوج معانی نه به مقدار طبع
بلکه گذشته ز سماوات سبع
رفت زمین را چو حجاب از میان
گشت پدید از تهٔ آب آسمان
بس که زمین رفت ز همراهیش
گاو زمین شد خورش ماهیش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش مجموعهای از نمونههای آرایهٔ «حسن تعلیل» است؛ یعنی برای پدیدههای طبیعی علتی شاعرانه و خیالی ساخته میشود. برای نمونه، دنبالکردن سایه به گرما نسبت داده شده، ابریشدن آسمان به رو پوشاندن پیرزن و پیدا شدن آسمان در آب به برداشتهشدن پردهٔ زمین. بیشتر نمونهها در ستایش ممدوح است: گرد میدان و سم اسب او به ماه میرسد و ماه در آسمان زمینبوس او میشود. در پایان، گرد لشکرش چنان زمین را با خود میبرد که گاو زمین خوراک ماهی میشود.
هوش مصنوعی: از شدت گرما مردم به سوی سایه میروند و سایه هم دنبال مردم میدود. گویی سایه نیز از گرما به مردم پناه میبرد؛ دنبالکردن همیشگی سایه را شاعر به همین گرما نسبت داده است.
هوش مصنوعی: آسمان از هر سو ابری و پوشیده شد. شاعر آسمان را به پیرزنی مانند کرده که با همهٔ پیریاش، از شرم یا ناز، روی خود را پوشانده است.
هوش مصنوعی: سم اسب ممدوح زمین را شکافت. جای سمهای هلالیشکل خاک را پر از ماه نو کرد و گردی که برخاست ماه آسمان را پر از خاک کرد.
هوش مصنوعی: ماه برای دیدن او کلاهش را انداخت، یا بهتر بگوییم هنگام بالا نگریستن به او کلاهش از سرش افتاد. اشاره به این است که ممدوح چنان بلندمرتبه است که حتی ماه باید سر بالا کند تا او را ببیند.
هوش مصنوعی: ماه خواست از آسمان برین فرود آید و در برابر او زمین را ببوسد.
هوش مصنوعی: گرد میدان او به آسمان رفت. پس ماه بیآنکه فرود آید، همانجا در آسمان زمین را بوسید، زیرا خاکِ زمین خود به او رسیده بود.
هوش مصنوعی: بلندی معانی سخن او به اندازهٔ توان طبع معمولی نیست، بلکه از هفت آسمان هم فراتر رفته است.
هوش مصنوعی: آسمان در زیر آب پیدا شد، یعنی عکسش در آب افتاد. شاعر علت آن را چنین میآورد که گویا زمین مانند پردهای از میان برداشته شد و آسمانِ آن سو از زیر آب نمایان گشت.
هوش مصنوعی: خاک زمین چنان به صورت گرد همراه لشکر او رفت که زمین از میان برخاست. در نتیجه گاوی که زمین بر پشت اوست بیپوشش ماند و خوراک ماهیِ زیر خود شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.