نَه هَرْچِه جانِوَرَنْد، آدَمیَّتی دارَنْد
بَس آدَمی که دَر این مُلْک، نَقْشِ دیوارَنْد
سیاهسیمِ زَرْاَنْدودِه چون بِه بوتِه بَرَنْد
خَلاف آن بِه دَرآیَد کِه خَلْق، پِنْدارَنْد
کَسان، بِه چَشْمِ تو، بیقِیْمَتاَنْد و کوچَکقَدْر
که پیشِ اَهْلِ بَصیرَت، بُزُرْگمِقْدارَنْد
بَرادَرانِ لَحْد را زَبانِ گُفْتَن نیست
تو، گوش باش که با اَهْلِ دِل بِه گُفْتارَنْد
کِه زینْهار به کَشّی و ناز بَر سَرِ خاک
مَرو که هَمْچو تو دَر زیرِ خاک، بِسْیارَنْد
بِه خواب و لِذَّت و شَهْوَت گُذاشْتَنْد حَیات
کُنون که زیرِ زَمین خُفْتِهاَنْد، بیدارَنْد
کِه اِلْتِفات کُنَد عُذْر کاین زَمان گویَنْد؟
کُجا بِه خوشِه رِسَد تُخْم کاین زَمان کارَنْد؟
هِزار جانِ گِرامی، فَدایِ اَهْلِ نَظَر
کِه مال و مَنْصَبِ دُنیا به هیچ نَشْمارَنْد
کِه را نَمیکُنَد این پَنْج روزِه دولَت و مُلْک
کِه بُگْذَرَنْد و بِه اَبْنایِ دَهْر بُگْذارَنْد
طَمَع مَدار زِ دُنیا سَرِ هَوا و هَوَس
کِه پُر شَوَد مَگَرَش خاک، بَر سَر اَنْبارَنْد
دُعایِ بَد نَکُنَم بَر بَدان که مِسْکینان
بِه دَسْتِ خویِ بَدِ خویشْتَن، گِرِفْتارَنْد
بِه جانِ زِنْدِهدِلان، «سَعْدیا» که مُلْکِ وُجود
نَیَرْزَد آن کِه وُجودی زِ خود بیازارَنْد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سعدی دربارهٔ شناخت واقعی انسانها و ارزشهای معنوی است. شاعر میگوید که نه هر کسی که ظاهراً انسان است، حقیقتاً آدمیت دارد و بسیاری از انسانها مانند دیوار در این دنیا فقط وجود دارند. او به اهمیت بصیرت در تشخیص ارزش واقعی افراد اشاره میکند و کسانی را که بیمقدار به نظر میرسند، در نظر اهل بصیرت بزرگ و باارزش میداند. سعدی همچنین به زندگی دنیوی اشاره میکند و میگوید که مال و مقام فانیاند و در نهایت، قربانی اهل نظر و دل میشوند که به دنیا کمتر وابستهاند. او در انتها به این نکته میپردازد که وجود و حیات واقعی نباید بر پایهٔ آزار دیگران مبتنی باشد.
هوش مصنوعی: نه هر جانوری که وجود دارد، انسانیت دارد. بسیاری از آدمها در این سرزمین فقط مانند دیوارها هستند و هیچ بیشتر از این ندارند.
هوش مصنوعی: سیم سیاه و زربفت، مانند بتهای زیبا و دلپسند است؛ اما برخلاف آنچه مردم گمان میکنند، بهایی ندارد و حقیقتش چیز دیگری است.
هوش مصنوعی: برخی از افراد ممکن است در نظر تو بیارزش و کماهمیت باشند، اما نزد افراد با درک و بصیرت، آنها از ارزش و جایگاه بالایی برخوردارند و بزرگ به حساب میآیند.
هوش مصنوعی: برادران در زیر خاک (مردگان) زبان گویایی ندارند، تو فقط گوش باش و به سخنان اهل دل (افراد عارف و زاهد) گوش بده که با یکدیگر صحبت میکنند.
لغتنامه دهخدا: کشی . [ ک َ ] (حامص ) حالت و چگونگی کش . تندرستی .خوشی . گشی هم آمده است
هوش مصنوعی: زندگی اکنون در خواب و لذت و شهوت سپری میشود، در حالی که زیر زمین مردگان خوابیدهاند و بیدار نیستند.
هوش مصنوعی: کیست که توجه کند به این عذر که در این زمان میگویند؟ کجا میتواند به خوشی برسد، تخم و نشانی که این زمان عمل میکند؟
هوش مصنوعی: بسیاری از جانهای با ارزش، فدای افرادی میشود که اهل نظر و تفکر هستند؛ زیرا مال و مقام دنیایی را به هیچ نمیگیرند.
هوش مصنوعی: کسی که این پنج روز زندگی و سلطنت را برای او نکنند، چه اهمیتی دارد که گذر کند و بر نسلهای بعد بگذارد؟
هوش مصنوعی: به دنیا طمع نکن و خود را در آرزوها و هوسها غرق نکن، زیرا هر چه بر سر طمع بکشی، در نهایت به خاک میرسی و همه چیزت را در گور میگذارند.
هوش مصنوعی: نمیخواهم برای بدیها دعا کنم، چرا که افراد بینوا به خاطر بدیهای خودشان در دام افتادهاند.
هوش مصنوعی: به جان دلزندهها، سعدی، کسی که وجودش ارزش ندارد، آن است که وجود دیگران را آزار میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ز چشم مست تو آنها که آگهی دارند
مدام معتکف آستان خمّارند
از آن بخاک درت مست می سپارم جان
که هم بکوی تو مستم بخاک بسپارند
چرا بهیچ شمارند می پرستان را
[...]
معاشران که مقیمان کوی خمّارند
چو بنگری ز دو عالم فراغتی دارند
غلام همّت آن عاشقان آزادم
که مُلک هر دو جهان در نظر نمی آرند
حریف خلوت دردی کشان خمّار است
[...]
درین زمان که حریفان شکسته بازارند
زر مرا همه از لطف حق خریدارند
اگر چه قلب زنانی که داغ ما دارند
هزار نقد ببازار کاینات آرند
ز بسکه منتظران چشم در ره یارند
چو نقش پا همهگر خفتهاند بیدارند
ز آفتاب قیامت مگوکه اهل وفا
به یاد آن مژه در سایههای دیوارند
درین بساط که داند چه جلوه پرده درد
[...]
بهل ز صورت خوبت نقاب بردارند
که با وجود تو عشاق نقش دیوارند
چگونه خواری عشق تو را به جان بکشم
که پیش روی تو گل های گلستان خوارند
با خلد خواندمان شیخ شهر و زین غافل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.