گنجور

غزل ۶۴

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

این بوی روح پرور از آن خوی دلبر است

وین آب زندگانی از آن حوض کوثر است

ای باد بوستان مگرت نافه در میان

وی مرغ آشنا مگرت نامه در پر است

بوی بهشت می‌گذرد یا نسیم دوست

یا کاروان صبح که گیتی منور است

این قاصد از کدام زمین است مشک بوی

وین نامه در چه داشت که عنوان معطرست

بر راه باد عود در آتش نهاده‌اند

یا خود در آن زمین که تویی خاک عنبر است

بازآ و حلقه بر در رندان شوق زن

کاصحاب را دو دیده چو مسمار بر در است

بازآ که در فراق تو چشم امیدوار

چون گوش روزه دار بر الله اکبر است

دانی که چون همی‌گذرانیم روزگار

روزی که بی تو می‌گذرد روز محشر است

گفتیم عشق را به صبوری دوا کنیم

هر روز عشق بیشتر و صبر کمتر است

صورت ز چشم غایب و اخلاق در نظر

دیدار در حجاب و معانی برابر است

در نامه نیز چند بگنجد حدیث عشق

کوته کنم که قصهٔ ما کار دفتر است

همچون درخت بادیه سعدی به برق شوق

سوزان و میوهٔ سخنش همچنان تر است

آری خوش است وقت حریفان به بوی عود

وز سوز غافلند که در جان مجمر است

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

تنگه‏ی «الله اکبر» گویا ورودی شیراز بوده در زمان سعدی و توجه به این نکته می‏تواند به درک ظرافتهای بیت هفتم کمک کند.

امیر عباس امامی نوشته:

صبوری هم ارتباط معنایی با صبر بر درد هجران دارد و هم نام دارویی است که تسکین دهنده است و برای کاهش بی تابی مورد استفاده قرار می گیرد. بیت نشانه ای از هنر سعدی در استفاد از آرایه ایهام است.

حمیدرضا نوشته:

چون گوش روزه دار بر الله اکبرست

یعنی مثه وقتیکه روزه دار منتظر است تا الله اکبر اذان را بگویند تا سریعتر افطار کند …

هیچ ربطی به تنگه نداره!!!

سید محمد هاشمی نوشته:

دوست عزیز جناب حمیدرضا.
آرایه ای که سعدی در این بیت به کار برده بسیار زیبا و ظریف هست.الله اکبر هم الله اکبر اذان هست و هم دروازه یا تنگه الله اکبر.بیت به این صورت مفهوم کاملی داره.چشم امیدوار به دروازه الله اکبر دوخته شده مثل گوش روزه دار که منتظر الله اکبر اذان هست.

بهار نوشته:

بیت سوم از آخر باید باشه: کوته «کنم» که قصه ما کار دفتر است

پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

سرمد تهرانی نوشته:

بله اون بیت ایهام تناسب داره

صدرا نوشته:

دوستان آرایه بیت مورد بحث :
باز آ که در فراق تو چشم امیدوار
چون گوش روزه دار بر الله اکبر است
صنعت استخدام نام دارد، یعنی شاعر از یک کلمه اراده دو معنی کرده است به عبارت ساده تر یک کلمه را برای دو معنا استخدام کرده است.
باز آکه چشم امیدوار ، همانند گوش روزه دار بر الله اکبر است
چشم روزه دار بر دروازه الله اکبر و گوش روزه دار بر صدای الله اکبر.

وشایق نوشته:

با سلام سعدی در این غزل درد هجران را با شیواترین کلمات بیان کرده و انرا به اوج رسانده است

احمد نوشته:

سلام
الله اکبر برای دو معنی استفاده نشده ، منظور همون اذان هست، مصراع اول معنی جدا و کامل داره و میگه بازآ که چشم منتظر دیدار توست و انتظارش شبیه انتظار روزه دار برای اذان است، و اینطور تشبیه کرده

کانال رسمی گنجور در تلگرام