گنجور

غزل ۴۰۳

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم

بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم

به وقت صبح قیامت که سر ز خاک برآرم

به گفت و گوی تو خیزم به جست و جوی تو باشم

به مجمعی که درآیند شاهدان دو عالم

نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم

ز خواب عاقبت آگه به بوی موی تو باشم

حدیث روضه نگویم گل بهشت نبویم

جمال حور نجویم دوان به سوی تو باشم

می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان

مرا به باده چه حاجت که مست روی تو باشم

هزار بادیه سهلست با وجود تو رفتن

و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (مجتث مثمن مخبون) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

علیرضا افتخاری » آتش دل » تصنیف ۱

گلهای تازه » شمارهٔ ۹۷ » (سه گاه) (۱۱:۳۸ - ۱۲:۱۴) نوازندگان: حبیب‌الله بدیعی (‎ویولن) خواننده آواز: شجریان، محمدرضا سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم

گلهای تازه » شمارهٔ ۱۶۱ » (ماهور) (۰۸:۰۹ - ۰۸:۴۶) نوازندگان: فرامرز پایور (‎سنتور) خواننده آواز: عبدالوهاب شهیدی سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۴۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

Kambiz نوشته:

این غزل نوسط استاد شجریان در برنامه گلهای رنگارنگ خوانده شده است

محمد آصف مهری- کابل، افغانستان نوشته:

این غزل توسط استاد محمد هاشم چشتی در قالب آهنگ (یا کمپوز) درآمده است که شنیدن آن به شما حال و هوایی دیگری میدهد. البته قابل یادآوری است که استاد محمد هاشم چشتی از دوستداران طریقه ای چشتیه ای مبارک بودند که زادگاه اصلی آنها افغانستان میباشد. استاد محمد هاشم چشتی در کشور آلمان و بدست نزدیکترین شاگردش به قتل رسید. انا الله و انا الیه راجعون.

س. ص. نوشته:

باحتمال زیاد از ناآگاهی بنده میباشد ولی دو جای این غزل بسیار زیبا همیشه مرا رنج داده اند و بسیار ممنون خواهم شد اگر عزیزی بتواند توجیهی عنایت فرماید:
اول اینکه “ساقی رضوان” در بیت ششم کنایه از چیست؟ مگر رضوان خود اسم خاص و بمعنای نگهبان بهشت نمیباشد؟
دوم ، تکرار “روی تو باشم” در آخر هر دو بیت سوم و ششم است. آیا این نقض یکی از قوانین غزلسرائی نیست؟ (زیرا که هیچکدام از این دو بیت، مطلع غزل نیستند.) یکبار در نسخه ای که متاسفانه مؤلفش را بیاد ندارم ، “غلام کوی تو باشم” را در بیت سوم دیده ام. آیا این بنظر درست تر نمی آید؟
با تشکر.

رسته نوشته:

موضوع : ساقی رضوان

در پاسخ پاره ای از سوال س. ص

رضوان هم اسم خاص است به معنی نگهبان بهشت و هم خود بهشت است، به مثال های زیر از خود سعدی توجه بفرمایید:
غزل ۴۹۷

دمادم حوریان از خلد رضوان می‌فرستند

که ای حوری انسانی دمی در باغ رضوان آی

غزل ۱۳۱

در باغ بهشت بگشودند

باد گویی کلید رضوان داشت

قصیده ۳۹

به ناز و نعمتش امروز حق نظر کردست

امید هست که فردا به رحمت و رضوان

دعای معروف است که در یاد کردن در گذشتگان می گویند : رضوان الله علیه .

س. ص. نوشته:

از توضیح جناب رسته کمال تشکر را دارم. بسیار منطقی بنظر میرسد. خودم هم چندین شعر از مولانا را بخاطر آوردم که در آنها “رضوان” ظاهراً بمعنای خود بهشت میباشد. دهخدا نیز در لغتنامه اش به این معنی دیگر “رضوان” اشاره کرده است.
با تشکر.

محمد از بهبهان نوشته:

این غزل در برنامه گلهای تازه شماره ۴۳ توسط “گلپا” خوانده شده

صفا از مولانا صفا نوشته:

درود به همه ی ادب گستران پارسی و سپاس ویژه از

پایه گذاران این پایگاه بسیار سودمند . ( گنجور )

این غزل ناب سعدی را غلامحسین مختاباد نیز خوانده اند

ای کاش نام نوار ( آلبوم ) را اگر کسی می داند بنویسد

با سپاس از شما دوستان فرهیخته و فرزانه

شاد زی و شادی گستر باش
شاد زی ، مهر ورز ، فراجهانی باش
گر خدا خواهد تا درودی دیگر بدرود.

کیوان نفیسی نوشته:

در بیت چهارم به خواب عافیت درست است نه خواب عاقبت

راستی نوشته:

در بیت ششم “که مست بوی تو باشم” صحیح است و در اینصورت اشکالی به قافیه های غزل وارد نیست.

بهرام مشهور نوشته:

درپاسخ به کامبیز عزیز : یکی از مهمترین شرایط استاد آواز بودن ، بری بودن از صوت کفتری و یا زوزه مانند است و حال آن که صدای شجریان دقیقاً از هر دو نوع است در برخی آوازها صوت کفتری و در برخی دیگر زوزه دارد .بنابراین برای نگهداشت احترام و اصالت موسیقی ایرانی بهتر است شجریان را فقط به همان نام فامیل بنویسید .

محمد روغنی نوشته:

درود

این شعر، یکی از شعرهای مورد علاقه منه. یادم میاد تو کتاب ِ ادبیات ِ دوم راهنمایی بود… من حفظش کردم. یادش بخیر…

وقت خوش././././././.

Soroush.s نوشته:

سلام؛

توی کتاب “ادبیات پارسی ۲″ یک قسمت این شعر متفاوت با چیزیه که اینجا نوشته شده …

اینجا گفتید:

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم
“ز” خواب عاقبت “آگه” به بوی موی تو باشم

در حالی که توی اون کتاب گفته شده:

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم
“به” خواب عاقبت “آنگه” به بوی موی تو باشم

میخواستم بدونم متن اصلی شعر کدومه؟! …

زهرا نوشته:

محمد جان کتاب ادبیات دوم دبیرستان

سیاوش نوشته:

آقای بهرام مشهور، کار هنوز به جایی نرسیده که امثال شما راجع به موسیقی سنتی ایرانی نظر دهند و تز صادر کنند. وای به حال موسیقی و آواز که استادانش را جنابعالی تعیین کنید! نام شجریان به تنهایی همتراز صدها لقب ریز و درشتیست که کاسه لیسان و چاپلوسان پیش از اسم بی مقداران می گذارند. یا شما هیچ از موسیقی نمی دانید، یا عناد و کین و لج آن چنان بیخودتان کرده که آنچه می دانید را یکسره نادیده می گیرید. تشخیص شأت و مقام شجریان کار شما نیست، با این اصطلاحات مضحک «صوت کفتری و زوزه مانند»تان. این را هم آویزه گوش مبارک کنید که سعدی می فرماید «بی مایه زبون باشد، هرچند که بستیزد».

فرزام نوشته:

با سلام. غزلى بسیار زیبا از شیخ اجل سعدى. این نکته را همواره باید در نظر داشت که سعدى استاد سخن پارسى است و چون قافیه تنگ آید مانند برخى شاعران ، خداى ناکرده، به جفنگ گویى نمى افتد. اینکه کاتبان و نسخه نویسان برخى غزلها را درست ثبت نکرده اند و یا اختلاف در نُسٓخ ، گردى بر دامن سعدى نمى نشاند.

عاشق استادشجریان نوشته:

بهرام مشهور! زرررر زدی!!! :@
سیاوش جان! دمت گررررم! <3

شاهد نوشته:

آقای بهرام مشهور مگر قوانین نوشتن حاشیه رو نخوندید که “لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید ” در ضمن ما در علم موسیقی و آوازخوانی چنین اصطلاحاتی نداریم (زوزه و صوت کفتری) استاد شجریان رو نمیپسندی حق داری و نباید هم بپسندی چون سنخیتی با این شعر و موسیقی نداری ولی حداقل آزاده باش و توهین نکن و درکاری که علمی نداری دخالت نکن

سینا فرهمند نوشته:

سلام.به نظر میرسه این نسخه صحیح تر باشه:

درآن نفس که بمیرم درآرزوی توباشم / بدان امیددهم جان که خاک کوی توباشم

به وقت صبح قیامت که سرزخاک برارم / به گفت وگوی تو خیزم به جست وجوی توباشم 

به مجمعی که درآیندشاهدان دوعالم  / نظربه سوی تودارم ،غلام روی توباشم

حدیث روضه نگویم ،گل بهشت نبویم / جمال حورنجویم ، دوان به سوی توباشم

به خوابگاه عدم گرهزارسال بخسبم / به خواب عافیت آنگه به بوی موی توباشم

می بهشت ننوشم زجام ساقی رضوان / مرابه باده چه حاجت ، که مست بوی توباشم

هزاربادیه سهل است با وجودتورفتن / اگرخلاف کنم سعدیا به سوی توباشم

لینک منبع با توضبح و معنی:

http://faribakianian.blogfa.com/post-86.aspx

سکوت فریاد نوشته:

استاد سخن، سعدی شیرازی، در عاشقانه سرودن همتا ندارد.

می بهشت ننوشم زجام ساقی رضوان
مرا به باده چه حاجت که مست بوی تو باشم

واقعا زیباست.

محمود خدایاری نوشته:

کلا این شعر مفهومش این است که
گرمخیر بکنندم به قیامت که چه خواهی
یار ماراوهمه نعمت فردوس شمارا
(سعدی)

مهیار نوشته:

خیلی عذر میخواهم رلی در بیت۶ می بهشت ننوشم ز جام ساقی رضوان… وزن شعر یکم برایم درکش دشوار است حالا نمیودنم من اشتباه متن را میخونم یا نه ولی بین جام ساقی رضوان این ۳کلمه یکم توقف در شعر را زیاد میکنن و آهنگش را از دست میدهد لطفا راهنماییم کنید

شمس الحق نوشته:

حقیر عهد کرده است که در خصوص موسیقی ایرانی هیچ نگوید ، اما این یکی را آقایان محترم به یک تار موی سبیل خود و بانوان گرامی که زیباترین زنان جهانند به بزرگواری خود ببخشند ، دوستان آنچه شرط بلاغ بود به جناب بهرام مشهور فرمودند ، ولی این کمترین یک چیز را نفهمید و تا نفهمد هم امشب نخسبد ! چرا این آقای نابغه موزیک جهان فرمود که شجریان را تنها با نام فامیلش بخوانید ؟!!!

شمس الحق نوشته:

مهیار جان چند فراز بالاتر جناب رسته که همواره نظرات ارزشمندی ابراز میدارند و هم سایر دوستان در خصوص ساقی رضوان مطالب کاملی نوشته اند ، آنها را بخوانی مشکل رفع میگردد ، در ضمن دوستان عزیز حقیر بیتی از گلستان سعدی در خاطر دارد که مختص نوابغی چون آن آقای متخصص موزیک جهان است :
زبان بریده به کنجی نشسته صُمٌ بُکم
به از کسی که نباشد زبانش اندر حکم

مهیار نوشته:

با تشکر.از رهنمایتان ولی هنوز نکته ی برایم نا مفهوم است و آن این است که شعری که در کتاب دوم دبیرستان است با این شعر تفاوت دارد در بیت ۶ کدام شعر صحیح است؟

شمس الحق نوشته:

آه دانستم! ایشان مقصودش اینست که لقب استاد به شجریان ندهید . حقیر که میانه چندانی با موسیقی ایرانی ندارد میدانم که اگر قرارست به یک تن در این موسیقی استاد بگوییم ، همانا استاد شجریان است که یکی از شاگردانش مدال شوالیه فرانسویان را گرفت و خودش هم ، شاید دوست محترم ما ارزش این مدال را نمیدانند !!
مرا ببخشید مهیار عزیز آخر فاصله کلاس دوم دبیرستان حقیر با مال شما نزدیک به یک قرن است ! من از کجا بدانم دوست عزیز که آن بیت در آن کتاب چگونه بوده است .

فرزاد نوشته:

در پاسخ به س. ص
اگر عاشق بودی، این طور به غزل نگاه نمی کردی. دو بیت اول رو تقدیم معشوقت میکردی و سیل اشکات جاری میشد.

Suri نوشته:

با سلام
«هزاربادیه سهل است با وجودتورفتن / اگرخلاف کنم سعدیا به سوی توباشم»

ممکن است یکی از دوستان توضیح دهند منظور از «سعدیا به سوی تو باشم» گیست؟ آیا منظور این است که اگر حرفم درست نباشد به سوی خودم بر گشته ام نه معبود؟ پیشاپیش تشکر.

مهدی بیکی نوشته:

دربیت ششم مست بوی تو باشم نه مست روی تو باشم

مهدی نوشته:

به نظر من حضرت سعدی این غزل روبرای اقا صاحب الزمان نوشته

تشنه آواز نوشته:

آقای مشهور! بنده با اینکه علاقمند به موسیقی سنتی بودم تا مدتی قبل نظر مساعدی روی آواز سنتی و خصوصا سبک جناب شجریان نداشتم و اونرو کسالت آور میدونستم . الان حدود دو ساله در محضر یکی از شاگردان با واسطه استاد شجریان تلمذ آواز میکنم. به مرور به جایی رسیدم که وقتی یک بیت از استاد شجریان میشنوم مدهوش میشم و حسرت دورانی رو میخورم که خودمو از صدای استاد در کنسرتهاش محروم کرده بودم.الان میفهمم که ایشان چه خون دلی برای حفظ و زیباتر کردن شعر و هنر آواز ایران خورده و الحق که لقب خداوندگار آواز ایران برازنده این ابر مرد موسیقی ایرانه. لطفا نظر و انتقاد رو شیرینتر و سازنده تر بدید و کتاب راز مانا رو یه نگاهی بفرمایید. فدای شما

Sad Sweetheart نوشته:

سلام. درجواب جناب آقای فرزاد : در بیت آخر این غزل مصرع دو م منظور از تو جناب سعدی است به معنای این که: ای سعدی آنگاه تو دچار اشتباه شده ای که به خود نظر کنی (خودخواهی کنی)

Sad Sweetheart نوشته:

سلام. درجواب جناب suri : در بیت آخر این غزل مصرع دو م منظور از تو جناب سعدی است به معنای این که: ای سعدی آنگاه تو دچار اشتباه شده ای که به خود نظر کنی (خودخواهی کنی)

کسرا نوشته:

خداکنه ثبت احوال قبول کنه… آخه میخوام اسم پسر آیندمو ( ایشالا ) بذارم سعدی… از بس که ارادت دارم به ایشون… این شعر معررررکست… اگر هزار بار در روز بخوانمش سیر نمیشم… نمیتونم وصفش کنم… فقط از خدا میخوام که من رو با سعدی محشور کنه… خداوندگار سخن و اخلاق … در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم سعدی گلم…
♥ روحش شاد ♥ تیرماه ۱۳۹۴

شیدوش نوشته:

با درود خدمت اساتید
خواب عافیت آخه چه معنایی دارد؟طرف مرده دیگه عافیتش چیه؟به خواب عاقبت آگه به … یعنی عاقبت آخر سر با بوی موی تو بیدار میشوم با نسیم و شمیم زلف تو مثلا میگویند باد بهاری یا بوی بهار می آید و طبیعت زنده میشود

7 نوشته:

می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان
مرا به باده چه حاجت که مست روی تو باشم

“رضوان” همان رزوان یا رزبان بوده که از فارسی به عربی رفته و دگرگون شده است

نهاوندی نوشته:

مترادف این غزل را حافظ داره اونجا که وقتی فرد بهشتی را وارد جنت می نمایند سرش را پامیندازهاینه و با حوریان بهشتی صحبت نمی کنه و بعد ملائک به خدا اعتراض می کنند که مگه ما را برای این نیافریده ای میگه چرا ولی این بخاطر شما منو عبادت نکرده که متن بیت از زبان فرد بهشتی اینه :
من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان
قیل و مقال عالمی می خرم از برای تو.

بنه احمد نوشته:

باسلام در بیت چهارم
حدیث روضه نگویم ،گل بهشت نبویم
جمال حور نجویم، دوان بسوی به سوی توباشم
((حدیث روضه نگویم)) یعنی چه؟
در بعضی جاها آمده بهشت ونعمت های بهشتی
در جای دیگری دیدم باغ بهشتی
دربرخی جاها آمده داستان بهشت
واژه (روضه) به چه معناست؟در فرهنگ لغت دو معنی دارد: ۱-باغ ۲-نوحه سرایی بر مصایب اهل بیت
لطفا دراسرع وقت راهنماییم کنید . امتحان ادبیات دارم.
باتشکر

سمانه ، م نوشته:

دو بیت ازین غزل را در نهایت سادگی بدون موسیقی و آمپلی فایر و در اوج قدرت گوش کنید
https://www.youtube.com/watch?v=mfRNXl-JY64

ناشناس نوشته:

احمد خان
اولا باید درس را از مدتها قبل از امتحان خواند تا در ضیق خناق قرار نگرفت.
دوما روضه یعنی بهشت، عطف جملات مرادف در اشعار امری رایج است….
روضه به معنای نوحه خوانی برای اهل بیت(ع)، از زمان نوشته شدن روضه الشهدای کاشفی سبزواری به کار رفته است.
کاشفی چند قرن پس از سعدی می زیسته و روضه ی در شعر سعدی به بهشت است.
درود بر کاشفی و سعدی

علیرضا نوشته:

نظر چهلم !!
سالهاست این بیت زیبا را بر زبان دارم :

* می بهشت ننوشم ز جام ساقی رضوان
مرا به باده چه حاجت که مست بوی تو باشم *

آبان دخت نوشته:

در جواب آقای مشهور حضرت حافظ می‌فرماید:
ای مگس عرصه‌ی سیمرغ نه جولانگاه توست
این غزل عالی را خانم پریسا خیلی خوب اجرا کرده‌اند، آلبوم گل بهشت با همکاری گروه دستان

7 نوشته:

از اینجا میتوانید گوش کنید:
http://mp4.ir/Video?Watch=788-1249775611

سید مهدی موسوی نوشته:

استاد علیرضا افتخاری در دستگاه افشاری با تار مرحوم استاد جلیل خان شهناز و تنبک استاد محبی در محفل خصوصی در نهایت زیبایی اجرا کرده اند

امین نوشته:

دکلمه ای زیبا از این شعر:
https://telegram.me/ideal4life/167

امین نوشته:

لطفا در صورت امکان دکلمه بالا را جایگزین فایل فعلی کنید! خیلی قشنگتره! از یه ویدیوی یوتیوب اکسترکت شده، لطفا اگه کسی میشناسه این صدارو معرفی کنه شاید غزل های بیشتری بشه گیر آورد ازشون

فرخ نوشته:

@Suri
“هزار بادیه سهلست با وجود تو رفتن
و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم”
یعنی که هزار صحرای خشک رو با بودنِ با تو میشه رفت.تازه اگر راه رو هم گم کنی، در واقع گم نکردی و هر طرف که بری بسوی یاره(چون مقصد واقعی عاشق معشوق هست).
یادِ این افتادم که تو قطب جنوب هر طرف که بری به طرف قطب شماله! یابقول انگلیسی زبونها “همه راهها به رم ختم میشه”

مهناز ، س نوشته:

حقیقت دیگری نیز معروف است :
در خانه ی کعبه به هر سو نماز بخوانی رو به کعبه است

کانال رسمی گنجور در تلگرام