گنجور

غزل ۲۷۳

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

هفته‌ای می‌رود از عمر و به ده روز کشید

کز گلستان صفا بوی وفایی ندمید

آن که برگشت و جفا کرد به هیچم بفروخت

به همه عالمش از من نتوانند خرید

هر چه زان تلختر اندر همه عالم نبود

گو بگو از لب شیرین که لطیفست و لذیذ

گر من از خار بترسم نبرم دامن گل

کام در کام نهنگست بباید طلبید

مرو ای دوست که ما بی تو نخواهیم نشست

مبر ای یار که ما از تو نخواهیم برید

از تو با مصلحت خویش نمی‌پردازم

که محالست که در خود نگرد هر که تو دید

آفرین کردن و دشنام شنیدن سهلست

چه از آن به که بود با تو مرا گفت و شنید

جهد بسیار بکردم که نگویم غم دل

عاقبت جان به دهان آمد و طاقت برسید

آخر ای مطرب از این پرده عشاق بگرد

چند گویی که مرا پرده به چنگ تو درید

تشنگانت به لب ای چشمه حیوان مردند

چند چون ماهی بر خشک توانند طپید

سخن سعدی بشنو که تو خود زیبایی

خاصه آن وقت که در گوش کنی مروارید

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ملوک السادات هوایی نوشته:

گذشت و ایثار را واقعا باید از سعدی بیاموزیم (بیت ۲و ۳)

مروارید در بیت آخر ایهام دارد (گوشواره مروارید و اشعار گرانبها)

بهار نوشته:

بیت دوم در نسخه فروغی این‌طور است:
آن که برگشت و جفا کرد و به هیچم بفروخت

نادر نوشته:

چرا بیت سوم ردیف درستى ندارد؟ لذیذ با بقیه بیت ها همخوان نیست.

حسین نوشته:

با درود فراوان وعرض خسته نبأ شید در بیت سوم مصرع دوم
کو بگو از لب شیرین و لطیفت که چشید. صحیح است

با سپاس

محسن نوشته:

دو نفر درباره قافیه بیت سوم اشکال وارد کرده‌اند. قضیه ظاهرا بر می‌گردد به آن‌چه ادبای قدیم «ذال معجم» می‌نامیدند. این صفحه ویکی‌پدیا را ببینید:
https://fa.wikipedia.org/wiki/ذال_معجم#cite_note-2

شمس الحق نوشته:

حقیر که بنا بر توصیه آقا محسن نتوانستم به ویکی پدیا وارد شوم ، اما گویا ذال معجم را باید و می توان دال تلفظ کرد ، پس لذیذ بیت سوم را باید لذید بخوانیم تا اشکال مصرع دوم بیت سوم مرتفع گردد . معجم حروف یا کلمات عربی را گویند که با تغییراتی وارد زبان فارسی شده است .

گمنام نوشته:

محسن گرامی،
معجم اینجا به مانای نقطه دار است.
منسوب است به نصیرالدین توسی:
آنان که به فارسی سخن میرانند
در معرض دال ذال را ننشانند
ما قبل وی ار ساکن جز وای بود
دال است وگرنه ذال معجم خوانند :
بوذ ، بیذ ، باذ
گرد، کرد، آورد…..
و هنوز در برخی روستاهای پیرامون کویر جای پای این گونه واژه ها را میتوان یافت
گنبذ (گنبد) ، باذنجان (بادنجان) و. با پوزش

شمس الحق نوشته:

با کمال احترام به استحضار عزیزانی که زحمت کشیده و معانی لغات را درج می فرمایند می رسانم ، یکی از امکانات سایت گنجور چنین است که هرگاه روی کلمه ای دوبار کلیک فرمایید ، شما را انتقال می دهد به چندین لغتنامه معتبر فارسی ، شامل دهخدا ، معین و عمید و … دیگر آنکه در بالای آن صفحه بخشی واقع است که هرگاه لغتی را در آن بخش تایپ کنید ، معانی آن کلمه را به صورت کامل و با ذکر توضیح و امثله لازم توسط صاحبان لغتنامه های معتبر فارسی مشاهده خواهید فرمود ، بطور مثال اگر کلمه معجم را تایپ کنید معانی آن که حرف نقطه دار و غیره است قابل مشاهده خواهد بود ، با این ترتیب و با فرض اینکه همگان از این امر مطلع می باشند ، ذکر و درج معنی یا معانی کلمات فارسی در حواشی گنجور توضیح واضحات بوده و امری زائد تلقی می گردد . با عرض پوزش ، شمس الحق .

گمنام نوشته:

جناب شمس،
گمان نمی رود آوردن مانای درست یک واژه ، ” در حواشی گنجور توضیح واضحات و امری زاید تلقی گردد”

این کم ترین مانای نقطه دار معجم و سرکار و غیره اش

من نیز میدانم با دو بارفشار بر روی هر واژه ، ” گنجور مارا انتقال میدهد به چندین….”
اما نمی خواهم بار انتقال را بر شانه گنجور بنهم وهم به آن لغتنامه ها ۱۰۰٪ اعتماد ندارم.

کانال رسمی گنجور در تلگرام