یکی را کرم بود و قوت نبود
کفافش به قدر مروت نبود
که سفله خداوند هستی مباد
جوانمرد را تنگدستی مباد
کسی را که همت بلند اوفتد
مرادش کم اندر کمند اوفتد
چو سیلاب ریزان که در کوهسار
نگیرد همی بر بلندی قرار
نه در خورد سرمایه کردی کرم
تنک مایه بودی از این لاجرم
برش تنگدستی دو حرفی نبشت
که ای خوب فرجام نیکو سرشت
یکی دست گیرم به چندین درم
که چندی است تا من به زندان درم
به چشم اندرش قدر چیزی نبود
ولیکن به دستش پشیزی نبود
به خصمان بندی فرستاد مرد
که ای نیکنامان آزاد مرد
بدارید چندی کف از دامنش
و گر میگریزد ضمان بر منش
وز آنجا به زندانی آمد که خیز
وز این شهر تا پای داری گریز
چو گنجشک در باز دید از قفس
قرارش نماند اندر آن یک نفس
چو باد صبا زآن میان سیر کرد
نه سیری که بادش رسیدی به گرد
گرفتند حالی جوانمرد را
که حاصل کن این سیم یا مرد را
به بیچارگی راه زندان گرفت
که مرغ از قفس رفته نتوان گرفت
شنیدم که در حبس چندی بماند
نه شکوت نوشت و نه فریاد خواند
زمانها نیاسود و شبها نخفت
بر او پارسایی گذر کرد و گفت:
نپندارمت مال مردم خوری
چه پیش آمدت تا به زندان دری؟
بگفت ای جلیس مبارک نفس
نخوردم به حیلتگری مال کس
یکی ناتوان دیدم از بند ریش
خلاصش ندیدم به جز بند خویش
ندیدم به نزدیک رایم پسند
من آسوده و دیگری پایبند
بمرد آخر و نیکنامی ببرد
زهی زندگانی که نامش نمرد
تنی زنده دل، خفته در زیر گل
به از عالمی زندهٔ مرده دل
دل زنده هرگز نگردد هلاک
تن زنده دل گر بمیرد چه باک؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، مردی با کرم و جوانمردی به کمک شخصی ناتوان میشتابد، اما به دلیل تنگدستی خود نمیتواند به او یاری واقعی برساند. او به زندان میافتد، اما در این مدت نه شکایت میکند و نه از دیگران مالی میخواهد. زندانبان با او صحبت کرده و از او میپرسد که چرا به زندان افتاده است، و او پاسخ میدهد که به خاطر ناتوانی دیگری از قید بند خودش دست کشیده است. در نهایت، مرد جوانمرد میمیرد ولی نام و یاد نیک او باقی میماند. به این ترتیب، حکایت به اهمیت کرامت و جوانمردی پرداخته و میگوید که یک دل زنده، حتی در شرایط سخت هم ارزشمندتر از بدنی زنده است که دلش مرده است.
فردی خصلت سخاوتمندی و بزرگواری داشت ولی توانایی کافی بخشش و سخاوت نداشت و این باعث میشد که نتواند به اندازه شخصیتش عمل کند.
هوش مصنوعی: نمیبایست جوانمرد و انسان شرافتمند دچار فقر و تنگدستی شود، زیرا فرد بینوا و پست در درگاه خداوند جایی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی بلند همت باشد، به راحتی به آرزوهای خود میرسد و هرچه برایش خواسته باشد، به دست میآورد.
مانند سیلابی که در کوهستان جاری است که هرگز بر بلندی نمیایستد و دائماً در حال ریزش و بخشش است.
بیش از سرمایهٔ خود بخشش میکرد و ناچار دستش خالی بود
فقیری برای او چند کلمهای نوشت که ای خوش عاقبت و خوش طینت
با چند درهمی مرا دستگیری کن که مدتی است به زندان افتادهام
هوش مصنوعی: در نگاه او بهایی برای چیزها وجود نداشت، اما در دستش هیچ چیزی برای بخشش نبود.
هوش مصنوعی: مردی به دشمنانش پیغام فرستاد و به آنان گفت که ای نیکنامان، شما با شخصیتهای آزادی روبهرو هستید.
هوش مصنوعی: کمی از دامن او را نگهدارید و اگر میخواهد فرار کند، برای نجاتش مسئولیت او را بر عهده بگیرید.
هوش مصنوعی: از آن مکان به زندانی آمد که باید برود، و از این شهر تا زمانی که بتواند فرار کند، حرکتی نکند.
هوش مصنوعی: وقتی که گنجشک، قفس را دید، دیگر نتوانست در آنجا بماند و هیچ لحظهای در قفس آرام نداشت.
هوش مصنوعی: چنانکه باد صبا از میان آنجا میگذشت، نه امید سیر و گردش داشت که به آنجا برسد.
هوش مصنوعی: جوانمرد (شخص با فضیلت) به حالتی افتاده است که او را تشویق میکنند تا یا ثروت به دست آورد یا خود را به کمال انسانی (مرد) برساند.
هوش مصنوعی: به خاطر بیچارگی و وضع دشواری که دچار شده، تصمیم به رفتن به زندان میگیرد، زیرا مانند این است که تلاش برای گرفتن پرندهای که از قفس پرواز کرده، بیفایده است.
هوش مصنوعی: شخصی در زندان مدت زمان طولانیتری را سپری کرد، اما نه به شکایت پرداخته و نه صدای اعتراض سر داد.
هوش مصنوعی: زمانها برای او آرامش نداشت و شبها نمیخوابید. پارسایی (پارسایی یا پرهیزکاری) مدتی به او گذشت و گفت:
هوش مصنوعی: نمیگویم که تو مال دیگران را میخوری، اما چه چیزی بر تو گذشته که به زندان افتادهای؟
هوش مصنوعی: گفت: ای همراه، خوشحالم که با حیله و فریب اموال دیگران را نخوردهام.
یک ناتونی را دیدم که از زندانی بودن مینالید و برای خلاصی او چارهای بجز زندانی شدن خودم ندیدم.
هوش مصنوعی: نزدیک خودم هیچکس را ندیدم که نظرش با من موافق باشد؛ من در آسایش هستم و دیگران به قید و بند گرفتارند.
هوش مصنوعی: در نهایت، آن مرد خوبنام و نیکوکار به سرای آخرت رفت و نام او باقی ماند. چه زندگی پرباری که نامش جاودان است.
هوش مصنوعی: یک انسان زندهدل، هرچند که در زیر خاک باشد، ارزش بیشتری دارد از کسانی که در این دنیا زندهاند اما دل و روحشان مرده است.
هوش مصنوعی: دل زنده هرگز از بین نمیرود و اگر بدن زندهای که دلش مرده باشد بمیرد، اهمیتی ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
که سفله خداوند هستی مباد
جوانمرد را تنگدستی مباد
همین شعر » بیت ۲
که سفله خداوند هستی مباد
جوانمرد را تنگدستی مباد
درود؛ بیت واقع در هجونامه، قدیمی تر از بیتی است که سعدی در کتاب بوستان، سروده است.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.