مرا پرسید آن سلطان به نرمی و سخنخایی
عجب امسال ای عاشق بدان اقبالگه آیی
برای آنک واگوید؛ نمودم گوش کَرّانه
که یعنی: من گران گوشم! سخن را بازفرمایی؟
مگر کوری بود کان دم نسازد خویشتن را کرّ
که تا باشدکه واگوید سخن آن کان زیبایی
شهم دریافت بازی را، بخندید و بگفت این را
بدان کس گو که او باشد چو تو بیعقل و هیهایی
یکی حمله دگر چون کرّ ببردم گوش و سر پیشش
بگفتا شید آوردی تو جز استیزه نفزایی
چو دعویِ کری کردم، جواب و عذر چون گویم
همه درهام شد بسته، بدان فرهنگ و بدرایی
به دربانش نظر کردم که یک نکته درافکن تو
بپرسیدش ز نام من؛ بگفتا گیج و سودایی
نظر کردم دگربارش که اندر کش به گفتارش
که شاگرد درِ اویی، چو او عیّار سیمایی
مرا چشمک زد آن دربان که تو او را نمیدانی
که حیلتگر به پیش او نبیند غیر رسوایی
مکن حیلت که آن حلوا گَهی در حلق تو آید
که، جوشی بر سرِ آتش مثال دیگِ حلوایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به گفتگو با یک سلطان میپردازد که از او میپرسد چرا عاشقانهها به او نرسیده است. شاعر با گفتن اینکه گوشش از شنیدن سخن پر است، نشان میدهد که نمیتواند به درستی پاسخ دهد. سلطان، که به وضوح درک عمیقتری از وضعیت دارد، به او میگوید که نمیتواند خود را گم کند و باید حقیقت را بیان کند. در نهایت، شاعر به دربانی که در کنار سلطان است نگاه میکند و متوجه میشود که نمیتواند با حیلهگری به جایی برسد، زیرا حقیقت او را در معرض رسوایی قرار میدهد.
هوش مصنوعی: سلطان به نرمی و با خوشزبانی از من پرسید که ای عاشق، امسال چه طور به این جا آمدی و چه حوادثی برایت اتفاق افتاده است؟
هوش مصنوعی: من به خاطر اینکه بتوانم مطلب را بگویم، خودم را بیصدا و کَرمند نشان دادم و گفتم: من واقعاً شنوای خوبی نیستم! آیا میتوانی دوباره صحبت کنی و موضوع را توضیح دهی؟
هوش مصنوعی: آیا کسی وجود دارد که بتواند گفتار خود را به زیبایی بیان کند، در حالی که به تمام آنچه میگوید، بمانند یک فرد کر بیتوجه باشد؟
هوش مصنوعی: شکم، به بازی و سرگرمیهای دنیا پی میبرد و میخندد و میگوید این مسأله را به کسی بگو که او هم مانند تو بیعقل و هیاهو است.
هوش مصنوعی: اگر دوباره به مانند یک کرّ (نوعی جانباز رزمجو) در برابرش به میدان بیایم و گوش و سر (آبرو و حیثیت) خود را به خطر بیفکنم، او در پاسخ خواهد گفت که تو جز سرزنش و عیبجویی چیزی به من نمیافزایی.
هوش مصنوعی: وقتی ادعای بزرگی کردم، حالا نمیدانم چطور به او جواب و عذر بیاورم، زیرا همه مشکلات و کمبودهایم را دیگر نمیتوانم انکار کنم و به خاطر آن ادب و زیباییام، در دام افتادهام.
هوش مصنوعی: به دربان او نگاه کردم و از او خواستم که از نام من بپرسد؛ او پاسخ داد که حال من پریشان و گیج است و ناآرام.
هوش مصنوعی: بار دیگر به دربان نگاه کردم و در دل گفتم که او شاگرد درِ آن شخص است و همانند او چهرهای فریبنده و فریبکار دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به شنونده میگوید که دربان (گذرگاه حقیقت یا خدا) به او چشمک زد و این دربان را تو (شخصی که سخن میگوید) نمیشناسی. زیرا کسی که به دروغ و حیلهگری متوسل میشود، در مقابل او فقط رسوایی میبیند و نمیتواند به هدف خود برسد.
هوش مصنوعی: دست به فریب نزن که آن شیرینی گاه و بیگاه به کام تو میرسد، و حالتی مثل جوش زدن شیرینی روی آتش پیدا میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.