مادرم بخت بده است و پدرم جود و کرم
فرح ابن الفرح ابن الفرح ابن الفرحم
هین که بکلربک شادی به سعادت برسید
پر شد این شهر و بیابان سپه و طبل و علم
گر به گرگی برسم یوسف مه روی شود
در چهی گر بروم گردد چه باغ ارم
آنک باشد ز بخیلی دل او آهن و سنگ
خاتم وقت شود پیش من از جود و کرم
خاک چون در کف من زر شود و نقره خام
چون مرا راه زند فتنه گر زر و درم
صنمی دارم گر بوی خوشش فاش شود
جان پذیرد ز خوشی گر بود از سنگ صنم
مرد غم در فرحش که جبر الله عزاک
آن چنان تیغ چگونه نزند گردن غم
بستاند به ستم او دل هر کی خواهد
عدلها جمله غلامان چنین ظلم و ستم
آن چه خال است بر آن رخ که اگر جلوه کند
زود بیگانه شود در هوسش خال ز عم
گفتم ار بس کنم و قصه فروداشت کنم
تو تمامش کنی و شرح کنی گفت نعم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده خود را فرزندِ بخت و کرم و سراپا شادی میخواند و از رسیدنِ لشکرِ شادی خبر میدهد؛ در این حال گرگ به یوسف، چاه به باغ ارم و بخیل به بخشنده بدل میشود. سپس از معشوقی سخن میگوید که بویش به سنگ جان میدهد، غم را میکُشد و دلها را به ستمی شیرین میرباید. در پایان سخن را وامیگذارد و از معشوق میخواهد که قصه را خود تمام کند و او میپذیرد.
هوش مصنوعی: مادرِ من بخت است و پدرم بخشش و کرم؛ من شادیِ پسرِ شادیِ پسرِ شادیام، یعنی سراپا و از نسل اندر نسل شادیام.
هوش مصنوعی: آگاه باش که امیرِ لشکرِ شادی با نیکبختی از راه رسید و شهر و بیابان از سپاه و طبل و پرچمِ او پر شد.
هوش مصنوعی: در این حال اگر به گرگی برسم، آن گرگ یوسفِ ماهرو میشود و اگر به چاهی بیفتم، آن چاه باغ ارم میگردد. اشاره به داستان یوسف و گرگ و چاه است: بلا برای او به نعمت بدل میشود.
هوش مصنوعی: کسی که از بخیلی دلش مانند آهن و سنگ سخت است، در برابر من از بخشش و کرم، حاتمِ روزگار میشود.
هوش مصنوعی: وقتی خاک در دست من به زر و نقرهٔ خالص بدل میشود، زر و درمِ فریبنده چگونه میتواند راهِ مرا بزند و مرا بفریبد؟
هوش مصنوعی: معشوقی زیبا دارم که اگر بوی خوشش پراکنده شود، حتی بتِ سنگی هم از خوشیِ آن جان میگیرد و زنده میشود.
هوش مصنوعی: غم در شادیِ او مُرد؛ بهطنز به غم تسلیت میگوید که «خدا مصیبتت را جبران کند». با چنین شمشیری از شادی، چگونه ممکن است گردنِ غم زده نشود؟
هوش مصنوعی: آن معشوق دلِ هر کس را بخواهد به زور و ستم میرباید، و همهٔ دادها و عدالتها بندهٔ چنین ستمِ شیرینیاند.
هوش مصنوعی: آن چه خالی است بر آن چهره که اگر خود را نشان دهد، از شوقِ آن، دایی با عمو بیگانه میشود؛ یعنی پیوندهای خویشاوندی از هوسِ آن گسسته میشود. «خال» در اینجا هم به معنای خالِ چهره است و هم به معنای دایی.
هوش مصنوعی: به او گفتم اگر من سخن را بس کنم و قصه را رها کنم، تو آن را تمام میکنی و شرح میدهی؟ گفت: آری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
روز خوش گشت و هوا صافی وگیتی خرم
آبها جاری و می روشن و دلها بی غم
باغ پنداری لشکر گه میرست که نیست
ناخنی خالی از مطرد و منجوق و علم
خاک هر روزی بی عطر همی گیرد بوی
[...]
قطعۀ مدح مرا چون دل و چون دیدۀ خویش
از پی فخر بدارند بزرگان عجم
پس من آری به تن خویش فرستم بر تو
مدح گویم که مگر مزد فرستی به کرم
تو به دینار کسان آب مرا تیره کنی
[...]
چون بزاد آن بچگان را، سر او گشت به خم
وندر آویخت به روده، بچگان را، به شکم
بچگان زاد مدور تنه، بیقد و قدم
صد و سی بچهٔ اندر زده دو دست به هم
تا جهان از گل خرم شده چون باغ ارم
آهو ایمن شده بر سبزه چو مرغان حرم
از بر سوسن بین برگ گل زرد و سپید
چو پراکنده بمینا در دینار و درم
لاله و سبزه بهم در شده از باد بهار
[...]
موسم عید و لب دجله و بغداد خُرَم
بوی ریحان و فروغ قدح و لاله به هم
همه جمع اند و به یک جای مهیا شدهاند
از پی عشرت شاه عرب و شاه عجم
رکن اسلام ملک شاه جهانگیر شهی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.