بخش ۱۵۶ - در بیان آنک حال خود و مستی خود پنهان باید داشت از جاهلان
بشنو الفاظ حکیم پردهای
سر همانجا نه که باده خوردهای
چونک از میخانه مستی ضال شد
تسخر و بازیچهٔ اطفال شد
میفتد او سو به سو بر هر رهی
در گل و میخنددش هر ابلهی
او چنین و کودکان اندر پیش
بیخبر از مستی و ذوق میش
خلق اطفالند جز مست خدا
نیست بالغ جز رهیده از هوا
گفت دنیا لعب و لهوست و شما
کودکیت و راست فرماید خدا
از لعب بیرون نرفتی کودکی
بی ذکات روح کی باشد ذکی
چون جماع طفل دان این شهوتی
که همی رانند اینجا ای فتی
آن جماع طفل چه بود بازیی
با جماع رستمی و غازیی
جنگ خلقان همچو جنگ کودکان
جمله بیمعنی و بیمغز و مهان
جمله با شمشیر چوبین جنگشان
جمله در لا ینفعی آهنگشان
جمله شان گشته سواره بر نیی
کین براق ماست یا دلدلپیی
حاملند و خود ز جهل افراشته
راکب و محمول ره پنداشته
باش تا روزی که محمولان حق
اسپتازان بگذرند از نُه طبق
تعرج الروح الیه و الملک
من عروج الروح یهتز الفلک
همچو طفلان جملهتان دامنسوار
گوشهٔ دامن گرفته اسپوار
از حق ان الظن لا یغنی رسید
مرکب ظن بر فلکها کی دوید
اغلب الظنین فی ترجیح ذا
لا تماری الشمس فی توضیحها
آنگهی بینید مرکبهای خویش
مرکبی سازیدهایت از پای خویش
وهم و فکر و حس و ادراک شما
همچو نی دان مرکب کودک هلا
علمهای اهل دل حمالشان
علمهای اهل تن احمالشان
علم چون بر دل زند یاری شود
علم چون بر تن زند باری شود
گفت ایزد یحمل اسفاره
بار باشد علم کان نبود ز هو
علم کان نبود ز هو بی واسطه
آن نپاید همچو رنگ ماشطه
لیک چون این بار را نیکو کشی
بار بر گیرند و بخشندت خوشی
هین مکش بهر هوا آن بار علم
تا ببینی در درون انبار علم
تا که بر رهوار علم آیی سوار
بعد از آن افتد ترا از دوش بار
از هواها کی رهی بی جام هو
ای ز هو قانع شده با نام هو
از صفت وز نام چه زاید خیال
و آن خیالش هست دلال وصال
دیدهای دلال بی مدلول هیچ
تا نباشد جاده نبود غول هیچ
هیچ نامی بی حقیقت دیدهای
یا ز گاف و لامِ گُل، گُل چیدهای
اسم خواندی رو مسمی را بجو
مه به بالا دان نه اندر آب جو
گر ز نام و حرف خواهی بگذری
پاک کن خود را ز خود هین یکسری
همچو آهن ز آهنی بی رنگ شو
در ریاضت آینهٔ بی زنگ شو
خویش را صافی کن از اوصاف خود
تا ببینی ذات پاک صاف خود
بینی اندر دل علوم انبیا
بی کتاب و بی معید و اوستا
گفت پیغمبر که هست از امتم
کو بود هم گوهر و هم همتم
مر مرا زان نور بیند جانشان
که من ایشان را همیبینم بدان
بی صحیحین و احادیث و روات
بلک اندر مشرب آب حیات
سر امسینا لکردیا بدان
راز اصبحنا عرابیا بخوان
ور مثالی خواهی از علم نهان
قصهگو از رومیان و چینیان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی حال مستی و معنویت میپردازد و تأکید میکند که انسانها باید حال خود را از جاهلان پنهان دارند. مولانا از میخانه و مستی سخن میگوید و وضعیت انسانها را به کودکان تشبیه میکند که غافل از حقیقت هستند. او میفرماید که زندگی دنیوی بازی و سرگرمی است و افرادی که در آن گرفتارند، هنوز به آگاهی نرسیدهاند. مولانا بر لزوم آگاهی و رهایی از جهل تأکید میکند و میگوید علم واقعی باید بر دل بنشیند نه بر تن، و در این مسیر باید از هرگونه طلب دنیوی و ظن و گمان گذشت. در نهایت، او به افراد اشاره میکند که باید خود را از اوصاف دنیوی پاک کنند تا به حقیقت وجودی خود نزدیک شوند و به معرفت نایل آیند.
هوش مصنوعی: از سخنان حکیمانه و عمیق بهرهمند شو و خود را درگیر ظاهر فریبنده نکن؛ همانگونه که در مستی باده، آدمی ممکن است از حقیقت دور شود.
وقتیکه شخصی مست از میخانه دور شود، مایه تمسخر و بازیچه کودکان کوی و برزن میشود.
هوش مصنوعی: مستِ شراب به خاطر حالت و نشئگیاش به هر سمتی میرود و در بین راه به هر احمق و نادانی میخندد.
هوش مصنوعی: او (مستمند) اینگونه است که کودکان در برابر او، از حال و شادیاش بیخبر و بیتوجه هستند.
هوش مصنوعی: در واقع، مردم مانند کودکان هستند و جز عشق و مستی خدا چیزی دیگری نمیفهمند. کسانی که بالغ شدهاند، کسانی هستند که از خواستهها و تمایلات دنیوی رها شدهاند.
هوش مصنوعی: دنیا بازی و سرگرمی است و شما در حقیقت کودکی هستید که خداوند به درستی این سخن را میگوید.
هوش مصنوعی: اگر از بازی و سرگرمیها خارج نشوی، همیشه چون کودکی خواهی ماند و کسی که بدون تذکر و یادآوری روحش روحی فرزانه و دانا نمیشود.
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که این اشتیاق و شهوت کودکانه، سرشتی مانند جستوجوهای آشفته و بیهدف دارد که در حال حاضر تو را به سمت هوای نفس سوق میدهد.
هوش مصنوعی: نزدیک شدن و درآمیختن کودکان، مانند بازی است که در مقایسه با نزدیک شدن رستم و غازیها، بیاهمیت و بازیچه به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: جنگ و دعواهای مردم شبیه جنگهای بچههاست، که بیمعنی، بیمغز و بیهدف هستند.
هوش مصنوعی: این مردم با شمشیرهای چوبی به جنگ مشغولاند، و جنگ آنها هیچ فایدهای ندارد و صدایشان هم بیمعنی است.
هوش مصنوعی: همه آنها بر اسبهایی سوار شدهاند که این اسبها یا تندرویی هستند که ما میشناسیم یا همانی هستند که به سادگی نمیتوان بر آنها سوار شد.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید افرادی که نادان هستند، خود را بر نشانههای علم و دانایی سوار میکنند و تصور میکنند که آگاه و صاحبنظرند، در حالی که در حقیقت همچنان در جهل به سر میبرند.
هوش مصنوعی: تا روزی صبر کن که حاملان حق، مانند اسبتازان از نُه طبقه گذر خواهند کرد.
هوش مصنوعی: روح به سوی او (خدا) عروج میکند و فرشتگان به عروج روح، آسمان را به لرزه درمیآورند.
هوش مصنوعی: شما مانند کودکانی هستید که دامن خود را گرفتهاید و همچون اسبها در گوشهای ایستادهاید. این تصویر نشاندهندهٔ حالتی از وابستگی و عدم توانایی در حرکت است.
هوش مصنوعی: ظن و گمان نمیتواند انسان را به حقیقت برساند؛ زیرا مانند مرکبی است که هرگز نمیتواند به آسمانها پرواز کند.
هوش مصنوعی: اغلب مردم در مورد این که کدام چیز باارزشتر است، دچار شک و تردید هستند، ولی در مورد روشنی خورشید هیچ شکی وجود ندارد و وضوح آن در درک همگی یکسان است.
هوش مصنوعی: شما باید به این نکته توجه کنید که افکار و احساسات شما همچون مرکبهایی هستند که خودتان ساختهاید و به آنها وابستهاید. این مرکبها از خود شما نشأت میگیرند و شما را به سوی مسیرهای مختلف میبرند.
هوش مصنوعی: وهم و فکر و حس و ادراک شما مانند نی (بند یا ابزار موسیقی) است که برای کودکانی بیتجربه ساخته میشود، و این ابزار تنها بازیچهای است و ارزش واقعی ندارد.
هوش مصنوعی: علمهای مربوط به اهل دل، همچون بارهای سنگینی هستند که برای نقل و انتقال نیاز به مراقبت و احتیاط دارند، در حالی که علمهای مربوط به اهل جسم، بار غیرضروری و سنگین هستند.
هوش مصنوعی: علمی که بر دل وارد شود، به آن کمک و یاری میرساند و انسان را به روشنی و بصیرت میرساند، اما علمی که فقط در سطح ظاهری و بدنی بماند، مانند بار سنگینی است که بر دوش انسان میآید و او را میآزارد.
هوش مصنوعی: خداوند میفرماید که علم بار (سنگینی) دارد، اما اگر این علم از وحی الهی نباشد، پایدار نمیماند.
هوش مصنوعی: علمی که به واسطه خدا نیست، همچون رنگ آرایشگری که پاک شود، پایدار نخواهد بود. این بدان معناست که اگر علم به صورت مستقیم از خدا نیاید، دوام نخواهد داشت و به راحتی از بین میرود.
هوش مصنوعی: اگر این بار علم را به درستی و با توجه به اصولش حمل کنی، دیگران آن را از تو میپذیرند و در عوض، خوشی و شادی را به تو میدهند.
هوش مصنوعی: مراقب باش که به خاطر تمایلات نفسانی خود، بار علم را نخور و به دوش خود نگذار؛ زیرا در این صورت نمیتوانی حقیقت و مضمون عمیق دانش را در درون خود مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که بر چهارپایهٔ علم سوار نشوی و به جایی نرسی، بار سنگین مسؤولیتهای علمی بر دوشت خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر از خواستهها و تمایلات خود رها شوی، نمیتوانی به حقیقت معنوی دست یابی. تو که با نام خدا قانع شدهای، نباید به حالت ظاهری و ناپایدار دل خوش کنی.
هوش مصنوعی: از ویژگیها و نامها تنها خیال به وجود میآید و این خیال خود واسطهای است برای رسیدن به وصال و اتصال به معشوق.
هوش مصنوعی: هیچ راهی برای درک واقعی کلمات و معانی وجود ندارد، مگر اینکه خود آن معنا و حقیقت در دسترس باشد. در حقیقت، اگر چیزی وجود نداشته باشد، برای ما به عنوان یک راهنما و دلالتی از آن نمیتوانیم استفاده کنیم.
هوش مصنوعی: هیچ نامی بدون حقیقت و واقعیت وجود ندارد؛ آیا تو از گل که نامش را میشنوی، به حقیقت آن توجه کردهای یا فقط از ظاهر آن خوشات آمده و گل چیدهای؟
اسم را دیدی و خواندی، اکنون برو و صاحب اسم را بیاب؛ ماه در آب جوی نیست (تو عکس آن را دیدهای) ماه در بالاست.
اگر میخواهی از اسم و حرف و صوت بگذری، خود را از «خویشتن» و «خود» یکسره پاککن.
همچون آهن از «آهن بودن» کاملا بیرنگ شو و با ریاضت، آینهٔ بیرنگ و زلال شو.
هوش مصنوعی: خود را از ویژگیهای منفی و پستیها پاک و خالص کن تا بتوانی ذات پاک و زیبا و واقعیات را ببینی.
هوش مصنوعی: در دل انسان، علوم و دانشهای پیامبران را خواهی دید، بدون نیاز به کتاب و سند و متون مقدس دیگر.
هوش مصنوعی: پیامبر (که منظورش محمد (ص) است) گفت که در میان امت من کسی وجود دارد که هم از نظر روحی و هم از نظر نژادی مانند من است.
هوش مصنوعی: جانها به نور الهی میبینند که من نیز آنها را با همان نور میبینم.
هوش مصنوعی: تنها با آیات و احادیث نیست که میتوان به حقیقت پی برد، بلکه باید در سرچشمهی معرفت و آب حیات غوطهور شد و از آن نوشید.
هوش مصنوعی: سر صبح به خاطر آن راز، ما مانند عربها (قبیلههای عرب) گویانی شدهایم.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال مثالی از علم پنهان هستی، میتوانی داستانهایی از رومیها و چینیها بگویی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.