گنجور

 
کوهی

اگر خدا بنماید جمال بی برزخ

بسوز سینه بسوزیم چنگل هر شخ

حدیث دنیی و عقبی بنزد اهل وصال

نگر که هست بسرد فسرده تر از یخ

بجام باده صافی به بین جمال حبیب

ز دست ساقی گلگونعذار سیب زنخ

بجای مردم چشم است یار دردیده

میان ما و صنم کرده او دو صد فرسخ

دلم چو مطبخ طباخ جان بپخت دراو

بغیر پختن سودای او در این مطبخ

هزار شکر که سلطان عاقبت محمود

به میهمانی ما آمد اندر این کو نخ

چو مور لنگ کشیدم بخدمتش دل وجان

بخنده گفت چه حاصلشود ز پای ملخ

چو مؤمنان همه اخوان یکدیگر باشند

خداست مؤمن و با مؤمنان بود اواخ

بزلف خویش ببالا کشد مرا روزی

اگر بچاه ذقن اوفتاد از سروخ

همه بعجز اسیران ما عرفنا کند

اگر چه ساخته اند عارفان هزار نسخ

بید قدرت خود ساخت خم جسم تو را

بسان کوزه فخار ساخت از گل شخ

خدای در گل آدم بچل صبوح سرشت

هزار ناله و افغان و صد هزار آوخ

ز بسکه دیده انسانگریست از غم و درد

ز اشک بر رخش افتاد بیعدد رخ رخ

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
مهستی گنجوی

در این زمانه عطا و کرم مخواه از کس

چرا که نقش کرم بی ثبات شد چون یخ

نشان جود چو سیمرغ و کیمیا گردید

به کشتزارِ سخاوت، کنون فتاد ملخ

اگر سراسر این ملک را بگردی نیست

[...]

صوفی محمد هروی

شمیم قلیه و بغرا وزید از مطبخ

مشام جان مرا تازه ساخت این، بخ بخ

دلا چو تازه کند جان به فصل تابستان

مباش غافل از آن بکسمات و شربت یخ

چنان عدوی تن جانفزای بریانم

[...]

فیض کاشانی

اگرچه شهد خورم زهر باشدم در کام

که همچو فیض بود بی تو کار و بارم تلخ‏

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از فیض کاشانی
بلند اقبال

تو را به است ز به غبغب وز سیب زنخ

به دستم آید اگر این دو یک زمان بخ بخ

ز کشته‌ها همی از بس که پشته‌ها سازی

به هرکجا که گذر می‌کنی شود مسلخ

رفو به چاک دل ما نمی‌شود جز این

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه