گنجور

حاشیه‌ها

محسن در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۱۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۲۷:

بیت 16
گفتا ز صد یک تو باور کجا کنی تو

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۴ - در حجره گشادن مصطفی علیه‌السلام بر مهمان و خود را پنهان کردن تا او خیال گشاینده را نبیند و خجل شود و گستاخ بیرون رود:

کافرانی که از محمد گشایش میخواستند و نه از خدا را میگوید و نمیدانند که حضرت خود تسلیم خداست و یگانگی

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۳ - در سبب ورود این حدیث مصطفی صلوات الله علیه که الکافر یأکل فی سبعة امعاء و المؤمن یأکل فی معا واحد:

...باز شد آن در رهید از درد و غم. اگر جز خدا ببینی و یا کسی تو را جدا از خدا دید و قدرت او را فراموش کردی سرانجام تا در یگانگی نگشائی رهائی از زندان خود نتوانی و پوزش از عجله

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۶ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۲ - تفسیر خذ اربعة من الطیر فصرهن الیک:

سر ببر این چهار مرغ زنده را...
معارف قبل یا ادیان قبل یا چهار خط صلیب و یا... را سر ببر و تمام کن ! چون خدا یکی است. با پوزش از مرور نکردن حاشیه های قبلی

شمس الدین در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰۸:

منظور از گشتن در این ابیات چیه

شمس الدین در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰۸:

منظور از کشتن در این ابیات چیه ؟

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۴۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱ - سر آغاز:

احتمالا از حلقه پنجم عرفان شیخ ...میگوید که با عارف بودنش مردم اورا نشناختند و پشت به او کرده واز قدرت او مخلوطی درهم در مسیر وحدت حاصل شد

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۳۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۵ - تشنیع زدن امرا بر ایاز کی چرا شکستش و جواب دادن ایاز ایشان را:

میگوید امرشاه به یا خدا؟ و اینکه من گوهر یا خدا و یا گوهریگانه خدا را یافته ام وکافر نیستم بلکه باور جز او کافریست.

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۳۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۵ - تشنیع زدن امرا بر ایاز کی چرا شکستش و جواب دادن ایاز ایشان را:

مرا کافر ندانید که شما کافرید و من گوهر یا خدا یا گوهرخدارا یافته ام و شما .. . . و من یگانه پرستم ونه شما

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۴:

یگانگی شب و روز یا انسان و خاک یا هستی و عدم، روشنائی و ظلمت و از دو به یک رسیدن ونیز از هر طرف از هر دوئی به طرف دیگر رسیدن یا درک طرف دیگرش ویکجا دیدن وارتباط تک تک هر دو به یک

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۲۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۵:

از سوی دیگر شب به معنی ظلمت است و میگوید بیگاه شد بیگاه شد یعنی دوره ظلمت رسید و ...تا ظلمت نیاید و شب را نشناسیم به روز و به یگانگی شب و روز ویکتائی نمیرسیم

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۱۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۵:

میگوید عارف از نیست به هست و از تاریکی به روشنائی میرسد و ارزش شب برای عارف کمتر از روز نیست و عارف قادر است هر یکی را دو و هر دوئی را یگانه بیند.خدا یگانگی استGOD IS1ONLY

کمال داودوند در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۱۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۳۱:

در این جا در مصرع اول طرب به معنی شادمانی است
جمع این رباعی از 8200

۷ در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۳۳ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب دهم در مناجات و ختم کتاب » بخش ۱ - سرآغاز:

برآرد تهی دستهای نیاز
ز رحمت نگردد تهیدست باز
بیت درست است.
مصرع دوم:از رحمت خدا (دگربار)تهیدست برنمیگردد(یعنی خواسته او برآورده میشود)
معنی دیگر;از رحمت خدا تهیدست بازنگردد(نومید نشود)
به امید اوست که دست نیاز برآرد و چشم به رحمت دارد.

۷ در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۰۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب ششم در قناعت » بخش ۱۱ - حکایت مرد کوته نظر و زن عالی همت:

و نیز مبادا ابلیس در دلت ترس بیندازد که چنان قحطسالی در پیش است که آرزوی داشتن پوشک به دل بچه ها و نوادگانت بماند.
بگو ای دونالد مگر نیاکان ما پوشک داشتند همان بهتر که بچه را کتان پیچ کنیم تا بچه باپشتکار و نمک شناسی بار آید و قدر کالای میهنی را مانند نیاکانش بهتر بداند.

پرویز جیهانی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۵۱ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۱۰:

متن اشتباه خوانده شده. نفس است با فتحه اول و سکون دوم و سوم ولی خواننده آن را با فتحه اول و دوم خوانده است. هرزه ی بوورم نیست هرزه بورم است. بورم با فتحه دوم و ضمه سوم درست است

پرویز جیهانی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۴۰ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۱۰:

متاسفانە دوبیتی غلط خواندە شدە. نفس با فتحە اول و دوم خواندە شدە کە غلط است، نفس با فتحە اول و سکون دوم و سوم بە معنی وجوداست. هرزەی بوروم نیست، هرزە بورم است

مجتبی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۳۵ دربارهٔ هلالی جغتایی » غزلیات » شمارهٔ ۲۸۰:

به نظرم میرسد که وزن صحیح شعر (مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن) باشد اگر چنین است لطفاً تصحیح بفرمایید.

ا - س در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۰۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب دهم در مناجات و ختم کتاب » بخش ۱ - سرآغاز:

در مضرع دوم بیت برآرد تهی دستهای نیاز ز رحمت نگردد تهیدست باز
باید بصورت ز رحمت نگردد تهی دست باز تصحیح شود چون این مصرع اشاره به این مضمون دارد که رحمت پروردگار بطور پیوسته جریان دارد و دستی که برای دریافت این افاضات باز باشد غیر ممکن است تهی باز گردد

رضا ساقی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۵:

گلبرگ را ز سُنبل مُشکین نقاب کن
یعنی که رُخ بپوش و جهانی خراب کن
"گلبرگ"کنایه از رخسار معشوق است
"سنبل"کنایه ازگیسو
مُشکین: سیاه ومعطّر
نقاب: حجاب، روبند
معنی بیت: رخسار خودرا با گیسوان معطّر وخوشبو بپوشان تا ازنادیدن روی ماه توفغان دردل مردمان بیافتد وجهانی خمار وخرای گردد.
بُتی دارم که گِردگل زسنبل سایبان دارد
بهارعارض اَش خطی به خون ارغوان دارد.
بفشان عرق ز چهره و اطراف باغ را
چون شیشه‌های دیده ی ما پرگلاب کن
دراین بیت صورت یاربه باغ تشبیه شده است.
شیشه های دیده: چشم های اشگبار به شیشه های گلاب تشبیه شده است.
"گلاب" کنایه ازعرق است.
معنی بیت: ازچهره ی خود عرق بیفشان و گِرداگرد باغ ِ رخسارخویش راهمچون چشمهای اشگبارما باقطرات گلاب تزیین کن.
گل بررخ رنگین توتالطف عرق دید
درآتش شوق ازغم دل غرق گلاب است
ایّام گل چو عمر به رفتن شتاب کرد
ساقی به دور باده ی گلگون شتاب کن
دورباده: گردش جام باده
معنی بیت: زمان ماندگاری وشادابی گل همچون قافله ی عمرشتاب برداشته ودرحال تمام شدن است ای ساقی درگردشِ جام باده ی گلرنگ شتاب کن
صبح است ساقیاقدحی پرشراب کن
دورفلک درنگ ندارد شتاب کن
بگشا به شیوه نرگس پرخواب مست را
و از رَشک چشم نرگس رعنا به خواب کن
شیوه: راه ورسم، نازوادا،افاده
"نرگس" درمصرع اوّل به معنی چشم ودرمصرع دوم به معنای گل است.
رشک: حسد
معنی بیت: بانازوافاده چشم مست وخواب آلود خودرابگشا تا گل نرگس رعناازحسادت نتواند توراببیند ودرخواب فرو رود.
گشت بیمار که چون چشم تو گردد نرگس
شیوه ی تونشدش حاصل وبیمار بماند.
بوی بنفشه بشنو و زلف نگار گیر
بنگربه رنگ لاله وعزم شراب کن
معنی بیت: به تفرّج بیا به چمن شمیم بنفشه بشنو به ذوق درآی وبه بازی زلف نگارخویش بگیرسپس رنگ ارغوانی لاله راتماشا کن وجام شرابی بخواه.
به باغ تازه کن آئین دین زردشتی
کنون که لاله برافروخت آتش نمرود
زان جا که رسم و عادت عاشق کُشیّ ِ توست
با دشمنان قدح کش و با ما عتاب کن
قدح: جام شراب،کاسه ی بزرگ
عتاب: تندی ونامهربانی سرزنش
معنی بیت: ازآنجائیکه که رسم وعادت همیشگی توزجردادن وکُشتن عاشقان است وهیچ وقت باعاشقان خود مهربان نبوده ای حال نیز مطابق روال با دشمنان به عیش ونوش بپرداز وبادوستان وعا شقانت کج خُلقی وبدرفتاری کن.
چودست برسرزلفش زنم به تاب رود
وَرآشتی طلبم باسرعتاب رود
همچون حباب دیده به روی قدح گشای
وین خانه را قیاس اساس از حباب کن
حباب: . گنبدآب که به شیشه می ماند ودیری نمی کشد که می ترکد. در اصل حَباب است که درزبان محاوره ای حُباب گفته می شود.
"خانه" کنایه از دنیاست.
قیاس کن: مقایسه کن
اساس: بنیاد، پایه
همچون حباب دیده به روی قدح گشای: حباب وقتی چشم بازمی کند باتمام وجودبازمی کند اشاره به همین مطلب است.
معنی بیت: همانند حباب بااشتیاق وباتمام وجود به قدح نگاه کن وآن را بخواه چراکه اگرنیک بنگری این دنیا واین زندگانی، مانند حباب ناپایدار است وبه زودی ازبین خواهد رفت. میزان فناپذیری دنیاراباحباب مقایسه کن هردو ناپایدارهستند.
حباب راچوفتدبادنخوت اندر سر
کلاهداری اَش اندرسرشراب رود.
حافظ وصال می‌طلبد از ره دعا
یا رب دعای خسته دلان مُستجاب کن
مستجاب:‌ جواب گرفتن، برآورده شدن دعا
معنی بیت : حافظ وصال یاررا ازطریق دعا می طلبد خداوندا دعا ها ودرخواستهای عاشقان خسته دل رابرآورده کن
می کندحافظ دعایی بشنو وآمین بگو
روزیِ ماباد لَعل شکّرافشان شما

۱
۲۹۰۰
۲۹۰۱
۲۹۰۲
۲۹۰۳
۲۹۰۴
۵۷۲۲