گنجور

حاشیه‌ها

بهروز صفاییان حقیقی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۱۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۵:

با خوشدلان مگوئید اسرار می پرستی کانان خبر ندارند از گریه های مستی ساقی ز بار هستی بر لب رسید جانها جامی بیار و بستان ما را ز دست هستی شیخم به طعنه گفتا دین تو چیست؟ گفتم : گر کافرم نخوانی مستی و می پرستی خاکم که در بلندی بازیچه نسیمم یاران رها کنیدم در تنگنای پستی شرمم نمی دهد ره بر آستان وصلت کز کوته آستینان ناید دراز دستی سروده فوق از پژمان بختیاری میباشد که مضامین لطیفی در ان وجود دارد و ایشان همواره خود را وامدار خواجه میدانستند و این شعر هم در تعاقب این غزل میباشد

قمر مصلح بدخشانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۰۷ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۴۷:

وزن عروضی ارایه شده در گنجور، برای این غزل زیبای بیدل، درست نیست! وزن درست آن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن(رمل مثمن محذوف) می باشد.

محسن جهان در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۱۰ دربارهٔ باباافضل کاشانی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۳:

تفسیر رباعی فوق:

با عطف به بخشی از آیه مبارکه ۴ سوره حدید "هُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنتُمْ"، (هر کجا باشید او با شماست)، این عارف بزرگوار قرن ششم می‌فرماید:

ای کسی که در طلب رسیدن به خدا هستی و او را در آسمانها و افلاک جستجو می‌کنی، بدان و آگاه باش که ولی نعمت تو و عرش الهیش هر لحظه در قلبت جا دارد و چنانچه او را در درونت نیابی، بطور حتم جای دیگر نخواهی یافت.

تنها شرط آنست که، خانه دل را بجز عشق او با هیچ تعلقات دنیوی عوض نکنی.

ح ارسنجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۵۲ در پاسخ به امین کیخا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

جناب کیخای عزیز درود. باور کنید بعد از هر بار سر زدن به گنجور برای خواندن شعری، دوان به سوی نظرات میام شاید شما چیزی نوشته باشید و باعث شوق و سرخوشی من شود، از دو سو ، یکی دانستن مطلب جدید و دیگر دیدن حضور شما. پاینده باشید. 

ح ارسنجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

دوستان به نظر من اگر حافظ میدانست، ایمان خداوند به کشتیبانی نوح و عمرو بن عاص و ... در رابطه با این شعر، اینجا به میان آورده میشد قلم میشکست. من در گنجور هربار شعری را میخوانم، به سرعت به قسمت نظرها میام، شاید آقای امین کیخا چیزی نوشته باشند. ای کاش امثال او بیشتر شوند. به امید آن روز.

مجید عبادی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۰۷ در پاسخ به امیر دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۷۹ - دماوندیۀ دوم:

با سلام

به چند دلیل نیشابور درست است:

1- نیشابور در کنار نهاوند کاملا معنی دارد، چون هر دو شهر پیشینه ای غنی از فرهنگ و تمدن دارند و سنخیت آنها در اینجا کاملا مشهود است.

2- ملک الشعرای بهار خودش در مشهد زندگی می کرده و به دفعات به نیشابور رفت و آمد داشته و خیلی به نیشابور علاقه داشته.

3- وجود نیشابور در شرق و نهاوند در غرب ایران برای القای معنی و منظور شاعر تناسب خوبی ایجاد می کرده است. (هرای دماوند از شرق تا غرب ایران را فرا می گیرد).

4- در نسخه کتابخانه ملی و در دستنوشته های شاعر هم کلمه نیشابور به کار رفته است!

 

اگر دلایل دیگری هم نیاز است خواهم گفت. ولی فکر کنم همین چهار دلیل کافی باشد.

یوسف شیردلپور در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۵۳ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸ - جرس کاروان:

اجرای فوق العاده زیبا وبیادماندنی بانو هایده 💕💕🙏

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۴۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

کسی را کآن سخن در گوش رفتی گر ...

گر افلاطون بدی از هوش رفتی: افلاطون نماد هوش دانسته شده

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۴۲ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

طبرزد را چو لب پرنوش کردی ز ...

ز شکر حلقه‌ها در گوش کردی: حلقه هایی از شکر گفتار خود در گوش طبرزد(نبات) می کرد

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۴۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

به نوش‌آباد آن خرمای در شیر ...

شکر خواند انگبین را چاشنی‌گیر: شکر انگبین را متهم کرد که شیرینی اش از خودش نیست بلکه آن را از لب شیرین اقتباس کرده

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۳۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

ز بس کز دامن لب شِکر افشاند ...

شکر دامن به خوزستان برافشاند: ۱ - سیاحت کردن سفر کردن جلای وطن کردن ۲ - ترک کردن اعراض کردن .

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۲۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

برون پرده فرهاد ایستاده میان درْبسته و بازو گشاده

برون پرده: بیرون حرمسرا

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۲۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

رقیبان حرم بنواختندش به واجب جایگاهی ساختندش

رقیبان: مراقبان نگهبانان

به واجب: شایسته.  به واجب جایگاه: ترکیب وصفی مقلوب

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۲۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

به شادروان شیرین برد شادش به ...

شادروان . [ دُ ] (اِ مرکب ) معرب آن شادروان [ دَ / دِ ] و شاذروان . (دزی ج 1 ص 715). پهلوی شاتوروان . (فرش ). (حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ). پرده ٔ بزرگی را گویند مانند شامیانه و سراپرده که پیش در خانه و ایوان ملوک و سلاطین بکشند.

به رسم خواجگان...: در قدیم افراد بر اساس مقام و منزلت در دربار جایگاه و نوع حضورشان مشخص می شد بر دست راست نشستن نشان دهنده بالاتر بودن مقام بود در مقایسه با کسی که در دست چپ می نشست و روی زمین نشستن مقام پایین تری محسوب می شد از کسانی که بر صندلی یا همان کرسی می نشستند  صدر نشینان هم مقام بالاتری داشتند از ذیل نیشنان یا آستانه نشینان(پای ماچان نشینان) بعضی هم اجازه نشستن نداشتند و باید سرپا می ایستادند. ناصرخسرو در ذم شعرای درباری می گوید: تو برپایی آن جا که مطرب نشیند    سزد گر ببری زبان جری را

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۱۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

شود مرد از حساب انگشتری‌گر ...

اگر حساب کنی همه کس می تواند انگشتر بسازد اما از موم و گل؛ نه از فلزات سخت. انگشتری ساختن از آهن و طلا کار هر کسی نیست و استادکار می خواهد

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۱۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

به صنعت سرخ گل را رنگ بندد به ...

نقش چین: چین به نقاشی معروف بوده است رجوع کنید به حکایت مسابقه رومیان و چینینان در مثنوی و در منطق الطیر گذشتن سیمرغ از بالای چین و افتادن پر او در چین: ابتدای کار سیمرغ ای عجب جلوه‌گر بگذشت بر چین نیم شب در میان چین فتاد از وی پری لاجرم پر شور شد هر کشوری هر کسی نقشی از آن پر برگرفت هر که دید آن نقش کاری درگرفت و حافظ: نقشش بحرام ار خود صورتگر چین باشد.

آهن مجاز با علاقه جنس از تیشه

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۰۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

به تیشه چون سر صنعت بخارد ...

زمین را مرغ بر ماهی نگارد: را فک اضافه است. بر ماهی ای که زیر زمین است نقش پرنده می کشد.(طبق باور عامیانه زمین روی شاخ های گاوی است و آن گاو بر پشت ماهی ای قرار دارد.)

سر صنعت بخارد استعاره دارد.

صنعت: هنر نمایی

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۰۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۳ - آغاز عشق فرهاد:

به وقت هندسه عبرت‌نمایی مجسطی‌دانِ اقلیدس‌گشایی

عبرت نمای:یکی از معانی عبرت شگفتی است اینجا عبرت نمای یعنی شگفتی ساز

مجسطی:(مِ جَ) [ یو. ] (اِ.) سونتاکسیس ماثماتیکا یا مجموعة ریاضی ؛ رساله ای است در نجوم تألیف کلاودیوس بطلمیوس - 150 - ق . م . - که بعدها توسط شارحین صفت عالی «مگستیه » یا «مجسطی » به آن داده شد.

اقلیدس . [ اُ دِ ] (اِخ ) ابن نوقطرس بن برنیقس ریاضی دان و منجم و فیلسوف مشهور و متبحر در علم هندسه است که بصاحب جومطریا شهرت یافته و کتابی بهمین نام در هندسه تألیف کرده است که بزبان یونانی آنرا اسطروشیا خوانند و معنی آن اصول هندسه است . حکیمی است اصلا یونانی که در صور شام سکونت و به صنعت نجاری اشتغال داشت . وی تبحر فوق العاده ای در علم هندسه داشت . (اخبارالحکماء از معجم المطبوعات ). اقلیدس بمعنی کلید هندسه است چه اقلی بزبان یونانی بمعنی کلید و دس بمعنی هندسه . اقلیدس را بکسر همزه و فتح دال نیز گفته اند. (از برهان ). بعضی گویند اقلیدس بضم همزه نام مصنف کتاب است و بکسر همزه نام خود کتاب .(از حاشیه ٔ تجرید). وی در اسکندریه زندگانی میکرد ودر 323 ق . م . متولد شد و در 283 ق . م . وفات کرد. (ناظم الاطباء). از تألیفات او است : 1 - کتاب اسطقسات در هندسه . (مفاتیح العلوم خوارزمی ). 2 - اقلیدس . کتابی است در حکمت و هندسه که بنام خود مؤلف مشهور شده است . (مؤید) (برهان ) (آنندراج ). 3 - کتاب ظاهرات الفلک بتحریر خواجه نصیرالدین طوسی . (کشف الظنون ). 4 - کتاب المناظر بتحریر خواجه نصیرالدین طوسی مشتمل بر شصت وچهار شکل . (کشف الظنون ). 5 - کتاب المعطیات فی الهندسه بتعریب اسحاق و اصلاح ثابت و تحریر خواجه نصیرالدین طوسی مشتمل بر 95 شکل . (کشف الظنون ) :
گاه چون اشکال اقلیدس سر اندر سر کشد
گاه چون خورشید رخشنده ضیاگستر شود.

کوروش در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۸:۳۳ دربارهٔ سعدی » مواعظ » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۷:

سرو روان درسته نه سر روان خود سعدی هم بارها هم به سرو روان اشاره کرده

یوسف شیردلپور در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۷:۵۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۷:

دواجرای متفاوت هریکی ازدیگری سر تر

توسط استاد بی بدیل شجریان 

یکی گلهای تازه 147

وغوغای عشق بازان که غوغاییست براستی نام ویاد شاعران وادبیات پارسی باوجود موسیقی دانان وخواندگان وبویژه شجریان زنده وجاودان شد روحشان شاد خسرو آواز💕🙏

 

 

۱
۱۳۴۴
۱۳۴۵
۱۳۴۶
۱۳۴۷
۱۳۴۸
۵۸۰۶