أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْیٰانَهُ عَلیٰ تَقْویٰ مِنَ اَللّٰهِ وَ رِضْوٰانٍ خَیْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْیٰانَهُ عَلیٰ شَفٰا جُرُفٍ هٰارٍ فَانْهٰارَ بِهِ فِی نٰارِ جَهَنَّمَ وَ اَللّٰهُ لاٰ یَهْدِی اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِینَ (۱۰۹) لاٰ یَزٰالُ بُنْیٰانُهُمُ اَلَّذِی بَنَوْا رِیبَةً فِی قُلُوبِهِمْ إِلاّٰ أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَ اَللّٰهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ (۱۱۰) إِنَّ اَللّٰهَ اِشْتَریٰ مِنَ اَلْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوٰالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ اَلْجَنَّةَ یُقٰاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اَللّٰهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا فِی اَلتَّوْرٰاةِ وَ اَلْإِنْجِیلِ وَ اَلْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفیٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اَللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ اَلَّذِی بٰایَعْتُمْ بِهِ وَ ذٰلِکَ هُوَ اَلْفَوْزُ اَلْعَظِیمُ (۱۱۱)
آیا پس آنکه اساس نهاده باشد بنایش را بر پرهیزکاری از خدا و خشنودی بهتر است یا آنکه اساس نهاده باشد بنایش را بر کنار گذرگاه سبیل خالی شده شکست خورده پس فرود آمد بآن در آتش دوزخ و خدا هدایت نمیکند گروه ستمکاران را (۱۰۹) همیشه باشد بناشان که ساختند شکی در دلهاشان مگر آنکه پاره شود دلهاشان و خدا دانای درستکار است (۱۱۰) بدرستی که خدا خرید از گروندگان جانهاشان و مالهاشان را بآنکه مر ایشان را باشد بهشت کارزار میکنند در راه خدا پس میکشند و کشته میشوند وعده دادنی بر آن حق در توریت و انجیل و قرآن و کیست وفاکنندهتر بعهدش از خدا پس شاد شوید بسبب فروختنشان که مبایعت کردید بآن و آنست آن کامیابی بزرگ (۱۱۱)
هر کس آیا کو بنای دین خود
هِشت بر تقوی ز حق نزد خرد
هم به رضوان بهتر آن یا ز اعتماد
بر شَفَا جُرُف ار بنائی کس نهاد
بر کنار رودی اعنی بر نهی
که ز سیلی گشته زیر آن تهی
ظاهرش برپا ستاده با شکاف
لیک مشرف بر فتادن بی خلاف
بر زمینی این چنین هِشتن بنا
سست تر بس باشد از بنیادها
سست گردد اوفتد گر دانی اش
در جهنم آن بناء با بانی اش
راه ننماید خدا بر ظالمان
زاید از مقصودشان اندر جهان
لایزال است آن بناشان تا ابد
که نهادند از عناد و از حسد
زاید از چیزی که در دلهایشان
باشد از شک وز فساد رایشان
حقدشان افزود یعنی زآن مهم
چون نمودند آن بناشان منهدم
از نفاق و حقد و حسرت خسته اند
واندر آن اندوه و غم پیوسته اند
یا همیشه باشد آن تحزیبشان
هم به دوزخ متصل تعذیبشان
پاره پاره جز که گرددشان قلوب
بی ز ادراک از خصال زشت و خوب
یا به توبه وز ندم بر مثل آن
نزد آن دانای پیدا و نهان
حق بود دانا به نیّت ها تمام
هم به حکمت حاکم اندر انتقام
حق خرید از مؤمنان خوش سرشت
جان و هم اموالشان را بر بهشت
این به تحریص است از بهر جهاد
ور نه مال و جان هم او بر بنده داد
عبد مملوکی که خود معدوم بود
از وجود و بود خود محروم بود
مالک مطلق ، مر او را بود داد
نی به سود خود که محض جود داد
چیست او را تا که بفروشد به حق
هر دمی باشد به فیضی مستحق
گر که آنی قطع فیض از وی شود
نیست موجود او دگر لاشیء شود
لطف دیگر بود گفت ار ذوالجلال
میخرم از بندگانم جان و مال
میدهم جنّت مر ایشان را عوض
دادن جنّت بر ایشان بُد غرض
خواست تا گردند راغب بر جهاد
زآن هم ایشان را بود خیر و مراد
از جهاد دشمنان ذی فر شوند
بر خلایق در دو عالم سر شوند
از زمین بیرون فتد تخم فساد
پس رس ند از دین و دنیا بر مراد
نفس باشد مایۀ صد شرّ و شور
مال هم اسباب طغیان و غرور
گفت میکن این دو فاسد را فداء
در رهم بستان بهشت اندر جزاء
چون خَرَد او آنچه کآن مُلک وی است
هر که نفروشد نه در سلک وی است
در ره حق می کنند از جان قتال
میکُشند و کُشته گردند آن رجال
وعده حق داده است ایشان را بر آن
وعدة حق است ثابت بی گمان
هست در تورات و انجیل این خطاب
هم به قرآن وعده یعنی بر ثواب
کیست وافی تر به عهد از شاه جود
شاد پس باشید بر آن بیع و سود
شاد یعنی بر شراء و بیع خویش
که به او کردید این سوداء ز پیش
هست این بیع نکو ب هر شما
رستگاریِ بزرگ از ذوالعطا
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به بیان تفاوت دو نوع بنیاد و اساس در زندگی انسانها میپردازد. در ابتدای آن، پرسشی مطرح میشود که آیا بهتر است انسانی بنایش را بر تقوا و رضایت خدا بنا کند یا بر اساس چیزی سست و خطرناک که به آتش دوزخ خواهد انجامید. سپس ادامه میدهد که بنیانهایی که بر کینه و حسد بنا شده، همواره با تردید و اضطراب همراه است و در نهایت باعث هلاکت میشود.
در بخش بعدی، به این موضوع اشاره میشود که خدا از مؤمنان جان و مالشان را خریده و به جای آن بهشت وعده داده است. این دعوت به جهاد در راه خدا و کشته شدن و کشتن در این مسیر، فرصتی برای دستیابی به رستگاری بزرگ را فراهم میکند. خداوند بر وفای به عهد و وعدههایش در کتب آسمانی تأکید میکند و وعده میدهد که هیچکس بهاندازه او به عهدش وفادار نیست.
در نهایت، متن به این نکته تأکید میکند که کسانی که جان و مال خود را در راه خدا فدا کنند، در واقع به دستیابی به سعادت و رستگاری بزرگ نزدیک میشوند.
هوش مصنوعی: آیا کسی که بنای خود را بر اساس تقوای الهی و رضایت خدا بنا کرده، بهتر است یا کسی که بنایش را بر لبه پرتگاهی سست و ناپایدار بنا کرده و به سمت آتش جهنم سقوط میکند؟ خداوند قوم ظالم را هدایت نمیکند. بنیاد آنان که اینگونه بنا کردهاند، همواره در دلهایشان شک و تردید دارد، مگر اینکه دلهایشان مَریض شود و خداوند دانا و حکیم است. خداوند از مؤمنان جانها و مالهایشان را با این شرط خریده که به آنان بهشت داده میشود؛ آنان در راه خدا میجنگند، میکشند و کشته میشوند. این وعدهای است حق که در تورات، انجیل و قرآن آمده است و چه کسی بهتر از خدا به عهد خود وفا میکند؟ پس به معاملهتان که با آن معامله کردید، شاد باشید، زیرا آن این است پیروزی بزرگ.
هوش مصنوعی: آیا بهتر است که کسی بنیاد کارش را بر اساس تقوا و رضایت خدا قرار دهد یا اینکه بر پایه ناکامی و شکست بنا کند که در نهایت او را به آتش دوزخ میکشاند؟ خداوند گروه ستمکاران را هدایت نمیکند. ساختارهایی که این افراد بنا کردهاند، همیشه در دلهایشان تردید ایجاد میکند مگر اینکه دلهایشان از هم بپاشد. خداوند بهخوبی از نیتهای خوب و راستین معلمان آگاه است. بهراستی، خداوند جانها و مالهای کسانی را که ایمان آوردهاند، در ازای بهشت خریدار است؛ آنها در راه خدا میجنگند و برخی میکشند و برخی دیگر کشته میشوند. این وعدهای است راست که در تورات، انجیل و قرآن آمده است. و چه کسی به عهد خود بهتر از خدا عمل میکند؟ پس به خاطر این معاملهتان خوشحال باشید که این، کامیابی بزرگی است.
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد پایه و اساس دین خود را بر اساس تقوا و درستکاری قرار دهد، نزد افراد با خرد و دانا مورد احترام خواهد بود.
هوش مصنوعی: بهتر است به بهشت که در آن نعمتها و خوشبختیهای فراوان وجود دارد، اعتماد کنیم تا اینکه به یک لبه خطرناک تکیه کنیم که ممکن است ما را به سقوط برساند.
هوش مصنوعی: در کنار یک رود، جایی که به خاطر طغیانی که رخ داده، تهی و خالی شده است.
هوش مصنوعی: ظاهرش به خوبی به چشم میآید و پا برجا است، ولی واقعاً ممکن است که به زودی شکست بخورد و سقوط کند.
هوش مصنوعی: بنا کردن چیزی بر اساس شواهد و اصول ناپایدار، از ابتداییترین ساختارها هم ضعیفتر خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر آن سازنده ی جهنم را بشناسی و بدانی او به چه دلیلی چنین جهنمی را میسازد، آنگاه میبینی که او خود نیز در خطر سقوط و ضعف است.
هوش مصنوعی: خداوند بر ظالمان راهی نمینمود، و این باعث میشود که آنها در دنیا به مقصود خود نرسند.
هوش مصنوعی: آن سازهای که با کینه و حسد ساخته شده، همواره پابرجا و باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: آنچه در دلها نهفته است، به تدریج از آن سر برمیآورد و آشکار میشود. این احساسات و افکار، به شکل تردید و اختلال، در رفتار و تفکراتشان نمایان میشود.
هوش مصنوعی: نفرت و کینه آنها بیشتر شد، زیرا بر اثر آن کار مهم که انجام دادند، پایههای ساختارشان ویران گردید.
هوش مصنوعی: آنها از نفاق، کینه و حسرت خسته شدهاند و در این حال در غم و اندوهی همیشگی به سر میبرند.
هوش مصنوعی: یا اینکه همیشه درد و عذابی که بر آنها وارد میشود، به جهنم متصل باشد.
هوش مصنوعی: این بیت به این نکته اشاره دارد که زمانی که قلبها از درک و فهم ویژگیهای خوب و بد تهی باشند، تنها تکهتکه و پراکنده میشوند. در واقع، عدم آگاهی و درک باعث میشود که انسانها نتوانند به درستی خود را هدایت کنند و به آرامش برسند.
هوش مصنوعی: من به توبه و بازگشت از کارهای ناپسند و خطاهایی که کردهام، تصمیم دارم و به پیش آن دانا و آگاه، چه در باطن و چه در ظاهر، میروم.
هوش مصنوعی: دانا به نیتها و افکار انسانهاست و به همین دلیل بر اساس حکمت خود در زمان انتقامگیری، تصمیمگیری میکند.
هوش مصنوعی: خدا از مؤمنان نیکوکار، جان و اموالشان را به بهای بهشت خریداری کرده است.
هوش مصنوعی: اینجا به تشویق و ترغیب به جهاد اشاره شده است، چرا که در غیر این صورت، خداوند هم مال و هم جان را به بنده خود عطا کرده است.
هوش مصنوعی: بندهای که به طور کامل از وجود خود بیبهره و ناآگاه است، نه تنها از داراییهای وجودیاش محروم است، بلکه در حقیقت خود را هم نمیشناسد.
هوش مصنوعی: مالک واقعی و حقیقی، کسی است که به خاطر خیر و نیکی به دیگران، بخشش میکند و نه به خاطر بهرهمندی شخصی خود.
هوش مصنوعی: چه چیزی در او وجود دارد که هر لحظه به حق میفروشد و مستحق فیض و بخشش است؟
هوش مصنوعی: اگر لحظهای نعمت و بخشش او قطع شود، وجود او از بین میرود و به هیچ تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: اگر خداوند بزرگ بخواهد، میتواند جان و مال بندگانش را از آنها بگیرد.
هوش مصنوعی: من به آنها بهشت میدهم، چون هدف من این نیست که بهشت را به آنها بدهم.
هوش مصنوعی: او خواست که آنها را به جهاد ترغیب کند، زیرا در این کار برای آنان خیر و هدف نیکویی وجود داشت.
هوش مصنوعی: دشمنان در میدان جهاد با نیروی خود، بر مردم در دو جهان تسلط پیدا میکنند و بر آنها سروری میکنند.
هوش مصنوعی: اگر نطفههای فساد از زمین سر برآورند، پس باید به دین و دنیا از آنچه میسازند بگذریم و به خواستههای خود دست یابیم.
هوش مصنوعی: نفْس انسان، منشأ بسیاری از بدیها و مشکلات است و ثروت نیز میتواند باعث طغیان و خودبزرگبینی شود.
هوش مصنوعی: میگوید این دو انسان فاسد را رها کن و در عوض، بهشت را در پاداش بگیر.
هوش مصنوعی: هر کس که ذهن و فهم او به اندازهای باشد که بداند چه چیزهایی متعلق به اوست، اگر چیزی را که به او تعلق دارد نفروشد، نمیتواند در زمره کسانی باشد که به آن ملک تعلق دارند.
هوش مصنوعی: در مسیر حقیقت، جان خود را فدای مبارزه میکنند؛ آنان که در این راه جانشان را از دست میدهند و جان میگیرند، انسانهای بزرگی هستند.
هوش مصنوعی: ایشان را به وعدهای که حق است، مطمئناً ثابت کردهاند.
هوش مصنوعی: در کتابهای مقدس تورات و انجیل، پیامهایی وجود دارد که به قرآن نیز اشاره کرده و به پاداش و ثواب آن اشاره میکند.
هوش مصنوعی: کیست که به پیمان وفادارتر از شاه بخشنده و خوشحال باشد؟ پس بر همین معامله و سود بایستید.
هوش مصنوعی: شادی یعنی از خرید و فروشی که با او داشتید، از آن معاملهای که انجام دادید.
هوش مصنوعی: این معامله خوب است و باعث میشود که هر کدام از شما به رستگاری بزرگی دست یابید که از جانب بخشندهای بزرگ به شما اهدا شده است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.