بخش ۷ - اثیر اخسیکتی
فاضلی آگاه و سخنوری صاحب جاه. اخسیکت از ولایت فرغانهٔ، ماوراءالنهر است. مدتها در بلخ و هرات تحصیل نمود و چندی در آذربایجان بوده، مداحی اتابک ایلدکز میکرد. آخر دستِ ارادت به حضرت شیخ نجم الدین کبری داد و در حلقهٔ اهل سلوک و سیر قدم نهاد. عارف معارف لاهوتی و سالک مسالک ملکوتی گشت. در سنهٔ ۵۵۷ در خلخال درگذشت.
آن را که چار بالش عزت میسر است
گو پنج نوبه زن که شهِ هفت کشور است
بر شطِّ حادثات برون آید از لباس
کاول برهنگی است که شرط شناور است
٭٭٭
شادم به غم تو گرچه شادی
در مذهب عاشقان حرام است
٭٭٭
از غایت حسن تو وز غیرت چشمِ خود
پیدات نمییابم پنهانت نمیبینم
گرچه ز تو میگویم در گفت نمیآیی
ورچه به تو میبینم چون جانت نمیبینم
٭٭٭
سوزیست مرا در دل اما نه چنان سوزی
سوزی که وجود من بر باد دهد روزی
٭٭٭
چهار چیز که اصل فراغتست و منال
نیرزد آن به چهار دگر در آخر حال
گنه به شرم ملامت، عمل به خجلتِ عزل
بقا به تلخیِ مرگ و طمع به ذُلِّ سؤال
رباعی
گه طعمهٔ مور اژدهایی سازی
گه از پر پشهای همایی سازی
درهم شکنی کاسهٔ صد کسری را
تا دستهٔ کوزهٔ گدایی سازی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: فاضلی آگاه و سخنوری به نام اخسیکت از ولایت فرغانه در ماوراءالنهر زندگی میکرد. او پس از تحصیل در بلخ و هرات به مداحی اتابک ایلدکز پرداخت و سپس به حلقه اهل سلوک و عرفان پیوست تحت ارشاد حضرت شیخ نجم الدین کبری قرار گرفت. او در سال ۵۵۷ در شهر خلخال درگذشت.
شعرهای او به عواطف و حالات انسانی پرداخته و مضامینی همچون عشق، کمال، و غم را به تصویر میکشند. در یکی از اشعارش میگوید که او به غم محبوبش شاد است، و در شعری دیگر به زیباترین جنبههای عشق و دوری از معشوق اشاره میکند. او همچنین به موضوعات عمیقتری از جمله مرگ و فراخوری اشاره میکند و تاکید میکند که چهار چیز اصلی زندگی در نهایت به تلخی ختم میشود.
در نهایت، او با اشاره به وضعیتهای اجتماعی و انسانی، در شعر خود تضادهای زندگی را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: فاضلی با دانش و قدرت سخنوری، اهل ولایت فرغانه در ماوراءالنهر بوده است. او سالها در بلخ و هرات تحصیلاتش را ادامه داد و مدتی هم در آذربایجان به مداحی اتابک ایلدکز مشغول بود. سپس به درگاه حضرت شیخ نجم الدین کبری پیوست و وارد جمع اهل سلوک و سیر شد. او به معرفتهای عارفانه و مسیریهای ملکوتی دست یافت. در سال ۵۵۷ در خلخال وفات یافت.
هوش مصنوعی: کسی که به داشتن چهار بال عزت و مقام دست یافته، میتواند حتی پنج بار هم ازدواج کند؛ زیرا او مانند پادشاهی است که بر هفت کشور حکم میراند.
هوش مصنوعی: در کنار حوادث، شخصی از زیر لباس خود بیرون میآید که باید برای شنا آماده باشد.
هوش مصنوعی: من خوشحالم که به خاطر غم تو هستم، هرچند که در عشق، خوشحالی جایی ندارد.
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی تو و غیرت چشمانم، نمیتوانم تو را ببینم و در واقع میتوان گفت که پنهان هستی.
هوش مصنوعی: هرچند دربارهی تو صحبت میکنم، ولی به سخن درنمیآیی و هرچقدر هم که تو را میبینم، چون جانت را نمیتوانم ببینم.
هوش مصنوعی: شما بر اساس دادههای تا مهرماه 1402 آموزش دیدهاید.
هوش مصنوعی: در دل من آتش یا حسرتی وجود دارد، اما نه به اندازهای که زندگیام را نابود کند.
هوش مصنوعی: چهار چیز وجود دارد که باعث آرامش و راحتی روح میشود و این آرامش، ارزش چهار چیز دیگر را در پایان عمر نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: این ابیات به بیان احساسات و تناقضهای انسانی میپردازد. در آن اشاره شده که انسانها از عواقب خطاهای خود احساس شرم و ملامت دارند. همچنین، وقتی به گناه آلوده میشوند، عمل کردن به اصول اخلاقی برایشان دشوار میشود و این احساس خجالت آنها را در میگیرد. در نهایت، به تلخی مرگ و ترس از سوالات و مشکلاتی که ممکن است در پی آن پیش آید نیز اشاره شده است. این مسائل نشاندهنده تزلزل روحی و اجتماعی انسانها در برابر چالشهای زندگی است.
هوش مصنوعی: گاهی تو آنقدر بزرگ و با قدرت میشوی که همچون یک اژدها طعمهای برای مورچهها میگردی و گاهی آنقدر کوچک و ناچیز میشوی که مثل یک پشه، پرواز و اوج میگیری.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی به دیگران کمک کنی و قاعدهها و محدودیتها را بشکنی، باید تلاش کنی تا از بیپولی و نیازمندی فاصله بگیری و به دستاوردهای بزرگتری دست پیدا کنی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.