من که درین دایرهٔ دهر‌بند
چون گره نقطه شدم شهربند
دسترس پای‌گشاییم نیست
سایه ولی فرّ هماییم نیست
پای فرو رفته بدین خاک در
با فلکم دست به فتراک در
فرق به زیر قدم انداختم
وز سر زانو قدمی ساختم
گشته ز بس روشنیِ روی من
آینه دل سرِ زانوی من
من که به این آینه پرداختم
آینهٔ دیده درانداختم
تا ز کدام آینه تابی رسد
یا ز کدام آتشم آبی رسد
چون نظر عقل به رای درست
گرد جهان دست برآورد چست
دید از آن مایه که در همّت است
پایه‌دهی را که ولی‌نعمت است
شاه قوی‌طالعِ فیروزچنگ
گلبن این روضه فیروزه رنگ
خضرِ سکندرمنشِ چشمه‌رای
قطب رصد بند مجسطی گشای
آنکه ز مقصود وجود اول است
و آیت مقصود بدو منزل است
شاه فلک تاج سلیمان‌نگین
مفخر آفاق ملک فخر دین
نسبت داودی او کرده چست
بر شرفش نام سلیمان درست
رایت اسحاق ازو عالی است
ضدش اگر هست سماعیلی است
یکدلهٔ شش‌جهت و هفت‌گاه
نقطهٔ نُه دایره بهرام شاه
آنکه ز بهرامی او وقتِ زور
گور بوَد بهره بهرام گور
مفخر شاهان به تواناتری
نامور دهر به داناتری
خاص‌کنِ ملک جهان بر عموم
هم مَلِکِ ارمن و هم شاهِ روم
سلطنت اورنگ خلافت سریر
روم ستاننده‌یِ ابخاز گیر
عالم و عادل‌ترِ اهل وجود
محسن و مکرم‌ترِ ابنای جود
دین فلک و دولت او اختر‌ست
ملک صدف خاک درش گوهر‌ست
چشمه و دریاست به ماهی و در
چشمه آسوده و دریای پر
با کفَش این چشمهٔ سیماب‌ریز
خوانده چو سیماب گریزا گریز
خنده‌زنان از کمرش لعلِ ناب
بر کمرِ لعل‌کشِ آفتاب
آفت این پنجره لاجورد
پنجه در او زد که بدو پنجه کرد
کوس فلک را جرسش بشکند
شیشه مه را نفسش بشکند
خوب سرآغازتر از خرمی
نیک سرانجامتر از مردمی
جام سخا را که کفش ساقی است
باقی بادا که همین باقی است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر، به ستایش ملک فخرالدین بهرامشاه بن داود پرداخته و او را به عنوان شخصیتی بزرگ و فرخنده توصیف می‌کند. او ویژگی‌های مذهبی و فضیلت‌های اخلاقی شاه را برجسته می‌کند و او را مظهر قدرت و نعمت الهی می‌داند. شاعر به کارهای نیکو و شخصیت متعالی بهرامشاه اشاره می‌کند و به صورت استعاری، او را به عنوان تاج سلیمان معرفی می‌کند. همچنین، توصیفاتی از طبیعت و زیبایی‌های عالم به کار می‌برد تا عظمت و شکوه این شاه را منعکس کند. او در نهایت پیام دوستی و همبستگی میان ملت‌ها را نیز بیان می‌کند و آرزو دارد که پادشاهی او بر همه جا گسترش یابد.
هوش مصنوعی: من در این دایرهٔ زمان و روزگار مانند یک گره و نقطه‌ای هستم که به عنوان حسرت و افسوس، به یک شهر و زندگی بزرگ‌تر وصل شده‌ام.
هوش مصنوعی: ما نمی‌توانیم به راحتی از این خاک برآییم و آزاد شویم؛ اما سایه‌ای از قدرت و شوکت نداریم که ما را یاری کند و به ما کمک کند تا بر مشکلات غلبه کنیم.
هوش مصنوعی: به خاطر سختی حیات و مشکلاتی که در زمین وجود دارد، پای من در این خاک فرو رفته و دست من به آسمان نمی‌رسد.
هوش مصنوعی: به خاطر احتیاط و توجه به پایم که در زمین فرو رفته، با تکیه بر زانوی خود قدم برداشتم.
هوش مصنوعی: روشنی چهره‌ام به حدی زیاد است که آینهٔ دل من به خاطر این روشنی، سر زانوی من را مانند خودش روشن کرده است.
هوش مصنوعی: من که به این آینه (منظور آینه دل یا صورت خود) توجه کردم، در حقیقت چشمم را در آن افکنده‌ام.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که برای دستیابی به روشنایی و دانش، باید از کدام منبع (آینه) استفاده کنیم یا از کدام آتش (عشق یا محبت) به آب بیفتیم. به نوعی سوال می‌کند که آیا از طریق عقل و تفکر می‌توان به حقیقتی دست یافت یا نیاز به احساسی عمیق‌تر داریم.
هوش مصنوعی: وقتی که نگاه عقل به درست بودن اندیشه معطوف شود، جهان به سرعت و چابکی در تسخیر او درمی‌آید.
هوش مصنوعی: به دلیل آنکه همت و تلاش در کار نیکو مهم است، بنابراین باید آن را پایه‌گذار و حامی ولی‌نعمت، یعنی کسی که از او حمایت و سرپرستی می‌شود، بدانیم.
هوش مصنوعی: شاهی که بخت بلندی دارد و پیروز است، مانند درخت گل در این باغی است که رنگش فیروزه‌ای است.
هوش مصنوعی: من به مانند خضر، که از زبان سکندر سخن می‌گوید، در کنار چشمهٔ رای و همواره توجه به ستاره‌شناسی و علم مجسطی دارم.
هوش مصنوعی: این شخص که هدف و مقصود از آفرینش همیشه وجود دارد، نشانه‌ای از آن هدف است و منزل و مقصود نهایی به او وابسته است.
هوش مصنوعی: شاهِ آسمان، که همانند سلیمان تاجی با جواهرات ارزشمند بر سر دارد، مایه‌ی فخر و بزرگی دنیا و ملک فخرالدین است.
هوش مصنوعی: او نسبت به خاندان داود (پیامبر) بسیار چابک و باهوش است و به شرافت و مقامش نام سلیمان را به درستی اختصاص داده است.
هوش مصنوعی: پرچم و علم (رایت) اسحاق، که اشاره به شخص یا مقامی است، از او (بهرامشاه) بالاتر است؛ اگرچه مخالفانی به نام سماعیلی وجود دارند.
هوش مصنوعی: بهرام شاه، که دارای اراده‌ای قوی و یکدست است، در همه جهات و در زمان‌های مختلف، مرکز توجه و محور فعالیت‌هاست، به گونه‌ای که در نقطه نُه دایره، نشان‌دهنده قدرت و اهمیت اوست.
هوش مصنوعی: کسی که دارای قدرت و شجاعت بهرامی است، وقتی که به اوج قدرت و زور می‌رسد، او می‌تواند به مانند بهرام گور، بر دیگران تسلط یابد.
هوش مصنوعی: تو با توان‌تری از دیگر شاهان و در داناتر بودن، بر سرآمد زمان به نامی مشهور هستی.
هوش مصنوعی: تو خاصه و ویژه‌ی سرزمین‌ها و پادشاهی‌ها هستی و هم بر ارمنستان سلطنت می‌کنی و هم بر روم.
هوش مصنوعی: سلطنت و حکومت بر تخت خلافت رم، به او (ملک فخرالدین بهرامشاه) عطا شده است، و او در واقع بر منطقه ابخاز نیز تسلط دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی می‌پردازد که از نظر علم و عدالت بر تمامی موجودات برتری دارد و در میانسالی و کرامت نیز از دیگران سرآمد است. یعنی او علم و عدالتش به حدی است که هیچ کس در جهان به او نمی‌رسد و همچنین او به دیگران نیکی می‌کند و مورد احترام و احترام تماشاچیان است.
هوش مصنوعی: دین و حکومت او همچون ستاره‌ای در آسمان می‌درخشند و ملک (فخرالدین بهرامشاه) همچون صدفی است که در زیر خاک، گوهرهای با ارزش دارد.
هوش مصنوعی: چشمه و دریا به خاطر ماهی‌ای که در آنها زندگی می‌کند، با هم مقایسه شده‌اند؛ ماهی در چشمه به آرامش و آسودگی زندگی می‌کند، در حالی که دریا پر از هیجان و جنب‌وجوش است.
هوش مصنوعی: با پای خود این چشمه‌ی آب زلال را فرا می‌خواند، همان‌طور که نقره‌ای سیال، گریزنده از آن است.
هوش مصنوعی: با خنده و شادی، از کمر او، لعلِ (سنگ قیمتی) باارزش به درخشش آفتاب که خود، لعل‌کش است، می‌رسد.
آفت این آسمان چنگ زد در هرکس که بدو پنجه کرد. (پنجه کردن یعنی در افتادن)
مصرع اول: بانگ جرس او از کوس جنگی فلک بلند‌آواز‌تر است.
هوش مصنوعی: خوشی و شادمانی بهتر از آغاز زندگی هیچ نیست و نیک‌نهاد بودن و انسانیت، سرانجام زندگی را به زیباترین شکل رقم می‌زند.
هوش مصنوعی: به معنی این بیت، سخاوت و generosity (بخشش) مانند جامی است که ساقی آن را در دست دارد و تا زمانی که این بخشش ادامه دارد، وجود آن نیز باقی خواهد ماند. به عبارتی دیگر، زیبایی و خوشی های زندگی به دست سخاوت و بخشش آدمی است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.