گنجور » نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۷

نظامی » خمسه » خسرو و شیرین »

بخش ۵۷ - مناظرهٔ خسرو با فرهاد

نخستین بار گفتش کَز کجایی‌؟

بگفت از دار ملک آشنایی

بگفت آن جا به صنعت در چه کوشند‌؟

بگفت انده خرند و جان فروشند

بگفتا جان‌فروشی در ادب نیست!

بگفت از عشق‌باز‌ان این عجب نیست

بگفت از دل شدی عاشق بدین‌سان‌؟

بگفت از دل تو می‌گویی، من از جان

بگفتا عشق شیرین بر تو چون است؟

بگفت از جان شیرینم فزون است

بگفتا هر شبش بینی چو مهتاب‌؟

بگفت آری چو خواب آید، کجا خواب‌؟

بگفتا دل ز مهرش کی کنی پاک‌؟

بگفت آن گه که باشم خفته در خاک

بگفتا گر خرامی در سرایش‌؟

بگفت اندازم این سر زیر پایش

بگفتا گر کند چشم تو را ریش‌؟

بگفت این چشم دیگر دارمش پیش

بگفتا گر کسیش آرد فرا چنگ‌؟

بگفت آهن خورد ور خود بود سنگ

بگفتا گر نیابی سوی او راه‌؟

بگفت از دور شاید دید در ماه

بگفتا دوری از مه نیست در خوَر

بگفت آشفته از مه دور بهتر

بگفتا گر بخواهد هر چه داری؟

بگفت این از خدا خواهم به زاری

بگفتا گر به سر یابیش خوشنود‌؟

بگفت از گردن این وام افکنم زود

بگفتا دوستیش از طبع بگذار

بگفت از دوستان ناید چنین کار

بگفت آسوده شو‌، کاین کار خام است

بگفت آسودگی بر من حرام است

بگفتا رو صبوری کن در این درد

بگفت از جان صبوری چون توان کرد‌؟

بگفت از صبر کردن کس خجل نیست

بگفت این، دل تواند کرد، دل نیست

بگفت از عشق کارت سخت زار است

بگفت از عاشقی خوش‌تر چه کار است؟

بگفتا جان مده بس دل که با اوست

بگفتا دشمنند این هر دو بی‌دوست

بگفتا در غمش می‌ترسی از کس‌؟

بگفت از محنت هجران او بس

بگفتا هیچ هم‌خوابیت باید‌؟

بگفت ار من نباشم نیز شاید

بگفتا چونی از عشق جمالش‌؟

بگفت آن، کس نداند جز خیالش

بگفت از دل جدا کن عشق شیرین

بگفتا چون زیم بی‌جان شیرین‌؟

بگفت او آن من شد زو مکن یاد

بگفت این کی کند بیچاره فرهاد‌؟

بگفت ار من کنم در وی نگاهی‌؟

بگفت آفاق را سوزم به آهی

چو عاجز گشت خسرو در جوابش

نیامد بیش پرسیدن صوابش

به یاران گفت کز خاکی و آبی

ندیدم کس بدین حاضر جوابی

به زر دیدم که با او بر نیایم

چو زرش نیز بر سنگ آزمایم

گشاد آن گه زبان چون تیغ پولاد

فکند الماس را بر سنگ بنیاد

که ما را هست کوهی بر گذرگاه

که مشکل می‌توان کردن بدو راه

میان کوه راهی کند باید

چنانک آمد شد ما را بشاید

بدین تدبیر کس را دست‌رس نیست

که کار تو است و کار هیچ کس نیست

به حق حرمت شیرین دل‌بند

کز این بهتر ندانم، خورد سوگند

که با من سر بدین حاجت درآری

چو حاجت‌مند‌م این حاجت برآری

جوابش داد مرد آهنین‌چنگ

که بردارم ز راه خسرو این سنگ

به شرط آن که خدمت کرده باشم

چنین شرطی به جای آورده باشم

دل خسرو رضای من بجوید

به تَرک‌ِ شکرِ شیرین بگوید

چنان در خشم شد خسرو ز فرهاد

که حلقش خواست آزردن به پولاد

دگر ره گفت از این شرطم چه باک است

که سنگ است آن چه فرمودم نه خاک است

اگر خاک است چون شاید بریدن

و گر برد کجا شاید کشیدن

به گرمی گفت کآری شرط کردم

و گر زین شرط برگردم نه مَردَم

میان دربند و زور دست بگشای

برون شو دست‌برد خویش بنمای

چو بشنید این سخن فرهاد بی‌دل

نشان کوه جست از شاه عادل

به کوهی کرد خسرو رهنمونش

که خواند هر کس اکنون بیستونش

به حکم آن که سنگی بود خارا

به سختی روی آن سنگ آشکارا

ز دعوی‌گاه خسرو با دلی خوش

روان شد کوه‌کن چون کوه آتش

بر آن کوه کمرکش رفت چون باد

کمر دربست و زخم تیشه بگشاد

نخست آزرم آن کرسی نگه داشت

بر او تمثال‌های نغز بنگاشت

به تیشه صورت شیرین بر آن سنگ

چنان بَر زد که مانی نقش ارژنگ

پس آن گه از سنانِ تیشهٔ تیز

گزارش کرد شکل شاه و شبدیز

بر آن صورت شنیدی کز جوانی

جوان‌مردی چه کرد از مهربانی

وز آن دنبه که آمد پیه‌پرورد

چه کرد آن پیرزن با آن جوان‌مرد

اگر چه دنبه بر گرگان تله بست

به دنبه شیرمرد‌ی زان تله رست

چو پیه از دنبه زانسان دید بازی

تو بر دنبه چرا پیه می‌گدازی‌؟

مکن کاین میش دندان پیر دارد

به خوردن دنبه‌ای دل‌گیر دارد

چو برج طالعت نآمد ذنب‌دار

ز پس رفتن چرا باید ذنب‌وار‌؟

حاشیه‌ها

با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

وزن:	مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قالب شعری:	مثنوی
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۵۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

نامبردگان

شیرین فرهاد مانی (اشاره)

خلاصه

این متن گفتوگویی بین خسرو پرویز شاه ساسانی و فرهاد کوه‌کن را بر سر عشق شیرین (شاهزاده‌ای ارمنی ) بیان میکند که خسرو مظهر قدرت و فرهاد مظهر عاشقی پاک‌باز است که مشکلی با دادن جان خود در راه عشق ندارد در پایان این مناظره خسرو در مقابل حاضر جوابی فرهاد کم می‌آورد و کندن کوه بیستون را شرط رسیدن به شیرین میکند که فرهاد هم آنرا میپذیرد

برگردان به زبان ساده

# نخستین بار گفتش کَز کجایی‌؟

بگفت از دار ملک آشنایی

خسرو ابتدا پرسید که اهل کجایی؟ فرهاد پاسخ داد اهل دیار عاشقان و آشنایان.

# بگفت آن جا به صنعت در چه کوشند‌؟

بگفت انده خرند و جان فروشند

خسرو: شغل مردم آنجا چیست؟ فرهاد: غم عشق می‌خرند و جان خود را در این راه می‌فروشند (عاشقانی از جان گذشته هستند)

# بگفتا جان‌فروشی در ادب نیست!

بگفت از عشق‌باز‌ان این عجب نیست

خسرو: کار جان‌فروشی از ادب نیست! فرهاد: این کار از عاشقان بعید نیست

# بگفت از دل شدی عاشق بدین‌سان‌؟

بگفت از دل تو می‌گویی، من از جان

خسرو: تو از ته دل عاشق شیرین شده‌ای؟ فرهاد: تو می‌گویی من از ته دل عاشق او شده‌ام اما من می‌گویم با تمام وجودم عاشق شیرین شده‌ام

# بگفتا عشق شیرین بر تو چون است؟

بگفت از جان شیرینم فزون است

خسرو: عشق شیرین برای تو چگونه است؟ فرهاد: از جانم که بسیار عزیز است ارزشمند‌تر است

# بگفتا هر شبش بینی چو مهتاب‌؟

بگفت آری چو خواب آید، کجا خواب‌؟

خسرو: هرشب در خواب شیرین را مانند ماه می‌بینی؟ فرهاد: اگر بتوانم بخوابم بله، اما خوابی وجود ندارد

# بگفتا دل ز مهرش کی کنی پاک‌؟

بگفت آن گه که باشم خفته در خاک

خسرو: چه زمانی عشقش را از دل بیرون می‌کنی‌؟ فرهاد: زمانی که در خاک خفته باشم

# بگفتا گر خرامی در سرایش‌؟

بگفت اندازم این سر زیر پایش

خسرو: اگر در خانه‌ی شیرین وارد شوی چه می‌کنی؟ فرهاد: سرم را زیر قدم‌هایش می‌گذارم (جانم را فدای او می‌کنم)

# بگفتا گر کند چشم تو را ریش‌؟

بگفت این چشم دیگر دارمش پیش

خسرو: اگر شیرین چشمت را کور کند چه می‌کنی؟ فرهاد: چشم دیگرم را هم فدای او می‌کنم

# بگفتا گر کسیش آرد فرا چنگ‌؟

بگفت آهن خورد ور خود بود سنگ

خسرو: اگر کسی شیرین را به‌دست بیاورد چه می‌کنی؟ فرهاد: شمشیر و پتک خواهد خورد حتی اگر مانند سنگ سخت باشد

# بگفتا گر نیابی سوی او راه‌؟

بگفت از دور شاید دید در ماه

خسرو: اگر نتوانی به شیرین برسی چه می‌کنی؟ فرهاد: شاید بتوانم چهره‌ی مانند ماهش را از دور ببینم

# بگفتا دوری از مه نیست در خوَر

بگفت آشفته از مه دور بهتر

خسرو: دور بودن از ماه (شیرین) شایسته‌ی تو نیست فرهاد: دیوانگان بهتر است از ماه دور باشند

# بگفتا گر بخواهد هر چه داری؟

بگفت این از خدا خواهم به زاری

خسرو: اگر شیرین هرچه‌را که داری از تو بخواهد، چه می‌کنی؟ فرهاد: آرزوی من این است و این را با گریه‌ و زاری از خدا می‌خواهم

# بگفتا گر به سر یابیش خوشنود‌؟

بگفت از گردن این وام افکنم زود

خسرو: اگر شیرین با فقط با جان باختن بتوانی او را شاد کنی؟ فرهاد: فورا این خواست او را ادا می‌کنم (سرم را قطع می‌کنم)

# بگفتا دوستیش از طبع بگذار

بگفت از دوستان ناید چنین کار

خسرو: به خاطر شرافت و طبع بلندت عشق شیرین را فراموش کن فرهاد: از عاشقان چنین کاری بر نمی‌آید

# بگفت آسوده شو‌، کاین کار خام است

بگفت آسودگی بر من حرام است

خسرو: خود را رنج و زحمت مده، به‌او نخواهی رسید فرهاد: آسودگی و آسایشی برای من وجود ندارد (که رنج، آن‌را از من بگیرد)

# بگفتا رو صبوری کن در این درد

بگفت از جان صبوری چون توان کرد‌؟

خسرو: برو و درد عشقت را تحمل کن فرهاد: بدون جان (شیرین) چگونه می‌توانم صبوری کنم؟

# بگفت از صبر کردن کس خجل نیست

بگفت این، دل تواند کرد، دل نیست

خسرو: هیچ‌کس از صبر کردن پشیمان نشده فرهاد: صبر کار دل است، من دلم را در این عشق از دست داده‌ام

# بگفت از عشق کارت سخت زار است

بگفت از عاشقی خوش‌تر چه کار است؟

خسرو: حال و روزت به‌خاطر عاشقی بسیار آشفته و پریشان است فرهاد: بهتر از این چیست؟

# بگفتا جان مده بس دل که با اوست

بگفتا دشمنند این هر دو بی‌دوست

خسرو: بیهوده جانت را فدا مکن، بسیار دل‌ها عاشق او هستند فرهاد: دل و جان هردو بدون شیرین، دشمن من هستند

# بگفتا در غمش می‌ترسی از کس‌؟

بگفت از محنت هجران او بس

خسرو: در غم عشق شیرین از چیزی می‌ترسی؟ فرهاد: از سختی و رنج دوری او بسیار می‌ترسم

# بگفتا هیچ هم‌خوابیت باید‌؟

بگفت ار من نباشم نیز شاید

خسرو: آیا همسری خواهی داشت؟ فرهاد: اگر من مرده باشم هم چنین اتفاقی نمی‌افتد

# بگفتا چونی از عشق جمالش‌؟

بگفت آن، کس نداند جز خیالش

خسرو: از عشق زیبایی او حالت چگونه است؟ فرهاد: کسی نمی‌داند که چگونه‌ام بجز خیال شیرین

# بگفت از دل جدا کن عشق شیرین

بگفتا چون زیم بی‌جان شیرین‌؟

خسرو: عشق شیرین را از دلت بیرون کن فرهاد: شیرین مانند جان من است و من نمی‌توانم بدون جان (شیرین) زندگی کنم

# بگفت او آن من شد زو مکن یاد

بگفت این کی کند بیچاره فرهاد‌؟

خسرو: شیرین دیگر مال من شده او را فراموش کن فرهاد: این کار از دست فرهاد بیچاره برنمی‌آید.

# بگفت ار من کنم در وی نگاهی‌؟

بگفت آفاق را سوزم به آهی

خسرو: اگر من نگاهی به شیرین بیندازم چه می‌کنی؟ فرهاد: دنیا را با آهی سوزان به آتش می‌کشم

# چو عاجز گشت خسرو در جوابش

نیامد بیش پرسیدن صوابش

زمانی که خسرو در دادن جواب فرهاد ناتوان شد پرسیدن سوالات بیشتر را کار درستی ندانست

# به یاران گفت کز خاکی و آبی

ندیدم کس بدین حاضر جوابی

خسرو به دوستانش گفت از موجودات زمینی و دریایی کسی را مانند فرهاد حاضرجواب ندیده‌ام

# به زر دیدم که با او بر نیایم

چو زرش نیز بر سنگ آزمایم

زمانی که دیدم با وعده زر و طلا فرهاد راضی نمیشود همانند وعده طلا نیز او را با تراشیدن سنگ بیازمایم

# گشاد آن گه زبان چون تیغ پولاد

فکند الماس را بر سنگ بنیاد

هوش مصنوعی: خسرو در این بیت می‌گوید وقتی زبانش را باز کرد، مانند تیغ پولاد تیز و برنده شد و الماس را بر سنگ محک که نشان‌دهندهٔ سختی و قدرت است، می‌افکند. این تصویر نشان‌دهندهٔ قدرت کلام او و تأثیر عمیق سخنانش است.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# که ما را هست کوهی بر گذرگاه

که مشکل می‌توان کردن بدو راه

هوش مصنوعی: در مسیر ما کوهی وجود دارد که عبور کردن از آن بسیار دشوار است.

# میان کوه راهی کند باید

چنانک آمد شد ما را بشاید

هوش مصنوعی: باید در میان کوه راهی پیدا شود که به ما امکان دهد به سمت دیگر برویم و از مشکلات عبور کنیم.

# بدین تدبیر کس را دست‌رس نیست

که کار تو است و کار هیچ کس نیست

هوش مصنوعی: با این روش و تدبیر، کسی به حقیقت تو دسترسی ندارد، چرا که این کار تنها به تو مربوط است و هیچ کس دیگر در آن نقشی ندارد.

# به حق حرمت شیرین دل‌بند

کز این بهتر ندانم، خورد سوگند

هوش مصنوعی: خسرو به خاطر حرمت و ارزش شیرین، قسم می‌خورد که چیزی بهتر از او نمی‌شناسد و به او وفادار است.

# که با من سر بدین حاجت درآری

چو حاجت‌مند‌م این حاجت برآری

هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی برای من به این نیاز و درخواست پاسخ بگویی، پس باید به من بپیوندی و در این کار کمک کنی، زیرا من به شدت به این کمک نیازمندم.

# جوابش داد مرد آهنین‌چنگ

که بردارم ز راه خسرو این سنگ

هوش مصنوعی: مردی که به عنوان فرهاد شناخته می‌شود، پاسخ داد که اگر بخواهم، می‌توانم این سنگ را که مانع راه خسرو است، بردارم.

# به شرط آن که خدمت کرده باشم

چنین شرطی به جای آورده باشم

هوش مصنوعی: او می‌گوید که این شرط را فقط در صورتی قبول می‌کند که قبلاً به او خدمت کرده باشد.

# دل خسرو رضای من بجوید

به تَرک‌ِ شکرِ شیرین بگوید

هوش مصنوعی: دل خسرو (خسرو به عشق شیرین) به دنبال رضایت من است و از شکر شیرین (شیرین) دست خواهد کشید و به او خواهد گفت.

# چنان در خشم شد خسرو ز فرهاد

که حلقش خواست آزردن به پولاد

هوش مصنوعی: خسرو به شدت از فرهاد عصبانی شد و احساس کرد که باید او را با سختی و آزار سرزنش کند.

# دگر ره گفت از این شرطم چه باک است

که سنگ است آن چه فرمودم نه خاک است

هوش مصنوعی: خسرو در اینجا می‌گوید که هیچ اهمیتی ندارد که چه چیزی را شرط کنید، چون چیزی که من در مورد آن صحبت می‌کنم، سنگ است و نه خاک، یعنی محکم و غیرقابل تغییر است.

# اگر خاک است چون شاید بریدن

و گر برد کجا شاید کشیدن

هوش مصنوعی: اگر آن چیزی که گفتید خاک است، چگونه ممکن است که ببرید و اگر بریده شد، چگونه می‌توان آن را کشید؟

# به گرمی گفت کآری شرط کردم

و گر زین شرط برگردم نه مَردَم

با مهربانی به او گفت که بله،من عهد بسته ام و اگر به این عهد پایبند نباشم دیگر مرد نیستم.

# میان دربند و زور دست بگشای

برون شو دست‌برد خویش بنمای

هوش مصنوعی: فرهاد از خسرو می‌خواهد که او را از زندان رها کند و دست خودش را به او نشان بدهد، یعنی برای آزاد شدن باید نشان دهد که چه قدرتی دارد و از بند رهایی یابد.

# چو بشنید این سخن فرهاد بی‌دل

نشان کوه جست از شاه عادل

هوش مصنوعی: فرهاد وقتی این سخن را از خسرو شنید، بی‌تاب شد و به دنبال نشان یا نشانه‌ای از کوه عادل رفت.

# به کوهی کرد خسرو رهنمونش

که خواند هر کس اکنون بیستونش

خسرو به کوهی فرستادش که الان اون کوه رو بیستون می‌خوانند

# به حکم آن که سنگی بود خارا

به سختی روی آن سنگ آشکارا

هوش مصنوعی: سنگی از نوع خارا که بسیار سخت است، بر روی آن سنگ به وضوح دیده می‌شود.

# ز دعوی‌گاه خسرو با دلی خوش

روان شد کوه‌کن چون کوه آتش

هوش مصنوعی: پس از صحبت‌های خسرو، کوه‌کن (فرهاد) با دلی شاد و امیدوار از آنجا خارج شد، همان‌طور که شعله‌های آتش از کوه بیرون می‌آیند.

# بر آن کوه کمرکش رفت چون باد

کمر دربست و زخم تیشه بگشاد

هوش مصنوعی: فرهاد بر آن کوه کم‌شیب رفت، مانند باد سرعت داشت و کمرش را محکم بسته بود و زخم تیشه‌اش را باز کرد.

# نخست آزرم آن کرسی نگه داشت

بر او تمثال‌های نغز بنگاشت

هوش مصنوعی: نخست آنکه، آداب و حرمت آن تخت (کرسی) را رعایت کرد و بر آن، تصویرهای زیبا و دل‌فریب را نقش زدند.

# به تیشه صورت شیرین بر آن سنگ

چنان بَر زد که مانی نقش ارژنگ

هوش مصنوعی: فرهاد با تیشه بر روی سنگ، چهرهٔ شیرین را به گونه‌ای نقاشی کرد که شبیه به نقاشی‌های مانی، نقاش معروف ایرانی که آثارش مورد تحسین بود، به نظر می‌رسد.

# پس آن گه از سنانِ تیشهٔ تیز

گزارش کرد شکل شاه و شبدیز

هوش مصنوعی: سپس فرهاد از تیشهٔ تیز خود به کمال شکل صورت خسرو و اسب او شبدیز را حکایت کرد.

# بر آن صورت شنیدی کز جوانی

جوان‌مردی چه کرد از مهربانی

هوش مصنوعی: خسرو به فرهاد می‌گوید که تو از جوانی او و مهربانی‌اش چه کارهایی شنیده‌ای.

# وز آن دنبه که آمد پیه‌پرورد

چه کرد آن پیرزن با آن جوان‌مرد

هوش مصنوعی: آن پیرزن که پیه‌پرور بود، چه عملی انجام داد که به خاطر آن دنبه به سراغ جوان‌مرد آمد.

# اگر چه دنبه بر گرگان تله بست

به دنبه شیرمرد‌ی زان تله رست

هوش مصنوعی: اگرچه دنبه (چربیِ گوسفند) چاله‌ای برای گرگان (گرگان در اینجا به معنای گرگ‌ها یا دشمنان) گذاشت، اما به برکت شیرمردی (فرهاد)، آن تله دیگر اثر نکرد و او از آن خطر رهایی یافت.

# چو پیه از دنبه زانسان دید بازی

تو بر دنبه چرا پیه می‌گدازی‌؟

هوش مصنوعی: وقتی که چربی را از دنبه دیدی و فهمیدی که چطور با آن بازی می‌کنی، پس چرا چربی را در دل خود ذوب می‌کنی؟

# مکن کاین میش دندان پیر دارد

به خوردن دنبه‌ای دل‌گیر دارد

هوش مصنوعی: این میش که دندان‌هایش پیر شده، دیگر نمی‌تواند دنبه را بخورد و به همین خاطر دلش ناراحت است.

# چو برج طالعت نآمد ذنب‌دار

ز پس رفتن چرا باید ذنب‌وار‌؟

هوش مصنوعی: وقتی که ستارهٔ بختت (برج طالع) برآورده نشده و تو در حال افتادگی و پس‌رفت هستی، چرا باید مانند کسی که در پی چرخش و تغییر وضعیت است، به خودت بپردازی و زحمت بکشی؟

پیشنهاد مشق شعر

معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۰۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

هومن در ‫۱۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۸۶، ساعت ۱۹:۴۸ نوشته:

فکر می کنم بدون اغراق این زیبا ترین مناظره در شعر پارسی باشد

reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link

مینا در ‫۱۶ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۲ آذر ۱۳۸۸، ساعت ۰۹:۱۱ نوشته:

به حاشیه قبلی می گویم که این تنها یکی از بهترین مناظره های ادبیات ماست. من این مناظره را بعد از سال ها برای تکرار حسی که بار اول برایم به وجود آمد،خواندم. به راستی که بیان استادانه ی دنیای عشق شرق هست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

اسدالله در ‫۱۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۸۹، ساعت ۱۲:۴۲ نوشته:

این بهترین مناظره است

حسین در ‫۱۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۸۹، ساعت ۱۳:۵۶ نوشته:

من که هرچند بار این رو میخونم سیر نمیشم

افروز در ‫۱۵ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۳۸۹، ساعت ۱۵:۱۸ نوشته:

این مناظره بقدری شیوا ودلنشینه که به جرات میتونم بگم بعد از گذشت 13سال از اولین باری که این شعر رو در کتاب ادبیات دبیرستان خوندم هیچ شعری اینقدر در ذهنم ماندگار نشده و جای بسی افسوس که چرا دیگه عشقهای اینچنین زلال پیدا نمیشه یا خیلی کم وجود داره.

ava در ‫۱۵ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۱۹:۱۰ نوشته:

من این شعر رو حفظ بودم ولی مدتی بود از ذهنم رفته بود و امروز که دوباره خوندمش خیلی خوشالم آوا فرّخی

narie در ‫۱۵ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۱۵ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۲۰:۵۵ نوشته:

این یکی از قشنگ ترین شعرهایی هست که من تاحالا خوندم اینجاست که فرق عاشق واقعی و دروغی مشخص میشه

هورمان در ‫۱۵ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۱۷ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۰۳:۰۴ نوشته:

زیباترین و دلنشین ترین مناظره ادبیات فارسی.باعث افتخاره همچین اثری در زبان مادری من.هربار می خونمش اشک تو چشام جمع میشه.درود بر نظامی

فرشاد در ‫۱۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱ دی ۱۳۹۰، ساعت ۱۹:۴۹ نوشته:

بچه ها اگه مناظره مثل این یا بهتر سراغ دارین بگید ما هم بخونیم.خدا نظامی رو رحمت کنه.

مرضیه در ‫۱۴ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ فروردین ۱۳۹۱، ساعت ۰۱:۲۴ نوشته:

این‏ ‏شعر‏ ‏مورد‏ ‏علاقة‏ ‏منه‏ مثل‏ ‏این‏ ‏تا‏ ‏حالا‏ ‏نخوندم

mohadec در ‫۱۴ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۱۷ فروردین ۱۳۹۱، ساعت ۱۴:۲۹ نوشته:

فوق العاده بود اما کاشکی فرهاد نمی مرد و به شیرین می رسید.

محمد در ‫۱۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۲۲:۱۸ نوشته:

زیباترین حرفهای یک عاشق را از زبان نظامی گنجوی می توان شنید و بس !

نانی کریمی در ‫۱۴ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۱، ساعت ۱۳:۲۲ نوشته:

واقعآ فوق العادست.من بارها و بارها خوندمش.مخصوصآ این بیت گل سرسبد شعره:
بگفت ار من کنم در وی نگاهی
بگفت آفاق را سوزم به آهـــی...
ازین که یک ایرانی هستم و ادبیاتم اینچنین غنی و زیباست خوشحالم و مفتخر.

الی در ‫۱۴ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۱، ساعت ۰۹:۰۲ نوشته:

سلام من میخواستم درجواب محدث بگم که همه خسرو وشیرین که بخونی میبینی که عشق خسرو به شیرین ومتقابلا شیرین به خسرو اونقدر بیشتر وعمیقتره که چاره ای نیست جز اینکه متاسفانه فرهادبمیره .

عاطفه در ‫۱۴ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۱، ساعت ۱۲:۱۴ نوشته:

بی‌نهایت زیبا. در حاشیه‌ی پنجم نوشته شده بود که این عشق‌ها کم‌اند. به قول آقای اسماعیل امینی، شاعر و منتقد، اگر این عشق‌ها زیاد بود که عادی می‌شد یا دست کم این شور و شکوه نبود.

مصطفی در ‫۱۴ سال قبل، پنجشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۱، ساعت ۱۸:۰۶ نوشته:

این یک مناظره ساده نیست بلکه توصیفات نابی از عشق در آن گنجانده شده ،عاقل به ماه اشارت می کند نادان به نوک انگشت می نگرد

مینا در ‫۱۳ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۱۷ دی ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۰۲ نوشته:

این شعر در کتاب ادبیات فارسی پیش دانشگاهی بود. یادم میاد بعد از اینکه دبیرمان خواندن شعر را به پایان برد، کلاس از فرط حیرت از این توصیف بی نظیر از عاشقی، تا 2 دقیقه در سکوت مطلق فرو رفته بود.

پارمیدا در ‫۱۳ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۱، ساعت ۲۱:۵۴ نوشته:

من عاشق فرهادم عاشق ترین فردی که دیدم.اما اگه فرهاد نمیمرد و به شیرین میرسید کماکان عزیز بود اما اسطوره ای با این قدرت در عشق نبود

زهرا در ‫۱۳ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۰:۰۲ نوشته:

منم مثل همه ی شما عاشق این شعرم -اما اخه مگه نمیگن دل به دل راه داره...نامردیه

فرهاد در ‫۱۳ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۳:۱۶ نوشته:

از دوستان ممنون خواهم بود اگر توضیحاتی در معنی 6 بیت آخر بدهند.

امین کیخا در ‫۱۳ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۹ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۱۵:۴۴ نوشته:

گفت هر شب اورا چون ماه میبینی گفت آری اما خواب کجا من کجا ؟

شکوه در ‫۱۳ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۱:۲۰ نوشته:

بگفت آشفته از مه دور بهتر اشاره دارد به نگاه کردن و اصطلاحا زل زدن دیوانه در ماه

رحیمی در ‫۱۳ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۱۱:۲۰ نوشته:

اکر تمام خمسه رادریک پله ترازو وتنها مناظره خسرو وفرهاد درپله دیگر باز هم شاید جندین برابر مناظره گرانی کند.

بهرام مشهور در ‫۱۳ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۲، ساعت ۱۱:۰۸ نوشته:

نخست اینکه این قشنگ ترین مناظره دو انسان در جهان در همه قرون و اعصار است ، منظر حکمرانی که در عین قدرت ، رقیب عشقی را بجای دوئل واقعی به دوئل معنوی دعوت می کند و در این مبارزه اسلحه ای را که خود دارد در اختیار او نیز می گذارد غافل که حریف با این سلاح قدرتمند تر از اوست . دوّم ، نشانی را که فرهاد می خواهد ، خسرو بدرستی بدو می نمایاند امّا شما آنرا به اشتباه بازگو می کنید ! به کوهی کرد خسرو رهنمونش که خواند هرکس اکنون بیستونش و نه بی ستونش گرچه رشته کوه بیستون در شمال کرمانشاه فعلی ، بی ستون است لیکن در نام بردن به گونه درست ، بیستون می شود

دیانا در ‫۱۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۲۰:۵۶ نوشته:

اولین بار این شعرو توی دبستان شنیدم.برادرم داشت واسه امتحان میخوندش بهم نشونس داد.
از اون موقع خیلی منتظر بودم برسم دبیرستان که ببینم این شعر مال کدوم ساله و باز بخونمش...

این قشنگ ترین شعریه که توی عمرم شنیدم...

دیانا در ‫۱۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۲۰:۵۸ نوشته:

حتی با خوندن این شعر ادم میتونه عشق فرهاد رو حس کنه...

مظلومی در ‫۱۲ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۷ آبان ۱۳۹۲، ساعت ۲۳:۱۷ نوشته:

در بیت
بگفتا دوری از مه نیست در خور
بگفت آشفته از مه دور بهتر
آنگونه که دوستان مستحضرنددر قالب مثثوی ابیات دارای دومصرع هم قافیه اند که در این مصرع رعایت نشده است
به نظر میرسدکه اصل بیت دوازدهم این بیتچنین باشد
بگفتا دوری از مه نیست در خور
بگفت آشفته به از مه شوددور

فهیمه عباسی در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۳۱ پاسخ داده:

سلام و درود. جناب.اشکال قافیه در کار نیست. در اون زمان، خور ، خَر خونده میشد. چیزی شبیه به حروف والی.

amirrahmati۱۳۸۳ در ‫۲ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۷ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۲۶ پاسخ داده:

توی این مصرع که جایگزین کردی وزن درست مصرع از بین رفته و با بقیه مصرع ها یکی نیست

پویا در ‫۱۲ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۲، ساعت ۱۴:۱۱ نوشته:

اززیارت مجدداستاد مظلومی مشعوف شدیم استاد مسلم عروض و تفسیر شعر من باز همه تن چشم می شوم وسرتا پا گوش به یاد دورانی که برای بیت بیت اشعاری که می خواندید وتحلیل می کردید اشک می ریختیم حال دستم از دامن تان کوتاه است ترا خدا ادرس بگذارید
دوست تان داریم شاگرد ته کلاسی پویا

ویداامانی در ‫۱۲ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۲، ساعت ۱۸:۴۷ نوشته:

این مناظره بودن اغراق یکی از بهترینهای شعروادب فارسیست.من هروق یاد عشق وعاشقی میفتم این مناظره رو میخونم تا یادم بیفته که رسیدن ب معشوق مشکلات زیادیم داره

روژینا در ‫۱۲ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۴ آذر ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۴۷ نوشته:

من عاشق این شعرم ... واقعا روانی شم !!!!

پیمان کورانی در ‫۱۲ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۵ دی ۱۳۹۲، ساعت ۱۵:۴۱ نوشته:

من به عشق فرهاد واقف هستم و عشقم تو عشاق فرهاد و مجنون است ولی جنس زن جماعت خراب البته خانم ها به خود نگیرند با اون ها نیستم با شیرین نامرد هستم البته شیرین برای من از تلخ هم تلخ تر هست من تا چند وقت پیش نمی دونستم شرین این کاره است فرهاد و گیر اورده

الناز در ‫۱۲ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۳:۱۹ نوشته:

من عاشق این مناظرم اصلا از خوندش خسته نمیشم
نمیدونم چیش باعث شده که من انقد جذبش شم

نهال در ‫۱۲ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۵۲ نوشته:

روژینا خانم جدی گرفتیاااااا
یه شعره فقط.
البته یه شعر بسیار زیبا...

محمد خسروی در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۹ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۵:۲۹ نوشته:

این شعر تقابل ثروت و قدرت با عشق خالصانه رو نشون میده و حقیقت اینه که دنیای دنی ظرف وصال به محبوب نیست و تا بوده همین بوده .امثال خسرو همیشه برندن و امثال فرهاد همیشه بازنده.تلخه چون حقیقته.شهریار تبریزی هم توی یکی از اشعارش میگه کاش به جای این ذوق و حال سیم و زر داشتم تا به محبوبم میرسیدم.چیزی که در انتهای داستان میمونه تنهاییه و البته ترحم دیگران.......

masoud در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۹ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۱۱ نوشته:

با سلام خدمت همه دوستان عزیز، بدون شک این مناظره و کلن سروده هایی از این قبیل بسیار زیبا اند و من واقعا عاشق سروده هایی راجع به شیرین و فرهادم بسیار عالی و قابل افتخار ولی نباید از یاد برد که بزرگترین سراینده مناظره پروین و به جرات میشه گفت با خوندن اون مناظره ها آدم حیرت زده میشه از این چطور اون رو سروده کم لطفی اگه پروین دست کم گرفته شه حتما بخونید مناظره هاش رو قول میدم مو به تن آدم سیخ میشه.،.

ناشناس در ‫۱۲ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۵۹ نوشته:

بیت پایانی در نسخۀ چاپ هرمس 1385، بر پایۀ چاپ مسکو، چنین است:
چو برج طالعت نآمد ذنب‌دار/ ز پس رفتن چرا باید ذنب‌وار

امیرحسین در ‫۱۲ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۲۱:۵۱ نوشته:

گر نگردی بی خبر از جسم و جان
کی خبر یابی ز جانان یک زمان؟
مرگ فرهاد زیبایی این شعر رو دو چندان کرده و آن را بهترین مناظره ی تاریخ ادبیات پارسی تبدیل کرده

شهناز در ‫۱۲ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۰۷:۴۳ نوشته:

نمودونم چندمین باره که این مناظره رو می خونم. هر بار به اندازه یک ابر دلم می گیره. یکی از زیباترین مناظره های عاشقانه شعر فارسیه. درود بر نظامی

نارین در ‫۱۱ سال و ۷ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۳۳ نوشته:

خیلی عالی بود چندین بار خوندمش

Faroogh در ‫۱۱ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۲:۳۱ نوشته:

سلام به همه دوستان
این شعر یکی از پر محتوا ترین شعرهای فارسی هستش و من هم مثل بقیه دوستان هر چند بار که میخونمش بازم دوست دارم یه بار دیگه بخونمش
یاد دوران دبیرستان بخیر
94/01/17

کسرا در ‫۱۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۶ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۴۵ نوشته:

تا به امروز... در سایت گنجور و این همه گنجینه اشعرش... ندیده بودم که شعری چنان پر طرفدار باشد و همه از دم ازش تعریف کنند... و جا داره که من هم از این شعر فرا زمینی و ناب به زبان و فهم اندک خود تعریفی کنم و تشکری از همه ی عزیزان و سروران طرفدار شعر و ادبیات ایران کهن...
زنده باد عشق های پاک... عشق های فرهادی...

فرهاد در ‫۱۱ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۳۱ نوشته:

ممنون از بذل محبتان دوستان نسبت به بنده.
زندگی بی عشق یا مردن به جرم عاشقی/ گاهی قبر در دل تاریخ قابت میکند

مجید میرزادوستی در ‫۱۱ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۶ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۲۹ نوشته:

به نظر من هم این مناظره بهترین مناظره فارسی باشه مناظره محتسب و مست پروین اعتصامی هم قشنگه ولی این مناظره با همه مناظره ها فرق داره

مینا در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۲ نوشته:

یکی از شعر های زیبا و پر معنی فارسی.شعر موسی و شبان از مولانا هم بسیار زیباست

پوریا در ‫۱۱ سال قبل، یکشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۵ نوشته:

نظامی هان و هان تا زنده باشی
چنان خواهم چنان کافکنده باشی

حمید در ‫۱۰ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۴ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۵:۳۱ نوشته:

من شعرهای زیادی خوندم این مناظره یکی از بهترین و روانترین شعرهای ماست .خیلی لذت بخشه.انسان رو میبره تو حس.

پانیذ در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۱۳ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۴۷ نوشته:

سلام
آیا فرهاد در این مناظره ( او ان من شد زو مکن یاد...) برای نخستین بار فهمید خسرو شیرین را دوست دارد؟

جباری در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۰۱ نوشته:

بنده این شعر را در نسخه وحید نگاه نکرده‌ام که مقایسه کنم. اما به نظر می‌رسد بیت «گفت ار من کنم در وی نگاهی
بگفت آفاق را سوزم به آهی» در جایگاه منطقی خود، یعنی پیشتر قرار نگرفته است.

آذری در ‫۱۰ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۴، ساعت ۱۲:۱۴ نوشته:

درود ها بر مردمان آذرآبادگان،که شاعران بلند پایه همانند نظامی و خاقانی و صائب تبریزی پرورش داده و تقدیم ادبیات فارسی کرده اند
این خودش نشانه آن است که این مردم فرهنگ ایرانی خودرا طی هزاران سال یورش و غارت دشمنان حفظ کرده اند.

کیوان علایی در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۰۱ نوشته:

من گریستم. با تمام وجودم

کیوان علایی در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۰۲ نوشته:

درود بر روح نظامی عزیز که هرگز نمرده است

امیررضا یاقوتی در ‫۱۰ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۴۷ نوشته:

بگفتا گر کنم در وی نگاهی..... بگفت آفاق را سوزم به آهی
تنها بیتی است که در این مناظره بیانگر ضعف فرهاد در برابر خسرو است ...... بیت خیلی جالبی است

فرهاد در ‫۱۰ سال قبل، دوشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۵۳ نوشته:

درود و فراوان درود....این مناظره به درستی یکی از بهترین مناظره های عاشقانه شعر پارسی است که حکیم نظامی سروده اند...در جواب دوست عزیزمان جناب مظلومی که بدرستی شعر رو تقطیع کردند باید به عرض برسانم هم قافیه کردن این کلمات در ادبیات کهن بسیار معمول بوده است و در جای جای شاهنامه میتوان بدان رسید..در شاهنامه خوانی استاد گرانقدر دکتر کزازی ..خورد را چنین خوانده اند..خوعرد..خ به ضم و فتح با هم..که ضمه در فتحه ادغام شده...و ایراد ایشان به این رج وارد نیست چرا که نخست این شعر اثر طبع یکی از چند شاعر طراز اول ایران زمینست..دویم آنکه خور با دور هم هم قافیه نیستند که ایشان چنین پنداشته اند

۷ در ‫۱۰ سال قبل، دوشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۵۱ نوشته:

بگفتا دوری از مه نیست در خور
بگفت آشفته از مه دور بهتر
توجه کنید که در نزدیک به صد در صد از نظم و نثر نویسندگان و به ویژه سرایندگان سده های پیشین،فعل خوردن به صورت خردن تلفظ میشود و احتمالا تا زمان قاجار اینگونه بوده است و مردم هم اینگونه میگفتند و یا به شکل XO-A-RDAN

رنگارنگ در ‫۱۰ سال قبل، دوشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۵۵ نوشته:

هنوز هم به گمانم در روستاهای یزد( اگر نه در شهر یزد) خوش و خوردن را با صدای زبر به زبان می آورند
حالتان خشه؟؟

۷ در ‫۱۰ سال قبل، دوشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۰۹ نوشته:

یک امشبی که در آغوش شاهد شکرم
گرم چو عود بر آتش نهند غم نخورم
چو التماس برآمد هلاک باکی نیست
کجاست تیر بلا گو بیا که من سپرم
.......................................................
ما دل دوستان به جان بخریم
ور جهان دشمنست غم نخوریم
گر به شمشیر می‌زند معشوق
گو بزن جان من که ما سپریم
........................................................
دست با سرو روان چون نرسد در گردن
چاره‌ای نیست به جز دیدن و حسرت خوردن
آدمی را که طلب هست و توانایی نیست
صبر اگر هست و گر نیست بباید کردن
سعدی

Moonlike در ‫۹ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۱۶ نوشته:

سلام .
بگفتا دوری از مه نیست درخَور
بگفت آشفته از مه دور بهتر

در این مضمون (جنون به شکل ماه‌زدگی) اگر شعر لطیفی یا مطلب مرتبطی به ذهنتان خطور کرد ممنون می‌شوم بیان کنید.

منوچهر در ‫۹ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۴۳ نوشته:

سلام من با نظرهای مینا موافقم

منوچهر در ‫۹ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۰۰ نوشته:

بگفتا دل ز مهرش کی کنی پاک بگفت ان گه که باشم خفته در خاک

مهرشاد اصغری در ‫۹ سال قبل، چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۸:۵۴ نوشته:

آن دوستانی که می گویند ای کاش ((فرهاد)) زنده می ماند و به ((شیرین)) می رسید، درک درستی از شخصیت واقعی شیرین ندارند. البته که هر انسانی می تواند به اندازه درک و نیاز خود از ادبیات بهره بگیرد.
تا این زمان ((شیرین)) از وجود شخصی به نام ((فرهاد)) باخبر نبود یا تنها از او به عنوان تندیسگری ماهر شنیده بود.
پس از مرگ ((فرهاد))، وقتی قضیه را برای ((شیرین)) نقل میکنند، وی می گوید که من اصلا به چنین شخصی نیاز ندارم که بخواهد سر زیر پایم بگذارد و برای من عاشقی کند. یعنی اگر هم ((فرهاد)) زنده می ماند، ((شیرین)) التفاتی به وی نمی کرد.
از نظر خود من، این داستان نمایانگر شخصیتی جدید از زن ایرانیست.
اگر داستان ((لیلی و مجنون)) -که از ادبیات عرب است - را خوانده باشید متوجه می شوید که در آن داستان شخصیت ((لیلی)) ارزش بالایی نداشته است،که این ریشه در تاریخ و فرهنگ عرب دارد.
اما ((نظامی)) در داستان ((خسرو و شیرین)) ، با ترسیم شخصیتی مستقل و با کمالات از ((شیرین))، تصویر جدیدی از رفتار و مرام زنانه را وارد دنیای ادب می کند.
*با تشکر از استاد ((احمد قنبری))

سروناز رحمانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۲۲:۲۰ پاسخ داده:

باید در پاسختان بگویم که هیچگاه شیرین این جمله را نگفت که من از عشق فرهاد بی نیازم ماجرا این بود که از ابتدای شعر داستان در مورد عشق شیرین و خسرو بوده و در این میان بین این دو دلداده مشکلاتی پیش میاد گاهی غرور هرکدام باعث نرسیدن آن ها میشه...در مورد فرهاد باید گفت که این شخص خودش بسیار عاشق شیرین میشه و اتفاقا شیرین خیلی نسبت بهش احساس ترحم میکنه حتی به دیدارش در بیستون میره تا بهش خسته نباشید بگه و بعد از فوت فرهاد بسیار به سوگ میشینه و دستور میده براش آرامگاه درخور شانی بسازند

گمنام-۱ در ‫۹ سال قبل، چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۳۵ نوشته:

مهرشاد گرامی
شما را سپارش میکنم به خواندن کتاب ارجمند ' دو زن'" نوشته زنده یاد سعیدی سیرجانی.

رسول رحمانی در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۲ نوشته:

نخستین بار که نظامی را شناختم، با همین گفت‌و‌گوی زیبا بود!
نظامی را از نو باید شناخت!

Milad_javan در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۴۳ نوشته:

از این قشنگتر فک نکنم باشه

Milad_javan در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۴۵ نوشته:

عالی

حمید در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۲۹ نوشته:

به خود می‌بالم که پارسی زبانم، و برای همه پارسی زبانان آرزوی سلامتی و تندرستی دارم

Hamid در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۳۰ نوشته:

به خود می‌بالم که پارسی زبانم . وبرای تمام پارسی زبانان موفقیت روز افزون و تندرستی بیشتر را از درگاه حق خواستارم

عقیلی در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۵۶ نوشته:

درود بی پایان به شما وتمام شاعران پارسی زبان این مناظره یکی از بهترین مناظره ها است ویکی از دلایل دلنشین بودنش روان بودنشه اما ما به عنوان یک ایرانی باید درمورد این جور مناظره ها خیلی بیشتر بدانیم به عنوان کسی که عشق من به شعرو ادبیات مثل عشق فرهاد هست پیشنهاد میکنم حتما داستان ویس ورامین رابخونید اولین عاشقان ایرانی که درموردشان نظم گفته شده وبعداز اون مناظره های پروین مثل مست وهوشیار یا جناب خر از استاد ایرج میرزا یا قلب مادر از همین شاعر درخت چنار وگردو فوق العاده پند امیز واز این قبیل اشعار ما زیاد داریم حیف که اهل کتاب نیستیم بعد درکشوری زندگی میکنیم که سرانه مطالعه سه دقیقه برا هر فرده من نمیدونم این همه روشن فکر از کجا میاد لاقل شما که اهل کتاب هستید بازم خودش امید بخشه ممنون از توجهتون

حمیده عبداللهی در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۷ نوشته:

با خوندن هر بار این مناظره بیشتر شیفته این مناظره می شم و همچنین بخشی از حج رفتن مجنون عالیه واژه ها قاصرن از توصیف

محمد در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۵۰ نوشته:

با سلام به دوستان گنجور. لطفاً، معنی و منظور ابیات سنگین رو پیشکسوتان برای ما بنویسند.

حسین در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۶ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۴۴ نوشته:

با سلام خدمت دوستان عزیز،،در سترگی و بزرگی این سروده است ک انسان پاکی روح لطیف شاعر رو درک می کنه، بانو عاطفه به نقل از شاعری فرمودند که اگه این میزان از عشق همه گیر بشه و بسیاری از انسانها ب این درجه برسن دیگه اینقدر شکوه و شور نداره، با کمال احترامی ک برای خودشون و نظرشون قائلم باید بگم نه اینطور نیست،این شور و سرور از عشق پاک و ناب میاد،هر جا باشه و چقدر هم ک باشه بازم هم شور داره،همونظور ک تعداد مادرها در جهان بسیار زیاد است و عشق و شور مادرانه هم در تک تکشون هست و برای همه شورانگیزه،چون عشق پاکه،من راغبانه غلام حلقه به گوش و زنجیر در پای این شور و عشق مادرانه هستم،، خدمت اون عزیزانی هم ک ازین دست مناظره ها رو خواستن،مناظره مادر حضرت موسی با خدا رو پیشنهاد میکنم،من ک با خوندنش همیشه اشک تو چشمام جمع میشه،برای همه خوانندگان محترم ارزوی میکنم ک خداوند تا زمانی که ارزویی در دل دارند عمرشونو نگیره،عاجزانه التماس دعا دارم

محمود کریمی در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۰۲ نوشته:

وصف مناظره خسرو وفرهاد در بیان شاهکارانه استاد توصیف و تشبه و فضاسازی آنچنان تصویرسازی مینماید که مرغ خیال در این آسمان گم میگردد گو آنکه مفاهیم عمیق عشق ورزی عقلانیت حسد تدبیر و... عقل را متحیر می سازد.
سی سال پیش در ایام نوجوانی و بلوغ به جستجوی صحنه ها و اوصاف اروتیک شیرین و فرهاد را مرور می کردم عاجز از معنای کلمات و مفهوم عبارات و استعارات
منتها مناظره فوق آنچنان مرا که کودکی دبستانی بودم مجذوب کرد که همه آن را حفظ کردم و در کلاس فارسی خواندم و همچنان آنرا به عنوان یکی از بهترین قطعات ادب فارسی می پندارم.
با تشکر از همه دوستان و دست اندرکاران گنجور

محمود کریمی در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۰۵ نوشته:

ای کاش با صدای دلنشینی خوانش این قطعه گرانمایه را می افزودید

محسن حبیب الهی یان در ‫۶ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۰۰ نوشته:

در جواب دوستانی که می گن کاش فرهاد نمی مرد باید گفت:
در مسلخ عشق جز نکو را نکشند
روبه صفتان گرگ خو را نکشند
گر عاشق صادقی ز گلشن مگریز
مردار بود هر آنکه او را نکشند

سبزه زرد در ‫۶ سال قبل، دوشنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۰۶:۵۷ نوشته:

عشق زلال نیست؟
معشوقان فن کرشمه را آموختند--آه از ما، که دلداری نیاموختند
دل به دل راه دارد، دوستان این دروغی بیش نبود
یک کلام، همان بیت بهار:
دلبری با دلبری دل از کفم دزدید رفت
هرچه کردم ناله از دل، سنگدل نشنید رفت
گفتمش ای دلربا. دلبر ز دل بردن چه سود
از ته دل بر من دیوانه دل خندید رفت
مولانا به من آموخت:
صورت ظاهر فنا گردد
عالم معنی بماند جاودان

علی در ‫۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۵۱ نوشته:

ابیات کمی از این مناظره در کتاب درسی بود و من برای خواندن ادامه آن آنقدر مشتاق بودم که مقداری از طلا هایم را فروختم و کتاب خمسه نظامی را خریدم .هنوز هم بعد از سالها که این ابیات را میخوانم غرق در لذت میشوم .واقعا عالی و بی نظیر است

یاسر در ‫۶ سال قبل، جمعه ۹ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۱۹ نوشته:

بی نظیر ترین مناظره عاشقانه که مو به تن ادم رو سیخ میکنه و ادم رو میبره کنار بیستون و اینقدر خوب توصیف شده که میتونی صدای تیشه فرهاد رو بشنوی مفتخر از نظامی هر ایرانی

سینا در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۳۲ نوشته:

خوش حالم که تونستم عشقی کاملا شبیه به فرهاد تجربه کنم. در نهایت به فرجام نرسید. به دلیل مشکلاتی که داشتم ناخودآگاه به عزیزترینِ جانم آسیب میزدم. آخر سر براش «آشفته از مه دور بهتر» رو فرستادم و خداحافظی کردیم.

حیدر در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۱۲ دی ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۴۲ نوشته:

شعری بسیار عالی (واقعا درست است که میگویند آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند )

رزا صفورا در ‫۵ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۰۲ نوشته:

خدایش خسرو اول عاشق شد عشق شیرین به خسرو بود من خیلی از خسرو خوشم میاد

عباس محرابیان در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، پنجشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۵:۱۶ نوشته:

جناب آقای نوید الهی می‌پرسن که شاپور چرا فرهاد رو به شیرین معرفی کرد؟ آیا قصد بازارگرمی داشت یا اینکه می‌خواست برای یک دوست قدیمی کار پیدا کنه؟ (برای اینکه بدونید سؤالم مربوط به کدوم قسمته لطفاً بخش ۵۳ بیت ۲۸ را مطالعه کنید)

خانم فَری فلاحی از سایت گنجور برای شعرای قشنگشون تشکر می‌کنن.

آقای محرابیان می‌گن اگه می‌شه این رنگ پس‌زمینه رو عوض کنین.

خانم بهاره میر از طرف گروه شعرخوانی شهر مون از سایت گنجور تشکر می‌کنن که برای بیت‌ها شماره گذاشتن چون ما باید هر کسی به تعداد مساوی بیت بخونه و الان خیلی راحت شده که عدالت رعایت شه.

خانم پریسا از آقای نظامی و جناب شاپور به‌خاطر سرودن اشعار عاشقانهٔ افلاطونی کمال تقدیر و تشکر رو دارند.

و من الله توفیق.

هانیه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۷ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۱۰ نوشته:

چقدر خواندن حاشیه ها حس و حال عجیب و در عین حال زیبایی داره. زیبا به خاطر اینکه هنوز هم انسان مدرن امروزی طبع درک شعرش رو از دست نداده و عجیب به دلیل ذکر شدن تاریخ ها..."ده سال پیش ساعت ٠٧:٤٣" و چه اتفاق ها که در این ده سال نیفتاده.

دوستدار ادبیات پارسی در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۰۵ نوشته:

بگفت او ان من شد زو مکن یاد

بگفت این کی کند بیچاره فرهاد...

درود بر نظامی بخاطر سرودن همچین شعری

باد صبا در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۲۸ نوشته:

خیلی زیباااس

وقتی می خونم اشک جمع میشه تو چشام

اونجاشو دوس دارم که میگه چو عاجز گشت خسرو در جوابش نیامد بیش پرسیدن صوابش به یاران گفت کز خاکی و آبی ندیدم کس بدین حاضر جوابی

سروناز رحمانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۲۲:۲۳ نوشته:

من از دوران متوسطه اول تا حالا که دانشجو ام حدودا پنج یا شش بار از ابتدا خسرو و شیرین را خوانده ام و میتوانم بگویم با اختلاف حتی از رمان های ویکتور هوگو هم سر تر است اما همیشه معنی شش بیت پایانی مناظره خسرو و فرهاد برایم جای سوال است از هر دبیری هم پرسیدم پاسخ نگرفتم لطفا اگر کسی آگاهه برایم شرح بده

عبدالبصیر همراه در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۴ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۰۹ نوشته:

درود بر حضرت شاعر، واقعآ خواندنش به یک دنیای دیگر می‌برد انسان را.

pereng در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۲۴ نوشته:

دربارهٔ بگفتا هیچ هم‌خوابیت باید‌؟ ...

آیا امکان این هست که این بیت رو کسی معنی کنه؟

کیانا آرین در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱۹ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۴۹ نوشته:

شهر بسیار زیبا اما میشه لطفا معنی مکالمه ی خسرو وفرهاد را توضیح بدید بسیار سپاس گذارم

Ali Kamalpour در ‫۳ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۲۴ نوشته:

هنوز هم لذت اولین بار را برایم دارد . چقدر زیبا و ساده و روان بیان میکند . نتیجه فکر میکنم برای رسیدن به معشوق کوه را باید شکافت . مانند موسی دریا را شکافت . مانند عیسی صلیب به دوش کشیدن . مانند ابراهیم از آتش گذر کرد . مانند یوسف قضاوت نکن و به ریسمان الهی که همان طناب است چنگ بزن تا به فضای یکتایی و حدت برسیم

فرشاد گودرزی در ‫۲ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۶ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۲۱:۲۴ نوشته:

هر سخن کز دل برآید لاجرم بر دل نشیند....

بدون هیچ شک و اغراقی بهترین مناظره‌ی طول تاریخ ادبیاتِ.

میلاد کمالی در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۲، ساعت ۲۳:۴۱ پاسخ داده:

یعنی توی گنجور هم باید بیایم خطای هکسره رو گوش‌زد کنیم؟ عجب

مجید کاظم زاده در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۰ نوشته:

نخستین بار گفتش کَز کجایی‌؟

بگفت از دار ملک آشنایی

مجید کاظم زاده در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۸ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۲ نوشته:

آقای طاهری در پادکست نظامی گنجوی به زیبایی غیر قابل وصف خمسه نظامی را خوانده به دوستانی که علاقه دارند پیشنهاد میکنم گوش بدهید

مسعود سارایی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۲۲ نوشته:

به نظر می‌رسد، بیت «این کس نداند، جز خیالش» را باید این گونه اصلاح کرد:

«این کس نداند، جز خدایش»

این بیت با این تغییر، پرمعناتر و به واقعیت نزدیک‌تر می‌شود.

زیرا خیالش بسی بی‌معنا و نامتناسب با مفهوم شعر است.

مهرناز در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۰۰ نوشته:

من از اون قسمت پیه و دنبه هیچی متوجه نشدم کسی هست که توضیح بده

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۳۰ نوشته:

خسرو برای فریب دادن فرهاد می گوید که آیا همخوابه میخواهی؟

فرهاد هم پاسخ می دهد که اگر خود من هم نباشم شایسته است، چه رسد که همخوابه بخواهم. یعنی خودم را هم نمیخوام چه برسد به همخوابه

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۳۷ نوشته:

دربارهٔ به شرط آن که خدمت کرده باشم ...

یعنی به شرط آنکه وقتی خدمت کردم و کوه را کندم و شرط را به جا آوردم

آنگاه خسرو دست از شیرین بردارد.

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۰ نوشته:

دربارهٔ بر آن کوه کمرکش رفت چون باد ...

کوه کمر کش یعنی کوه بلند

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۲ نوشته:

دربارهٔ بر آن صورت شنیدی کز جوانی ...

یعنی حتما شنیده ای که فرهاد جوانمرد از روی جوانی و عاشقی و مهربانی با آن صورت چه کار کرد.

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۳ نوشته:

بر آن صورت: بر آن روش

همان کاری که کرد

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۷ نوشته:

دربارهٔ وز آن دنبه که آمد پیه‌پرورد ...

دنبه در اینجا به معنی فریب است و پیه یعنی غرور.

یعنی شنیده ای حتما که با فریبی که خسرو از روی غرور ایجاد کرد، آن پیرزن با فرهاد جوانمرد چه کرد

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۱ نوشته:

دربارهٔ اگر چه دنبه بر گرگان تله بست ...

میگه اگر چه با دنبه فریب، تله بر فرهاد(گرگ) بسته شد و از میدان به در شد و در مقابل با دنبه فریب، خسرو (شیرمرد) از تله رقابت عشقی نجات یافت....

ادامه در بیت بعد توصیح می دهد

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۵ نوشته:

دربارهٔ چو پیه از دنبه زانسان دید ...

در ادامه بیت قبل است

میگه ولی چون فریب دادن فرهاد توسط خسرو از روی غرور همان بازی را سبب شد که میدانی (اگر چه خسرو به وصال شیرین می رسد ولی در نهایت توسط پسرش شیرویه کشته می شود و عاقبت خوبی ندارد)، تو هم عبرت بگیر و برای پیشرفت کارت از فریب و خدعه استفاده نکن چون عاقبت خوبی ندارد.

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۹ نوشته:

دربارهٔ مکن کاین میش دندان پیر دارد ...

یعنی تو از دنبه فریب استفاده نکن که این میش روزگار دندان پیر هم رو را دنبه فریب می دهد و دنبه میش پیر بسی دلگیر است. یعنی روزگار هم تو را فریب می دهد و فریب روزگار بسیار دلگیرتر و سخت‌تر خواهد بود.

محسن عبدی در ‫۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۰۱ نوشته:

دربارهٔ چو برج طالعت نآمد ذنب‌دار ز ...

ذنب به معنی گناه و بزه

محسن عبدی در ‫۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۵۴ نوشته:

دربارهٔ بگفت از صبر کردن کس خجل نیست ...

گفتی که صبور باش هیهات

دل موضع صبر بود و بردی

سعدی

محسن عبدی در ‫۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۳۵ نوشته:

دربارهٔ چو بشنید این سخن فرهاد بی‌دل ...

شاه عادل به نظر نوعی کنایه (تعریض) به خسرو است چون خسرو در حال فریب دادن فرهاد است.

صادق مظفری در ‫۸ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۵۰ نوشته:

آقای محسن عبدی دمت گرم تفسیر و برگردان بسیار زیبایی داشتی.سپاس گزارم

persian ravi در ‫۳ ماه قبل، یکشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۳۰ نوشته:

درود بر ادیبان بزرگوار
لطفا بفرمایید {دار مُلک} آشنایی ایا به معنی سرزمین عشق و محبت هست و ایا از دو کلمه دار و ملک تشکیل شده و یا اینکه یک کلمه یعنی دارالملک هست؟

سپاس از راهنمایی شما

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

بخش ۵۷ - مناظرهٔ خسرو با فرهاد

تازه‌های نرم‌افزار گنجور