گر من ز دست بازی هر غم پژولمی
زیرک نبودمی و خردمند گولمی
گر آفتاب عشق نبودیم چون زحل
گه در صعود انده و گه در نزولمی
ور بوی مصر عشق قلاوز نیستی
چون اهل تیه حرص گرفتار غولمی
ور آفتاب جانها خانه نشین بدی
دربند فتح باب و خروج و دخولمی
ور گلستان جان نبدی ممتحن نواز
من چون صبا ز باغ وفا کی رسولمی
عشق ار سماع باره و دف خواه نیستی
من همچو نای و چنگ غزل کی شخولمی
ساقیم گر ندادی داروی فربهی
همچون لب زجاج و قدح در نحولمی
گر سایه چمن نبدی و فروغ او
من چون درخت بخت خسان بیاصولمی
بر خاک من امانت حق گر نتافتی
من چون مزاج خاک ظلوم و جهولمی
از گور سوی جنت اگر راه نیستی
در گور تن چرا خوش و باعرض و طولمی
ور راه نیستی به یمین از سوی شمال
کی چون چمن حریف جنوب و شمولمی
گر گلشن کرم نبدی کی شکفتمی
ور لطف و فضل حق نبدی من فضولمی
بس کن ز آفتاب شنو مطلع قصص
آن مطلع ار نبودی من در افولمی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان احساسات و اندیشههای خود میپردازد و نشان میدهد که بیموهبت عشق و نور الهی، زندگیاش بیمعنا و خالی است. او با استفاده از تمثیلهایی مثل آفتاب و چمن، اهمیت عشق را در زندگیاش بیان میکند و میگوید اگر عشق و محبت وجود نداشته باشد، او نیز بیاعتبار و بیفایده خواهد بود. همچنین، از بیعملی و تنهایی خود مینالد و بر بیثباتی و عدم یقین در مسیر زندگی تأکید میکند. در نهایت، شاعر به نیاز خود به عشق و نور الهی استناد میکند و میگوید بدون این عناصر، زندگیاش صرفاً یک آیندهی تاریک و بیفایده خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر من در بازیهای سخت زندگی گرفتار غم نمیشدم، زیرک و باهوش نبودم و به راحتی فریب میخوردم.
هوش مصنوعی: اگر آفتاب عشق در وجود ما وجود نداشت، مانند سیاره زحل هستیم که گاهی به سمت بالا میرود و گاهی به سمت پایین، یعنی دچار نوسان و بیثباتی هستیم.
هوش مصنوعی: اگر عطر و بوی عشق مصری وجود نداشته باشد، تو مانند اهل بیراهههایی که به خاطر خواستهها و حرصشان در دام غولها میافتند، گرفتار میشوی.
هوش مصنوعی: اگر آفتاب جانها (نور و روشنی دلها) در جایی زندانی و خانهنشین شده باشد، پس من هم درگیر قفل و دربانی ورود و خروج هستم و نمیتوانم به آزادی دست پیدا کنم.
هوش مصنوعی: اگر گلستان روح وجود نداشت، ناز و نواز من هم باعث نمیشد که چون نسیم صبح از باغ وفا پیامی را به کسی برسانم.
هوش مصنوعی: اگر عشق به حالت سماع و شادمانی نمیتواند بیافتد، من مثل نای و چنگ (دو ساز معروف) چگونه میتوانم غزلی سروده و بخوانم؟
هوش مصنوعی: اگر تو داروی فربهی (چاقکنندگی) را به من ندهی، من مانند ساقی که لبهای شفاف و قدح (جام) در دست دارد، در عشق و حال و هوای خود رو به زوال میروم و بیاثر میشوم.
هوش مصنوعی: اگر سایهٔ چمن تو بر من نمیافتد و نور تو شامل حال من نمیشود، من مانند درختی میمانم که بختش خوب نیست و ریشهدار نیست.
هوش مصنوعی: اگر خدا حق امانتی را بر خاک من نریخته باشد، من مانند خاک هستم که سنگین و نادان است.
هوش مصنوعی: اگر در مسیر رسیدن به بهشت (جنت) در دیار مردگان (گور) راهی وجود ندارد، پس چرا در گور بدن به نیکی و شکوه و سامان به سر میبری؟
هوش مصنوعی: اگر در دنیای پس از مرگ، راهی به بهشت وجود ندارد، در این دنیا که به سمت راست میروی از شمال، چگونه میتوانی مانند چمن در کنار جنوب و در جمع برآیی؟
هوش مصنوعی: اگر گلزار رحمت خداوند نباشد، من هرگز شکوفا نمیشدم و اگر لطف و کرامت الهی وجود نداشت، من در وجود خود بیهوده و اضافی میبودم.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ کافی از نور آفتاب بهرهبرداری کن و داستانهای آن را بشنو. اگر آن نور (آفتاب) نباشد، من به ناامیدی و افول میروم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.