رای گفت برهمن را: شنودم مثل کسی که دشمنان غالب و خصوم قاهر بدو محیط شوند و مفزع و مهرب از همه جوانب متعذر باشد و او به یکی ازیشان طوعا او کرها استظهار جوید و با او صلح پیوندد، تا از دیگران برهد و از خطر و مخافت ایمن گردد، و عهد خویش در آن واقعه با دشمن به وفا رساند، و پس از ادراک مقصود در تصون نفس بر حسب خرد برود، و به یمن حزم و مبارکی خرد از دشمن مسلم ماند. اکنون بازگوید داستان اصحاب حقد و عداوت که از ایشان احتراز و مجانبت نیکوتر یا با ایشان انبساط و مقاربت بهتر؟ و اگر یکی از آن طایفه گرد استمالت برآید بدان التفات شاید نمود و آن را در ضمیر جای باید داد یا نه؟
برهمن گفت: هرکه به مادت روح قدس متظهر شد و به مدد عقل کل موید گشت در کارها احتیاطی هرچه تمامتر واجب و مواضع خیر و شر و نفع و ضر اندران نیکو بشناسد، و بر تمییز او پوشیده نماند که از دوست مستزید و قرین آزرده تحرز ستودهتر و از مکامن غدر و مکر او تجنب اولیتر، خاصه که تغیظ باطن و تفاوت اعتقاد او به چشم خرد میبیند و جراحت دل او به نظر بصیرت مشاهدت میکند و آن را از جهت خویش به اهمالی مرموز یا مکاشفتی صریح موجبات میداند، چه اگر به چربزبانی و تودد او فریفته شود و جانب تحفظ و تیقظ را بیرعایت گرداند هر آینه تیر آفت را جان هدف ساخته باشد و تیغ بلا را به مغناطیس جهل سوی خود کشیده.
و از اخوات این سیاقت حکایت آن مرغ است. رای پرسید که: چگونه است آن؟
گفت:



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش آغاز باب پادشاه و مرغ فنزه است. رای پس از شنیدن داستان کسی که برای رهایی از دشمنان با یکی از آنان آشتی کرد، از برهمن میپرسد که با کینهتوزان باید نزدیکی کرد یا از آنان دوری گزید، و آیا دلجوییشان را باید پذیرفت. برهمن پاسخ میدهد که خردمند از دوست رنجیده و همنشینی که از او آزرده است پرهیز میکند و فریب مهربانی ظاهریاش را نمیخورد، و برای روشن کردن این سخن داستان مرغ را پیش میکشد.
هوش مصنوعی: رای به برهمن گفت: داستان کسی را شنیدم که دشمنان چیره از هر سو او را در میان گرفتند و هیچ پناه و راه گریزی برایش نماند. او به خواست یا ناخواست به یکی از آنان پشت گرم کرد و با او آشتی کرد تا از دیگران رهایی یابد. در آن گرفتاری به پیمانش با آن دشمن وفا کرد و پس از رسیدن به مقصود، با تدبیر خردمندانه از خود نگهداری کرد و به برکت دوراندیشی از گزند دشمن در امان ماند. اکنون داستان کینهتوزان و دشمنان را بگو: دوری گزیدن از آنان بهتر است یا گرم گرفتن و نزدیکی با ایشان؟ و اگر یکی از آنان در پی دلجویی برآید، باید به او اعتنا کرد و دلجوییاش را در دل پذیرفت یا نه؟
هوش مصنوعی: برهمن گفت: هر کس از یاری روحالقدس و پشتیبانی عقل کل بهرهمند باشد، در کارها نهایت احتیاط را لازم میداند و جای خیر و شر و سود و زیان را بهخوبی میشناسد. بر چنین کسی پوشیده نیست که دوری از دوستِ گلهمند و همنشینِ رنجیده پسندیدهتر است و پرهیز از کمینگاههای فریب و نیرنگ او شایستهتر. بهویژه وقتی خشم پنهان و دگرگونی دل او را به چشم خرد میبیند و زخم دلش را با دیده بصیرت مشاهده میکند و میداند که سببِ آن از جانب خود اوست، چه کوتاهیای پنهان باشد و چه رفتاری آشکار. زیرا اگر فریب زبانبازی و مهرورزی ظاهری او را بخورد و هشیاری و مراقبت را رها کند، جان خود را آماج تیر آفت ساخته و شمشیر بلا را با نادانی، چنانکه آهنربا آهن را میکشد، به سوی خود کشیده است.
هوش مصنوعی: برهمن گفت از نمونههای همانند این مطلب، داستان آن مرغ است. رای پرسید: آن داستان چگونه است؟
هوش مصنوعی: برهمن در پاسخ، آغاز به گفتن داستان کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.