شمارهٔ ۹۰ - در اختتام این سواد پر از آب زندگانی، که ماجرای دول رانی و خضرخان است ، خصصهما الله به عمر الخضر
به حمد الله که از عون الهی
به پایان آمد این «منشور شاهی»
به قدر چار ماه و چند روزی
فروزان شد چنین گیتی فروزی
هم اینجا لیلی و مجنون گرو شد
هم از شیرین و خسرو قصه نو شد
جمال آراست، این ماه دل افروز
ز ذوالقعده دوم حرف و سیوم روز
مورخ چون شمار سال وی کرد
عطارد بر سر ذوالقعد هی کرد
وگر تاریخ بکشایند ز ابجد
ز هجرت پانزده گیرند و هفصد
وگر داننده پرسد بیت چند است
درین نامهٔ، که از عشق ارجمند است
به صد خوبی نشاند در دل و جان
غم خوب «دول رانی خضر خان»
درین میمون سواد خضر خانی
ز کلک افشاندم آب زندگانی
چو خضر افگندم اندر چشمه ماهی
نهفتم آب حیوان در سیاهی
جراحتهای مشتاقان شب خیز
خراشیدم به نوک خامهٔ تیز
سزد کاین شعله گردد گیتی افروز
که از دود دو آتش دارد این سوز
اگر چه تشنه را آبی دهد خوش
زند در خرمن هستی هم آتش
مرا گر چه درین گفتار دل دزد
بهر حرفی، سزد، صد گنج زر مزد
نیم با این همه زین گفت و گو شاد
که هنگام پریدن نیست، زین باد
به سر شد نوبت حسن و جوانی
نماند آبی به جوی زندگانی
شد از من روزگار خرمی دور
به دل کرد آسمان مشکم به کافور
برون شد ماهی امیدم از شست
بنا در خانهٔ هفتاد پیوست
فروغ از روی و تاب از تن تهی گشت
چراغ دیده را روغن تهی گشت
خزان در باغ هستی غارت آورد
سمن پژمرده گشت و ارغوان زرد
صدف را، مهر زد، لبهای خندان
تزلزل یافت، گوهرهای دندان
ز اوراقی که با هم غنچه بستم
چو گل در بزم سلطانان نشستم
نسیمم را، چنان شد بخت بستم
که گشت این غنچه دستنبوی شاهان
مرا بود از چنین فرخنده کاری
کلاه عزت از هر تاجداری
ز هر شاه آمدم هر دم خرامان
چو سوری سرخ روی و زر به دامان
نه با هر مشتری کردم قرانی
نه ره مریخ را دادم عنانی
نه از ذیل عنایت سایه جستم
نه در ظل حمایت پایه جستم
همه جا بودم از بخت پر امید
عطارد وار، هم زانوی خورشید
یکی از من غزل جوید، دگر بیت
فشانیدم بر آتش روغن زیت
به دود انگیزی زینگونه سوزی
حدیث من بدان ماند که روزی:



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان حالتهای زندگی و مرگ میپردازد و از حمد و ستایش خدا به عنوان حامی سخن میگوید. شاعر به روایت داستان دول رانی و خضرخان میپردازد و از عشق و جریاناتی که در این مسیر رخ میدهد، یاد میکند. او به دورانی از جوانی و خرمی اشاره میکند که اکنون به پایان رسیده و تاثیرات زمان بر زندگیاش را توصیف میکند. در پایان، شاعر از تلاطمهای بحرانی زندگی و درد و غم عاشقان سخن میگوید و به ناچار از غنای زندگی و یادها و آرزوهای خود مینگرد.
هوش مصنوعی: خوشبختانه به لطف خدا و یاری الهی، این سند مهم و ارزشمند به پایان رسید.
هوش مصنوعی: این جهان پر از زیبایی و روشنایی به مدت تقریباً چهار ماه و چند روز درخشندگی و شکوه پیدا کرد.
هوش مصنوعی: در اینجا، لیلی و مجنون، داستان عاشقانه معروفی، به حالتی تازه و نو به تصویر کشیده شدهاند و همچنین داستان شیرین و خسرو، از دیگر داستانهای عاشقانه، به شکلی جدید و تازه روایت میشود.
هوش مصنوعی: جمال، یعنی زیبایی، در اینجا به شکل ماهی زیبا توصیف شده که دل را شاد و خوشحال میکند. اشاره به دوم ذوالقعده و سیامین روز نشاندهندهٔ زمان خاصی است که در آن زیبایی ماه به اوج خود میرسد.
هوش مصنوعی: مورخ هنگامی که تعداد سالهای عمر خضرخان را حساب کرد، متوجه شد که عطارد در زمان ذوالقعده در جایگاه بالایی قرار داشته است.
هوش مصنوعی: اگر تاریخ را بر اساس حساب ابجد (سیستم عددی که هر حرف فارسی یک عدد خاص دارد) روشن کنند، از هجرت پیامبر ۱۵۷۰ سال به دست میآید.
هوش مصنوعی: اگر کسی دانا بپرسد که این شعر چند بیت دارد، باید بگویم که این نامهای است که در آن از عشق ارزشمند سخن گفته شده است.
هوش مصنوعی: خوشیها و زیباییها را در دل و جانم نشاندهام، اما غم و اندوه «دول رانی خضر خان» را نیز با خود دارم.
هوش مصنوعی: در این خوشبختی و حالتی که خضر خان به وجود آورده، من از قلم خود آب زندگی را پاشیدهام.
هوش مصنوعی: چون خضر (پیامبر) در چشمه، ماهی را رها میکند، من هم آب حیات را در تاریکی مخفی کردهام.
هوش مصنوعی: من بر اثر شوق و اشتیاقی که به شب دارم، زخمهایی را بر دل عاشقان وارد کردهام و این کار را با نوک قلمی تیز انجام دادهام.
هوش مصنوعی: این شعلهای که ایجاد شده است، شایسته است که جهان را روشن کند، زیرا این آتش از دود دو آتش دیگر ناشی میشود.
هوش مصنوعی: اگر چه به تشنه آب میدهند و او خوشحال میشود، اما در عین حال، در زندگی پر از خوشیها، آتش هم وجود دارد و ممکن است حتی خوشیها باعث آتشسوزی یا ضرر شوند.
هوش مصنوعی: هرچند در این صحبتها، کسی دل مرا بهدلیل حرفی دزدیده است، اما به خاطر این گفتگو، صد تا گنجینه زر هم خیانت نمیشود.
هوش مصنوعی: با وجود این همه گفتوگو، من همچنان شاد هستم، زیرا زمانی برای حرکت و پرواز نیست و از این وضعیت بهرهبرداری میکنم.
هوش مصنوعی: زمان جوانی و زیبایی به پایان رسید و دیگر هیچ آب و زندگیای در جوی حیات باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: روزگار خوشی و شادابی من به پایان رسید و آسمان زندگیام به قدری تاریک و غمانگیز شده که مانند مشک که عطرش گرفته میشود، به کافور که نماد غم و اندوه است، تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: امید من، مانند ماهی، دیگر از دستم خارج شده و در خانهای که هفتاد سال قدمت دارد، گم شده است.
هوش مصنوعی: روشنی و زیبایی چهرهام کمرنگ شد و انرژیام به پایان رسید، چشمانم نیز دیگر نوری ندارند و مانند چراغی شدهاند که روغن آن تمام شده است.
هوش مصنوعی: پاییز بر فضای زندگی حاکم شده و هر چیزی را به نابودی کشیده است. گل سمن خشک شده و گل ارغوان زرد و پژمرده شده است.
هوش مصنوعی: پس از آنکه صدف (نماد زیبایی و ارزش) تحت تأثیر مهر (عشق یا محبت) قرار میگیرد، لبهای خندان آن به لرزه درمیآید، مانند گوهرهایی که از دندانها بیرون میآیند. این بیت به تأثیر عشق بر زیبایی و لطافت میپردازد.
هوش مصنوعی: از ورقهایی که با هم تلفیق کردهام، مانند غنچهای بر روی میز مهمانی پادشاهان نشستهام.
هوش مصنوعی: بخت من به اندازهای خوب شد که مانند غنچهای خوشبو در خدمت شاهان قرار گرفتم و از لطف آنها بهرهمند شدم.
هوش مصنوعی: از چنین کار خوشحالی برای من، کلاه عزتی به دست آمده که از هر تاجری باارزشتر است.
هوش مصنوعی: من از هر شاهی آمدهام و در هر لحظه با زیبایی و شور و شوق قدم میزنم، مانند سوری که با چهرهٔ سرخ و زری به دامنش شناخته میشود.
هوش مصنوعی: نه از هر خریدار و مشتری، چیزی را مبادله نکردم و با هر خریدی اقرار نکردم، همچنین به سیاره مریخ، اختیار و رهبری ندادم.
هوش مصنوعی: من نه به خاطر لطف و رحمت سایه، و نه به دلیل پشتیبانی و حمایت اصل و اساس شخصیت خود، به دنبال منفعت و مَرتبهای برآمدهام.
هوش مصنوعی: در همه جا حضور داشتم و از شانس خوشبخت و امیدواری بهرهمند بودم، همچنان که عطارد در آسمان میدرخشد و به زانو زدن در برابر خورشید شبیهام.
هوش مصنوعی: یکی از من غزل میخواهد و در عوض، من افکار و احساساتم را به شکل اشعار زیبا بر آتش زندگانی میریزم، مانند روغن زیت که در آتش شعلهور میشود.
هوش مصنوعی: سوز و گداز من از عشق چنان است که اگر به دود تبدیل گردد، داستان من نیز شبیه این آتش و دود خواهد شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.