بخش ۳۵ - نیایش خسرو پس از پیروزی بر بهرام، نامه به قیصر و پوشیدن جامهٔ چلیپا
ازین سوی خسرو بران رزمگاه
بیامد که بهرام بد با سپاه
همه رزمگاهش به تاراج داد
سپه را همه بدره و تاج داد
یکی بارهٔ تیز رو برنشست
میان را ز بهر پرستش ببست
به پیش اندر آمد یکی خارستان
پیاده ببود اندران کارستان
به غلتید در پیش یزدان به خاک
همیگفت کای داور داد و پاک
پی دشمن از بوم برداشتی
همه کار ز اندیشه بگذاشتی
پرستنده و ناسزا بندهام
به فرمان و رایت سرافگندهام
وزان جایگه شد به پرده سرای
بیامد به نزدیک او رهنمای
بفرمود تا پیش او شد دبیر
نوشتند زو نامهای برحریر
ز چیزی که رفت اندران رزمگاه
به قیصر نوشت اندران نامه شاه
نخست آفرین کرد بر دادگر
کزو دید مردی و بخت و هنر
دگر گفت کز کردگار جهان
همه نیکوی دیدم اندر نهان
به آذرگشسپ آمدم با سپاه
دوان پیش بازآمدم کینه خواه
بدان گونه تنگ اندر آمد به جنگ
که بر من ببد کار پیکار تنگ
چو یزدان پاکش نبد دستگیر
بمرد آن دم آتش و دار و گیر
چوبیچارهتر گشت و لشکر نماند
گریزان به شبگیر ز آنجا براند
همه لشکرش را بهم بر زدیم
به لشکر گهش آتش اندرزدیم
به فرمان یزدان پیروزگر
ببندم برو نیز راه گذر
نهادند برنامه بر مهرشاه
فرستادگان بر گرفتند راه
فرستاده با نامه شهریار
بشد تا بر قیصر نامدار
چو آن نامه برخواند قیصر ز تخت
فرود آمد آن مرد بیداربخت
به یزدان چنین گفت کای رهنمای
همیشه توی جاودانه بجای
تو پیروز کردی مر آن بنده را
کشنده توی مرد افگنده را
فراوان به درویش دینار داد
همان خوردنیهای بسیار داد
مر آن نامه را نیز پاسخ نوشت
بسان درختی به باغ بهشت
سرنامه کرد از جهاندار یاد
خداوند پیروزی و فرو داد
خداوند ماه و خداوند هور
خداوند پیل و خداوند مور
بزرگی و نیک اختری زو شناس
وزو دار تا زنده باشی سپاس
جز از داد و خوبی مکن در جهان
چه در آشکار و چه اندر نهان
یکی تاج کز قیصران یادگار
همیداشتی تا کی آید به کار
همان خسروی طوق با گوشوار
صدوشست تا جامهٔ زرنگار
دگر سی شتر بار دینار بود
همان در و یاقوت بسیار بود
صلیبی فرستاد گوهر نگار
یکی تخت پرگوهر شاهوار
یکی سبز خفتان به زر بافته
بسی شوشه زر برو تافته
ازان فیلسوفان رومی چهار
برفتند با هدیه وبا نثار
چو زان کارها شد به شاه آگهی
ز قیصر شدش کاربا فرهی
پذیره فرستاد خسرو سوار
گرانمایگان گرامی هزار
بزرگان به نزدیک خسرو شدند
همه پاک با هدیه نو شدند
چو خسرو نگه کرد و نامه بخواند
ازان خواسته در شگفتی بماند
به دستور فرمود پس شهریار
که آن جامهٔ روم گوهر نگار
نه آیین پرمایه دهقان بود
کجا جامهٔ جاثلیقان بود
چو بر جامهٔ ما چلیپا بود
نشست اندر آیین ترسا بود
وگر خود نپوشم بیازارد اوی
همانا دگرگونه پندارد اوی
وگر پوشم این نامداران همه
بگویند کاین شهریار رمه
مگر کز پی چیز ترسا شدست
که اندر میان چلیپا شدست
به خسرو چنین گفت پس رهنمای
که دین نیست شاها به پوشش بپای
تو بردین زر دشت پیغمبری
اگر چند پیوسته قیصری
بپوشید پس جامهٔ شهریار
بیاویخت آن تاج گوهرنگار
برفتند رومی و ایرانیان
ز هر گونه مردم اندر میان
کسی کش خرد بود چون جامه دید
بدانست کو رای قیصر گزید
دگر گفت کاین شهریار جهان
همانا که ترسا شد اندر نهان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خسرو پرویز بهرام گور قیصر زردشت (اشاره) بهرام چوبینه
هوش مصنوعی: خسرو پرویز پس از پیروزی بر بهرام، به نیایش خداوند پرداخته و از او شکرگزاری میکند. او نامهای به قیصر مینویسد و در آن پیروزیاش را توضیح میدهد، همچنین از هدایا و نعمتهای الهی صحبت میکند. قیصر پاسخ نامهٔ خسرو را با خرسندی مینویسد و او را مورد ستایش قرار میدهد، در ادامه نیز هدایای با ارزشی برای خسرو ارسال میکند. زمانی که خسرو به جامهٔ چلیپا اشاره میکند، رهنمایش به او یادآوری میکند که لباس پوشیدن به معنا یا کمال ایمان نیست و او باید همچنان لباس شاهانه بپوشد. در نهایت، حضور و لباس خسرو باعث ایجاد شگفتی میان مردم میشود و برخی برداشتهای نادرستی دربارهٔ او دارند.
هوش مصنوعی: از سوی دیگر، خسرو به میدان نبردی آمد که بهرام پیشتر با سپاهش در آن بود.
هوش مصنوعی: خسرو همهٔ اردوگاه بهرام را به غارت سپاهیان داد و به لشکر کیسههای زر و تاج بخشید.
هوش مصنوعی: بر اسبی تندرو سوار شد و کمر به نیایش و پرستش خداوند بست.
هوش مصنوعی: سر راهش خارستانی پیدا شد و او در آنجا از اسب پیاده شد.
هوش مصنوعی: در برابر خداوند بر خاک غلتید و گفت: ای داور دادگر و پاک.
هوش مصنوعی: تو جای پای دشمن را از این سرزمین برداشتی و همهٔ کار را فراتر از آنچه میاندیشیدم به سامان رساندی.
هوش مصنوعی: من بندهٔ پرستنده و ناشایست توام و در برابر فرمان و خواست تو سر فرود آوردهام.
هوش مصنوعی: خسرو از آنجا به سراپردهٔ خود رفت و راهنما و کارگزاری نزد او آمد.
هوش مصنوعی: فرمان داد دبیر نزدش بیاید و از سوی او نامهای بر پارچهٔ ابریشمین نوشتند.
هوش مصنوعی: شاه در آن نامه آنچه را در میدان نبرد گذشته بود برای قیصر نوشت.
هوش مصنوعی: نخست خداوند دادگر را ستود که دلیری و بخت و هنر را از او یافته بود.
هوش مصنوعی: سپس نوشت که از آفریدگار جهان در نهان همهگونه نیکی دیده است.
هوش مصنوعی: نوشت: با سپاه به آتشکدهٔ آذرگشسپ آمدم و دشمن کینهخواه شتابان به رویارویی من آمد.
هوش مصنوعی: او چنان سخت و نزدیک به جنگ آمد که کار نبرد بر من دشوار و تنگ شد.
هوش مصنوعی: چون خداوند پاک یاورش نبود، آتش جنگ و گیرودار او فرو مرد.
هوش مصنوعی: چون درماندهتر شد و لشکری برایش نماند، سحرگاه گریزان از آنجا رفت.
هوش مصنوعی: همهٔ لشکرش را درهم شکستیم و پراکندیم و در اردوگاهش آتش زدیم.
هوش مصنوعی: به فرمان خداوند پیروزیبخش، راه گریز را نیز بر او خواهم بست.
هوش مصنوعی: مهر شاه را بر نامه نهادند و فرستادگان راه افتادند.
هوش مصنوعی: فرستاده با نامهٔ شاه نزد قیصر نامدار رفت.
هوش مصنوعی: چون قیصر نامه را خواند، آن مرد بیداربخت از تخت فرود آمد.
هوش مصنوعی: قیصر به خداوند گفت: ای راهنما، تنها تو همیشه جاودانه پابرجایی.
هوش مصنوعی: تو آن بنده، یعنی خسرو، را پیروز کردی و تویی که دشمن مردافکن را از پای درمیآوری.
هوش مصنوعی: قیصر به شکرانه به درویشان دینار فراوان و خوراک بسیار بخشید.
هوش مصنوعی: پاسخ نامه را نیز نوشت، نامهای زیبا و آراسته همچون درختی در باغ بهشت.
هوش مصنوعی: آغاز نامه را با یاد خداوند جهان کرد که پیروزی و شکوه و فرّ میبخشد.
هوش مصنوعی: قیصر نامه را با یاد خدا آغاز کرد؛ خدایی که آفریننده و فرمانروای ماه و خورشید و پیل و مور است.
هوش مصنوعی: بزرگی و بخت نیک را از خدا بدان و تا زندهای او را سپاس بگزار.
هوش مصنوعی: در جهان، چه آشکارا و چه پنهان، جز داد و نیکی کاری مکن.
هوش مصنوعی: قیصر تاجی فرستاد که از قیصران پیشین یادگار مانده بود و آن را نگه داشته بودند تا روزی به کار آید.
هوش مصنوعی: همچنین طوق و گوشوارهٔ شاهانه و صد و شصت جامهٔ زربفت فرستاد.
هوش مصنوعی: افزون بر آن، سی شتر بار دینار و مروارید و یاقوت فراوان در میان هدیهها بود.
هوش مصنوعی: صلیبی گوهرنشان و تختی شاهانه پر از گوهر نیز فرستاد.
هوش مصنوعی: و نیز جامهٔ جنگی سبزی که با زر بافته شده و شمشها و رشتههای زر بسیار بر آن کار شده بود.
هوش مصنوعی: چهار تن از دانایان رومی همراه این هدیهها و پیشکشها به سوی خسرو روانه شدند.
هوش مصنوعی: چون خسرو از این کارها آگاه شد، کارش به یاری قیصر شکوه و فرّ بیشتری یافت.
هوش مصنوعی: خسرو هزار سوار از بزرگان ارجمند را به پیشواز فرستادگان روم فرستاد.
هوش مصنوعی: بزرگان روم با هدیههای تازه نزد خسرو رفتند و به حضور او رسیدند.
هوش مصنوعی: خسرو چون هدیهها را دید و نامه را خواند، از فراوانی آن مال در شگفت ماند.
هوش مصنوعی: آنگاه شاه به وزیر خود گفت که این جامهٔ گوهرنشان رومی...
هوش مصنوعی: ...در خور آیین ایرانیان بزرگزاده نیست، زیرا جامهٔ پیشوایان دینی ترسایان است.
هوش مصنوعی: اگر بر جامهٔ ما نقش صلیب باشد، نشست و رفتار ما به آیین ترسایان خواهد بود.
هوش مصنوعی: و اگر آن را نپوشم، قیصر رنجیده میشود و گمان دیگری دربارهٔ من میبرد.
هوش مصنوعی: و اگر بپوشم، همهٔ این بزرگان خواهند گفت که این پادشاهِ مردم...
هوش مصنوعی: ...گویا برای مال و هدیه ترسا شده است که صلیب بر کمر و میان بسته است.
هوش مصنوعی: آنگاه رایزن به خسرو گفت: ای شاه، دین به پوشاک بسته نیست و با جامه پایدار نمیماند.
هوش مصنوعی: تو بر دین زردشت پیامبر هستی، هرچند با قیصر پیوند خویشی داری.
هوش مصنوعی: پس شاه آن جامه را پوشید و تاج گوهرنشان را بر سر آویخت.
هوش مصنوعی: رومیان و ایرانیان و مردم گوناگون به بارگاه آمدند و در میان بودند.
هوش مصنوعی: هرکه خردمند بود، چون آن جامه را دید، دانست که شاه برای خشنودی قیصر خواست او را پذیرفته است.
هوش مصنوعی: اما دیگری گفت: گویا این شاه جهان در پنهان ترسا شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.