بخش ۳ - رفتن گشتاسپ به کابل، بازگرداندن زریر، جشن آشتی با لهراسپ و گله از تاج کاوسیان
همی رفت گشتاسپ پرتاب و خشم
دلی پر ز کین و پر از آب چشم
همی تاخت تا پیش کابل رسید
درخت و گل و سبزه و آب دید
بدان جای خرم فرود آمدند
ببودند یک روز و دم بر زدند
همه کوهسارانش نخچیر بود
به جوی آبها چون می و شیر بود
شب تیره می خواست از میگسار
ببردند شمع از بر جویبار
چو بفروخت از کوه گیتی فروز
برفتند ازآن بیشه با باز و یوز
همی تاخت اسپ از پی او زریر
زمانی به جایی نیاسود دیر
چو آواز اسپان برآمد ز راه
برفتند گردان ز نخچیرگاه
چو بنهاد گشتاسپ گوش اندر آن
چنین گفت با نامور مهتران
که این جز به آواز اسپ زریر
نماند که او راست آواز شیر
نه تنها بیامد گر او آمدست
که با لشکری جنگجو آمدست
هنوز اندرین بد که گردی بنفش
پدید آمد و پیل پیکر درفش
زریر سپهبد به پیش سپاه
چو باد دمان اندر آمد ز راه
چو گشتاسپ را دید گریان برفت
پیاده بدو روی بنهاد تفت
جهانآفرین را ستایش گرفت
به پیش برادر نیایش گرفت
گرفتند مر یکدگر را کنار
نشستند شادان در آن مرغزار
ز لشکر هر آنکس که بد پیشرو
ورا خواندی شاه گشتاسپ گو
بخواندند و نزدیک بنشاندند
ز هر جایگاهی سخن راندند
چنین گفت زیشان یکی نامور
به گشتاسپ کای گرد زرین کمر
ستارهشناسان ایران گروه
هرانکس که دانیم دانش پژوه
به اخترت گویند کیخسروی
به شاهی به تخت مهی بر شوی
کنون افسر شاه هندوستان
بپوشی نباشیم همداستان
ازیشان کسی نیست یزدان پرست
یکی هم ندارند با شاه دست
نگر تا پسند آید اندر خرد
کجا رای را شاه فرمان برد
ترا از پدر سربسر نیکویست
ندانم که آزردن از بهر چیست
بدو گفت گشتاسپ کای نامجوی
ندارم به پیش پدر آبروی
به کاوسیان خواهد او نیکوی
بزرگی و هم افسر خسروی
اگر تاج ایران سپارد به من
پرستش کنم چون بتان را شمن
وگرنه نباشم به درگاه اوی
ندارم دل روشن از ماه اوی
به جایی شوم کم نیابند نیز
به لهراسپ مانم همه مرز و چیز
بگفت این و برگشت زان مرغزار
بیامد بر نامور شهریار
چو بشنید لهراسپ با مهتران
پذیره شدش با سپاهی گران
جهانجوی روی پدر دید باز
فرود آمد از باره بردش نماز
ورا تنگ لهراسپ در برگرفت
بدان پوزش آرایش اندر گرفت
که تاج تو تاج سر ماه باد
ز تو دیو را دست کوتاه باد
که هرگز نیاموزدت راه بد
چو دستور بد بر در شاه بد
ز شاهی مرا نام تاجست و تخت
ترا مهر و فرمان و پیمان و بخت
ورا گفت گشتاسپ کای شهریار
منم بر درت بر یکی پیشکار
اگر کم کنی جاه فرمان کنم
به پیمان روان را گروگان کنم
بزرگان برفتند با او به راه
گرازان و پویان به ایوان شاه
بیاراست ایوان گوهرنگار
نهادند خوان و می خوشگوار
یکی جشن کردند کز چرخ ماه
ستاره ببارید بر جشنگاه
چنان بد ز مستی که هر مهتری
برفتند بر سر ز زر افسری
به کاوسیان بود لهراسپ شاد
همیشه ز کیخسروش بود یاد
همی ریخت زان درد گشتاسپ خون
همی گفت هرگونه با رهنمون
همی گفت هرچند کوشم به رای
نیارم همی چارهٔ این به جای
اگر با سواران شوم مهتری
فرستد پسم نیز با لشکری
به چاره ز ره بازگرداندم
بسی خواهش و پندها راندم
چو تنها شوم ننگ دارم همی
ز لهراسپ دل تنگ دارم همی
دل او به کاوسیانست شاد
نیاید گذر مهر او بر نژاد
چو یک تن بود کم کند خواستار
چه داند که من چون شدم شهریار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کیخسرو (اشاره) گشتاسپ زریر لهراسپ
هوش مصنوعی: گشتاسپ با خشم و کینه به سوی کابل میرود و در مسیر خود زیباییهای طبیعی را مشاهده میکند. او بعد از رسیدن به کابل و دیدن برادرش زریر، به شکرگزاری و نیایش میپردازد و با او به شوق دیدار مینشیند. پس از مدتی صحبت و جشن، گشتاسپ ناخوشایندیهای خود را نسبت به کاوسیان بیان میکند و از لهراسپ میخواهد که تاج سلطنت را به او بسپارد. لهراسپ با احترام و مهر به او پاسخ میدهد و جشن بزرگی به مناسبت این آشتی برگزار میشود. گشتاسپ، در مهربانی و اتحاد با لهراسپ شاد میشود اما در عین حال به درونیات خود و نگرانیهایی که از رابطهاش با کاوسیان دارد، میاندیشد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ پر از تب و تاب و خشم میرفت؛ دلش پر از کینه بود و چشمش پر از اشک.
هوش مصنوعی: او تاخت تا به نزدیک کابل رسید و آنجا درخت و گل و سبزه و آب روان دید.
هوش مصنوعی: در آن جای سرسبز و خوش فرود آمدند، یک روز ماندند و نفسی تازه کردند و آسودند.
هوش مصنوعی: همهٔ کوهستانهای آنجا پر از شکار بود و آب جویهایش مانند می و شیر گوارا و پاکیزه بود.
هوش مصنوعی: در شب تاریک از ساقی شراب خواست و شمعها را کنار جویبار آوردند و به بزم نشستند.
هوش مصنوعی: چون خورشید جهانافروز از پشت کوه درخشید، با باز و یوز از آن بیشه به شکار رفتند.
هوش مصنوعی: در این میان زریر، برادر گشتاسپ، به دنبال او اسب میتاخت و هیچ جا زمانی دراز درنگ نمیکرد.
هوش مصنوعی: چون صدای اسبان از سوی راه بلند شد، پهلوانان از شکارگاه به سوی آن صدا رفتند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به آن صدا گوش داد و به بزرگان نامدار همراهش چنین گفت:
هوش مصنوعی: «این صدا به هیچ صدایی جز صدای اسب زریر شبیه نیست، زیرا خروش او مانند غرش شیر است.»
هوش مصنوعی: «اگر او آمده باشد، تنها نیامده، بلکه با سپاهی جنگاور آمده است.»
هوش مصنوعی: هنوز در این سخن بود که گردی بنفشرنگ پدیدار شد و درفشی با نقش پیل نمایان گشت.
هوش مصنوعی: زریر سپهسالار، پیشاپیش سپاه، مانند تندباد از راه رسید.
هوش مصنوعی: زریر چون گشتاسپ را دید، گریان پیش رفت و پیاده و شتابان به سوی او روی آورد.
هوش مصنوعی: آفرینندهٔ جهان را ستایش کرد و در برابر برادر به نیایش و ادای احترام پرداخت.
هوش مصنوعی: دو برادر یکدیگر را در آغوش گرفتند و شادمان در آن چمنزار نشستند.
هوش مصنوعی: هر کس از سپاه که از سرکردگان و پیشروان بود، گشتاسپ دلاور او را نزد خود فراخواند.
هوش مصنوعی: آنان را فراخواندند و نزدیک خود نشاندند و از هر دری سخن گفتند.
هوش مصنوعی: یکی از آن نامداران به گشتاسپ گفت: ای پهلوان کمر زرین،
هوش مصنوعی: گروه ستارهشناسان ایران، یعنی هر دانشپژوهی که میشناسیم،
هوش مصنوعی: بر پایهٔ طالع تو میگویند که فرّ و بخت کیخسرو را داری و به پادشاهی و تخت بزرگی خواهی رسید.
هوش مصنوعی: اکنون اگر تاج پادشاه هندوستان را بر سر بگذاری و به خدمت او درآیی، ما با این کار موافق نیستیم.
هوش مصنوعی: در میان آنان هیچ کس خداپرست نیست و هیچیک با شاه ایران همپیمان و همدست نیست.
هوش مصنوعی: بنگر که آیا خرد این را میپسندد؛ چرا که شاه باید فرمانبر رای و خرد باشد.
هوش مصنوعی: از پدرت جز نیکی به تو نرسیده است؛ نمیدانم این رنجش و آزردگی برای چیست.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: ای جویندهٔ نام، من نزد پدرم آبرو و ارجی ندارم.
هوش مصنوعی: گشتاسپ میگوید پدرم نیکی، بزرگی و تاج پادشاهی را برای کاوسیان میخواهد، نه برای من.
هوش مصنوعی: اگر تاج ایران را به من بسپارد، او را همانگونه میپرستم که بتپرست بت را میپرستد.
هوش مصنوعی: وگرنه در درگاه او نمیمانم، زیرا از روی او دلم روشن و شاد نیست.
هوش مصنوعی: به جایی میروم که دیگر مرا نیابند و همهٔ سرزمین و دارایی را برای لهراسپ میگذارم.
هوش مصنوعی: گشتاسپ این را گفت، از آن مرغزار بازگشت و نزد شاه نامدار آمد.
هوش مصنوعی: لهراسپ چون از آمدن او آگاه شد، همراه بزرگان و سپاهی انبوه به پیشواز او رفت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ دوباره روی پدر را دید، از اسب پیاده شد و در برابرش تعظیم کرد.
هوش مصنوعی: لهراسپ او را تنگ در آغوش گرفت و با سخنان آراسته از او پوزش خواست.
هوش مصنوعی: لهراسپ گفت: تاج تو برتر از ماه باد و دست دیو از تو کوتاه باد.
هوش مصنوعی: دیو هرگز راه بد را به تو نیاموزد، زیرا بدآموزی مانند وزیر بدی است که در دربار شاه باشد و مایهٔ زیان شود.
هوش مصنوعی: از پادشاهی تنها نام تاج و تخت از آن من است و مهر و فرمان و پیمان و بخت از آن توست.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: ای شهریار، من در درگاه تو خدمتگزاری بیش نیستم.
هوش مصنوعی: اگر مقام مرا هم کم کنی فرمان میبرم و جانم را در گرو پیمان با تو میگذارم.
هوش مصنوعی: بزرگان همراه او با شادی و شتاب به کاخ شاه رفتند.
هوش مصنوعی: کاخ را با گوهرها آراستند و سفره و شراب گوارا نهادند.
هوش مصنوعی: چنان جشنی برپا کردند که گویی از آسمان ستاره بر جشنگاه میبارید.
هوش مصنوعی: از شدت مستی و شادی، هر یک از بزرگان با تاجی زرین بر سر از جشن بیرون رفتند.
هوش مصنوعی: لهراسپ از کاوسیان خشنود بود و همواره به یاد کیخسرو بود.
هوش مصنوعی: گشتاسپ از این درد خون دل میخورد و با رایزن خود از هر دری سخن میگفت.
هوش مصنوعی: میگفت هرچه با اندیشه میکوشم، چارهای برای این کار نمییابم.
هوش مصنوعی: اگر با سواران و همراهان بروم، پدرم باز لشکری به دنبالم میفرستد.
هوش مصنوعی: همانگونه که این بار با چارهگری و خواهش و اندرز فراوان مرا از راه بازگرداند.
هوش مصنوعی: اگر تنها بروم برایم ننگ است، و با این همه از لهراسپ دلتنگ و رنجیدهام.
هوش مصنوعی: دل او به کاوسیان شاد است و مهرش به نژاد و فرزند خودش نمیرسد.
هوش مصنوعی: اگر تنها باشم کمتر کسی در پی من میآید؛ و چه کسی میداند که من چگونه به شهریاری رسیدهام یا خواهم رسید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.