بخش ۴۶ - مویهٔ مادر و روشنک بر مرگ اسکندر، به خاک سپردن صندوق و تأمل در فرجام جهان
ازان پس بیامد دوان مادرش
فراوان بمالید رخ بر برش
همی گفت کای نامور پادشا
جهاندار و نیکاختر و پارسا
به نزدیکی اندر تو دوری ز من
هم از دوده و لشکر و انجمن
روانم روان ترا بنده باد
دل هرک زین شاد شد کنده باد
ازان پس بشد روشنک پر ز درد
چنین گفت کای شاه آزادمرد
جهاندار دارای دارا کجاست
کزو داشت گیتی همی پشت راست
همان خسرو و اشک و فریان و فور
همان نامور خسرو شهرزور
دگر شهریاران که روز نبرد
سرانشان ز باد اندر آمد به گرد
چو ابری بدی تند و بارش تگرگ
ترا گفتم ایمن شدستی ز مرگ
ز بس رزم و پیکار و خون ریختن
چه تنها چه با لشکر آویختن
زمانه ترا داد گفتم جواز
همی داری از مردم خویش راز
چو کردی جهان از بزرگان تهی
بینداختی تاج شاهنشهی
درختی که کشتی چو آمد به بار
دل خاک بینم ترا غمگسار
چو تاج سپهر اندر آمد به زیر
بزرگان ز گفتار گشتند سیر
نهفتند صندوق او را به خاک
ندارد جهان از چنین ترس و باک
ز باد اندر آرد برد سوی دم
نه دادست پیدا نه پیدا ستم
نیابی به چون و چرا نیز راه
نه کهتر برین دست یابد نه شاه
همه نیکوی باید و مردمی
جوانمردی و خوردن و خرمی
جز اینت نبینم همی بهرهای
اگر کهتر آیی وگر شهرهای
اگر ماند ایدر ز تو نام زشت
بدانجا نیایی تو خرم بهشت
چنین است رسم سرای کهن
سکندر شد و ماند ایدر سخن
چو او سی و شش پادشا را بکشت
نگر تا چه دارد ز گیتی به مشت
برآورد پرمایه ده شارستان
شد آن شارستانها کنون خارستان
بجست آنچ هرگز نجستست کس
سخن ماند ازو اندر آفاق و بس
سخن به که ویران نگردد سخن
چو از برف و باران سرای کهن
گذشتم ازین سد اسکندری
همه بهتری باد و نیکاختری
اگر چند هم بگذرد روزگار
نوشته بماند ز ما یادگار
اگر صد بمانی و گر صدهزار
به خاک اندر آید سرانجام کار
دل شهریار جهان شاد باد
ز هر بد تن پاکش آزاد باد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کیخسرو (اشاره) اشک (اشاره) اسکندر روشنک دارا (اشاره) فریان (اشاره) فور (اشاره)
هوش مصنوعی: پس از مرگ اسکندر، مادرش با درد و اندوه به سوگواری او میپردازد و از عظمت و ویژگیهایش میگوید. روشنک نیز از استقامت و شکوه او در جنگها یاد میکند و به یاد دیگر پادشاهان بزرگ میافتد. او بر این باور است که اسکندر با مرگش، تاج و تخت را به نابودی کشیده و بزرگان را تنها گذاشته است. در نتیجه، صندوق او را به خاک میسپارند و این مرگ را نمادی از سرنوشت حتمی همه انسانها میدانند. شاعر به ماندگاری سخن و یاد اسکندر اشاره میکند، تا نشان دهد که هرچند زمان میگذرد، اما نام و یاد بزرگانی همچون او در تاریخ باقی میماند.
هوش مصنوعی: پس از آن، مادر اسکندر به سرعت آمد و بهدور از غم و اندوه، با اشکهای فراوان، صورتش را بر بدن او گذاشت.
هوش مصنوعی: وی در حال خطاب به اسکندر، که پادشاهی معروف و مشهور است، میگوید که تو جهان را اداره میکنی و دارای سرنوشت نیک و اخلاق نیکویی هستی.
هوش مصنوعی: به نزدیکی تو، دوری من حس میشود و همینطور از نَسَب و قبیله و گروهی که با هم هستیم.
هوش مصنوعی: جان من، جان تو را میخواهد و از هر کسی که از این خبر خوشحال شده، دلش شاد باد.
هوش مصنوعی: پس از آن، روشنک، پر از درد و غم، چنین گفت: ای پادشاه آزاد و دلیر.
هوش مصنوعی: اسکندر، که پادشاه بزرگ و دارای ثروت و اقتدار بود، کجاست؟ او که به خاطر او جهان به راست و درست میچرخید.
هوش مصنوعی: در این بیت به شخصیتهای برجستهای اشاره شده است که در تاریخ و داستانها شهرت دارند، مانند خسرو و اشک و فریاد و فور، که همگی از پادشاهان و شخصیتهای معروف در تاریخ و ادبیات ایران به شمار میروند. به طور کلی، این اشخاص نماد قدرت و عظمت در زمان خود هستند.
هوش مصنوعی: دیگر پادشاهان، در روز جنگ، بهگونهای که سرهایشان به خاطر تندباد به گرد میآید، از میدان نبرد فرار کردند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که مانند ابر تند و باران تگرگ، ناپایداری و خطر مرگ را تجربه نکردهای، نمیتوانی به امنیت خود از مرگ اطمینان داشته باشی.
هوش مصنوعی: به خاطر جنگها و مبارزات زیاد و ریختن خون، چه به تنهایی و چه با سربازان، اکنون احساس تنهایی میکند.
هوش مصنوعی: زمانه به تو اجازه میدهد که از مردم خود راز و سخن بگویی.
هوش مصنوعی: زمانی که تو دنیا را از بزرگانی چون خود خالی کردی، تاج پادشاهی را بر زمین افکندی.
هوش مصنوعی: وقتی کشتی به ساحل میآید و بار آن را پیاده میکند، درختی را میبینم که دلش پر از اندوه است.
هوش مصنوعی: چون تاج آسمان به پایین آمد و بر زمین نشست، بزرگان به دلیل سخنان او از چیزهای دیگر سیر و خسته شدند.
هوش مصنوعی: آنها صندوق اسکندر را به خاک سپردند، اما جهان از چنین ترس و نگرانی نسبت به مرگ او خالی نیست.
هوش مصنوعی: از باد در زمان دم یعنی در زمان وزش باد و تغییرات محسوس، نه ظلمی پیدا است و نه عدالتی آشکار. به این معنا که در این دنیا، خوبی و بدی ممکن است در ظاهر قابل تشخیص نباشند و در نهایت، همهچیز به تقدیر و سرنوشت وابسته است.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که هیچ کس نمیتواند به موجودات و امور بیچون و چرا دسترسی پیدا کند، زیرا نه فرد کممرتبه و ضعیف (کهتر) و نه پادشاهان و افراد بلندمرتبه این قدرت را دارند.
هوش مصنوعی: انسان باید نیکویی، مهربانی، جوانمردی، خوردن (غذا خوردن) و خوشی را در زندگی خود داشته باشد.
هوش مصنوعی: جز این که در زندگی چیزی به دست نیاوری، نفعی نمیبینم؛ هرچند اگر در مرتبهی پایینتری باشی و یا اینکه مشهور و معروف باشی.
هوش مصنوعی: اگر از تو نام بدی در این دنیا باقی بماند، به بهشت نخواهی رسید و خوشبخت نخواهی بود.
هوش مصنوعی: اینطور است که در دنیای قدیم، رسم بر این بوده است که نام نیک باقی بماند و سخن از یاد نرود.
هوش مصنوعی: اسکندر در طول زندگیاش سی و شش پادشاه را به قتل رساند، بنابراین حالا باید بیندیشد که از این دنیا چه چیزی به دست آورده است.
هوش مصنوعی: اسکندر که شهری بزرگ و پرنعمت را بنا کرده بود، اکنون آن شهر به خرابهای تبدیل شده و به جایی بیثمر و پر از خار و خس بدل گشته است.
هوش مصنوعی: او (اسکندر) به دنبال چیزی رفت که هیچکس هرگز نتوانسته آن را بیابد، اما سخن و یاد او در جهان باقی ماند و همین کافی است.
هوش مصنوعی: اگر سخن به خوبی و شایستگی بیان شود، همچون کلامی است که از ویرانی دور باشد و مثل برف و باران که بر روی خانههای قدیمی نمیماند، فراموش نمیشود.
هوش مصنوعی: من از این موانع و مشکلاتی که اسکندر بر سر راهم قرار داده بود، عبور کردم و اکنون همه چیز بهتری دارد و خوبتر از قبل شده است.
هوش مصنوعی: هر چند زمان بگذرد و ما از دنیا برویم، نوشتههای ما همچنان به عنوان یادگاری از ما باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که طولانی و طولانیتر زندگی کنی، سرانجام همه به خاک میروند و مرگ پایان همهچیز است.
هوش مصنوعی: دل شاه جهان (اسکندر) شاد باشد و از هر بدی آزاد شود و تن او پاک باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.