بخش ۱۸ - تاراج گنج اردشیر به دست مهرک نوشزاد و فرود تیر هشدار از بام دژ بر خوان شاه
به جهرم یکی مرد بد بدنژاد
کجا نام او مهرک نوشزاد
چو آگه شد از رفتن اردشیر
وزان ماندن او بران آبگیر
ز تنگی که بد اندر آن رزمگاه
ز بهر خورشها برو بسته راه
ز جهرم بیامد به ایوان شاه
ز هر سو بیاورد بیمر سپاه
همه گنج او را به تاراج داد
به لشکر بسی بدره و تاج داد
چو آگاهی آمد به شاه اردشیر
پراندیشه شد بر لب آبگیر
همی گفت ناساخته خانه را
چرا ساختم رزم بیگانه را
بزرگان لشکرش را پیش خواند
ز مهرک فراوان سخنها براند
چه بینید گفت ای سران سپاه
که ما را چنین تنگ شد دستگاه
چشیدم بسی تلخی روزگار
نبد رنج مهرک مرا در شمار
به آواز گفتند کای شهریار
مبیناد چشمت بد روزگار
چو مهرک بود دشمن اندر نهان
چرا جست باید به سختی جهان
تو داری بزرگی و گیهان تراست
همه بندگانیم و فرمان تراست
بفرمود تا خوان بیاراستند
می و جام و رامشگران خواستند
به خوان بر نهادند چندی بره
به خوردن نهادند سر یکسره
چو نان را به خوردن گرفت اردشیر
همانگه بیامد یکی تیز تیر
نشست اندران پاک فربه بره
که تیر اندرو غرقه شد یکسره
بزرگان فرزانهٔ رزمساز
ز نان داشتند آن زمان دست باز
بدیدند نقشی بران تیز تیر
بخواند آنک بد زان بزرگان دبیر
ز غم هرکسی از جگر خون کشید
یکی از بره تیر بیرون کشید
نوشته بران تیر بر پهلوی
که ای شاه داننده گر بشنوی
چنین تیز تیر آمد از بام دژ
که از بخت کرمست آرام دژ
گر انداختیمی بر اردشیر
بروبر گذر یافتی پر تیر
نباید که چون او یکی شهریار
کند پست کرم اندرین روزگار
بران موبدان نامدار اردشیر
نوشته همی خواند آن چوب تیر
ز دژ تا بر او دو فرسنگ بود
دل مهتران زان سخن تنگ بود
همی هر کسی خواندند آفرین
ز دادار بر فر شاه زمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
مهرک نوشزاد اردشیر کرم
هوش مصنوعی: در این بخش، هنگامی که اردشیر در جنگ با هفتواد و کرم کنار آبگیر گرفتار تنگی خوراک شده، مهرک نوشزاد از جهرم به کاخ او میتازد و گنجش را تاراج میکند. اردشیر پشیمان میشود که پیش از سامان دادن خانهٔ خود به جنگ بیگانه رفته و با بزرگان رای میزند. هنگام خوردن غذا تیری از بام دژ کرم، از فاصلهٔ دو فرسنگ، در برهٔ روی سفره فرو مینشیند و نوشتهٔ پهلوی آن هشدار میدهد که اگر میخواستند اردشیر را میکشتند و او بهتر است از جنگ دست بکشد. بزرگان از این پیام هراسان میشوند و برای پادشاه دعا میکنند.
هوش مصنوعی: در شهر جهرم مردی بدگوهر و بدسرشت بود که نامش مهرک نوشزاد بود.
هوش مصنوعی: وقتی مهرک باخبر شد که اردشیر به جنگ رفته و کنار آن آبگیر مانده است،
هوش مصنوعی: و شنید که در آن میدان جنگ کار بر اردشیر تنگ شده و راه رسیدن خوراک بر سپاهش بسته است،
هوش مصنوعی: از جهرم به کاخ اردشیر آمد و از هر سو سپاهی بیشمار گرد آورد.
هوش مصنوعی: همهٔ گنج اردشیر را تاراج کرد و کیسههای زر و تاجهای فراوان به سپاهیانش بخشید.
هوش مصنوعی: وقتی خبر این کار به اردشیر رسید، او در کنار آبگیر سخت به فکر فرو رفت.
هوش مصنوعی: با خود میگفت: پیش از آنکه کار خانه و قلمرو خودم را سامان دهم، چرا به جنگ با بیگانه رفتم؟
هوش مصنوعی: بزرگان سپاهش را نزد خود فراخواند و دربارهٔ مهرک سخن بسیار گفت.
هوش مصنوعی: گفت: ای سرداران سپاه، چه صلاح میبینید؟ اکنون کار و توان ما چنین به تنگنا افتاده است.
هوش مصنوعی: من سختیهای بسیار روزگار را چشیدهام، اما گرفتاریای را که مهرک پدید آورد هیچ در حساب نیاورده بودم.
هوش مصنوعی: بزرگان یکصدا گفتند: ای پادشاه، چشمت هرگز بدی روزگار را نبیند.
هوش مصنوعی: وقتی مهرک چنین دشمنی پنهان در پشت سر است، چرا باید با این همه رنج در اینجا به دنبال گرفتن جهان بود؟ یعنی بهتر است نخست به کار او رسید.
هوش مصنوعی: بزرگی و فرمانروایی جهان از آن توست؛ ما همه بندهٔ توایم و فرمان، فرمان توست.
هوش مصنوعی: اردشیر دستور داد سفرهٔ غذا بچینند و شراب و جام و نوازندگان بیاورند.
هوش مصنوعی: چند برهٔ بریان بر سفره نهادند و همه یکسره به خوردن مشغول شدند.
هوش مصنوعی: همین که اردشیر دست به نان برد، ناگهان تیری تند و تیز از راه رسید.
هوش مصنوعی: آن تیر در برهٔ پاک و فربه فرو نشست، چنان که سراسر در آن فرو رفت.
هوش مصنوعی: بزرگان خردمند و جنگآزموده در آن لحظه دست از خوردن کشیدند.
هوش مصنوعی: روی آن تیر نوشتهای دیدند و آن کس از بزرگان که دبیر بود آن را خواند.
هوش مصنوعی: از اندوه، دل هر کس پر از خون شد و یکی تیر را از تن بره بیرون کشید.
هوش مصنوعی: بر آن تیر به خط پهلوی نوشته بود: ای پادشاه دانا، اگر گوش میسپاری بدان،
هوش مصنوعی: این تیر تیز از بام دژ آمده است؛ آرامش و استواری این دژ از بخت و نیروی کرم است.
هوش مصنوعی: اگر این تیر را به سوی خود اردشیر انداخته بودیم، تا پرِ تیر از تن او میگذشت.
هوش مصنوعی: روا نیست که پادشاهی چون او در این روزگار به دست کرم خوار و نابود شود؛ یعنی بهتر است از جنگ دست بکشد.
هوش مصنوعی: اردشیر نوشتهٔ روی چوبهٔ تیر را برای موبدان نامدار خواند.
هوش مصنوعی: فاصلهٔ دژ تا جای او دو فرسنگ بود و دل بزرگان از این پیام و این تیراندازی سخت تنگ و پریشان شد.
هوش مصنوعی: هر یک از آنان از خداوند برای فر و شکوه پادشاه زمین آفرین و دعا خواستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.