گنجور

 
عماد خراسانی

نفرین به ما ز تفرقه و ما و من اگر

این ملک را دو مرتبه ماتم‌سرا کنیم

هرچند قرن‌هاست جفاها کشیده‌ایم

ای وای اگر به خویش دگر ره جفا کنیم

این صبح نو دمیده به تاراج شب دهیم

وین عید نو رسیده بدل بر عزا کنیم

دردی بزرگ چاره شد اما چه سود باز

گر خویشتن به درد دگر مبتلا کنیم

آغاز یا میانه‌ی ره هرکجا که هست

نامردمی است گر ره خود را جدا کنیم

ز هر نفاق و تفرقه عمری چشیده‌ایم

وقت است شستشوی به آب صفا کنیم

بر سر زنیم باز به افسوس سال‌ها

این دست‌های داده به هم گر رها کنیم

امروز روز سفسطه و قیل و قال نیست

یک چند احتراز ز چون و چرا کنیم

روز نبرد چون و چرا نیست شرط عقل

وقت است تا به پیر خرد اقتدا کنیم

زیر گلیم طبل نشاید زدن دگر

برخیز تا زمین و زمان پر نوا کنیم

عمری گره به کار تو از ما و من زدند

با اتحاد این گرهٔ بسته دوا کینم

ما دیگریم و هرکه به جز ماست دیگر است

بر ما رسد ز نیک و ز بد آنچه ما کنیم

بیمار بوده‌ایم بسی قرن و چاره نیست

جز اینکه درد تفرقه اول دوا کنیم

دنیا وفا ندارد و ایام اعتبار

غم نیست جان خستهٔ خود گر فدا کنیم

خصم این قدر بسیج شقاوت نمی‌کند

داری اگر میانه‌ی میدان به پا کنیم

خلقی به خاک تیره به خون غرقه خفته‌اند

ما بهر عَمر و زید عبث ماجرا کنیم

بی شرمی است خون شهیدان نگشته خشک

ما احتساب منصب و کار و کیا کنیم

کاری نکرده‌ایم که آید به کارشان

گر خاکشان بدیده‌ی خود توتیا کنیم

«هشیار در میانه‌ی مستان» گرانی است

«برخیز تا طریق تکلف رها کنیم»

۱۵ بهمن ۱۳۵۷

 
 
بیت‌یاب
فرخی سیستانی

عید عرب گشادبه فرخندگی علم

فرخنده باد عید عرب بر شه عجم

سلطان یمین دولت و پیرایه ملوک

محمود امین ملت و آرایش امم

شاهی که تیره کرد جهان بر عدو به تیغ

[...]

منوچهری

ای دل چو هست حاصل کار جهان عدم

بر دل منه ز بهر جهان هیچ بار غم

افکنده همچو سفره مباش از برای نان

همچون تنور گرم مشو از پی شکم

تو مست خواب غفلتی و از برای تو

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از منوچهری
مسعود سعد سلمان

شاهان پیش را که نکردند جز ستم

شاه زمانه کرد به تیغ و به خشت کم

هست او بلی خلیفه یزدان دادگر

پس کی رضا دهد که رود بر جهان ستم

گویند خسروان زمانه به هر زمان

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از مسعود سعد سلمان
امیر معزی

از مشک اگر ندیدی بر پرنیان علم

وز قیر اگر ندیدی بر ارغوان رقم

بر پرنیان ز مشک علم دارد آن نگار

بر ارغوان ز قیر رقم دارد آن صنم

زلف سیاه بر رخ او هست سایبان

[...]

وطواط

ای پیش تو سپهر میان بسته چون قلم

مردم و مردمیت بعالم شده علم

شکلی چو دولت تو بخوبی نیامده

در ساحت وجود ز کاشانهٔ عدم

گه فخر منتسب و آداب مکتسب

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه