یا أَیهُّا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا
یعنی صبر در جنگ تن و قهر نفس و صابروا، ثبات در حزم و رابطوا،دست از جنگ او نداری تا فلاح یابی. با دشمن بیرون از بهر این جنگ کن تا اندرون تو سلامت ماند با مطلوب. و چون عداوت از اندرون میآید، جنگ و مجاهده با او اولی باشد، و این جنگ را قویتر باید کردن. «رجعنا من الجهاد الاصغر الی الجهاد الاکبر». و این جنگ با این دو دشمن در اندرون و بیرون از بهر مطلوبیست، و تو آن مطلوب را باش.
در این بودم که روی به نفس نهادم و گفتم تا ببینم که بیخ او کجاست تا آن بیخ را ببرم، و هر مهمی که بیخ نفس بدان تعلّق دارد آن مهمّ را ویران کنم. و از هر کجا که نفس سر برآوردی، پارهپارهاش میکردم همچون صورت سگ و دندانهاش را میشکستم، باز ساعتی بر شکل خوکش میدیدم، سیخهای آهنین در شکمش میخلیدم و پارهپاره و ریزهریزهاش میکردم، چنانک هیچ نماند. چون بخفتم سبزهها و خوشیها و راحتها میدیدم در خواب، و چون بیدار شدم سورهٔ تبّت پیش دل آمد، بخواندم.
گفتم مگر ابو لهب نفس من است که چنین لهبی در من میزند.
ما أَغْنی عَنْهُ مالُهُ وَ ما کَسَبَ
چندین علم و حکمت این بلای لهب را از ما بازنداشت
وَ امْرَأَتُهُ حمَّالَةَ الحَطَبِ
آن بیخ اوست که اندکاندک جمع شود از او.
فِی جِیدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ
باید که رسنی در گردن نفس کنم و به هزار رسواییاش برآویزم
و اللّه اعلم.


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان اهمیت صبر در مواجهه با جنگهای درونی و بیرونی میپردازد. شاعر به مومنان توصیه میکند که در برابر دشواریها ثابتقدم و استقامت داشته باشند و جنگ واقعی، که همان مبارزه با نفس و خودخواهی است، را در اولویت قرار دهند. او خود را به مجاهدت درونی مشغول میکند، به دنبال ریشههای نفس و تمایلات منفیاش میگردد و میکوشد آنها را از بین ببرد. شاعر با اشاره به ویژگیهای منفی نفس و به کارگیری تشبیههای قوی، پیامدهای منفی آن را به تصویر میکشد و در پایان به اصرار بر کنترل نفس و اعمال محدودیت بر آن تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ای کسانی که ایمان آوردهاید، صبر کنید و در برابر مشکلات استقامت کنید و همواره برای دفاع آماده باشید.
هوش مصنوعی: صبر در برابر چالشها و مقاومت در شرایط سخت ضروری است. باید از جنگ با دشمنی که در بیرون است، غافل نشوید، تا درون شما سالم بماند و به اهداف خود برسید. زمانی که دشمنی از درون شما شروع به آسیب رساندن کند، لازم است با آن به مبارزه بپردازید و این جنگ را به شکل قویتری ادامه دهید. هدف این دو جنگ، یعنی مبارزه با دشمن بیرونی و درونی، دستیابی به یک هدف خاص است و خود شما همان هدف هستید که باید به آن برسید.
هوش مصنوعی: در این فکر بودم که به سراغ نفس خود بروم و ببینم منشأ آن کجاست تا آن را قطع کنم. هر چیزی که به نفس مربوط میشود را ویران کنم. هر جا که نفس سر بلند کند، آن را خرد میکنم، مانند سگ که تکه تکه میشود و دندانهایش را میشکنم. دوباره که بخواهم، آن را در حالتی میبینم که شبیه خوک است، و آهنهای تیز را در درونش فرو میکنم تا کاملاً نابود شود. وقتی که خواب میدیدم، سبزهها و شادیها و آرامشها به چشم میآمد، اما وقتی بیدار شدم، آیهای از سوره تبّت به یادم آمد و آن را خواندم.
هوش مصنوعی: گفتم آیا ابو لهب جنازه من است که اینچنین آتش و خشم در وجود من زبانه میکشد؟
هوش مصنوعی: دارایی و مال او هیچ کمکی به او نکرد.
هوش مصنوعی: چندین علم و حکمت نتوانستند ما را از این بلا و مشکل بزرگ که همان آتش است، نجات دهند.
هوش مصنوعی: و همسر او که باری از هیزم بر دوش میکشد.
هوش مصنوعی: آن نقطهای است که به تدریج از آن جمع میشود.
هوش مصنوعی: در گردن او، رشتهای از الیاف سخت و محکم است.
هوش مصنوعی: باید گردن خود را به یک طناب بسپارم و با هزاران عذابش دست و پنجه نرم کنم.
هوش مصنوعی: و خداوند داناتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.