تا که گشت این خیالخانه پدید
هر زمان گشت صد بهانه پدید
ناپدید است عیسی مریم
قصهٔ سوزن است و شانه پدید
صد جهان ناپدید شد که نشد
ذرهای کس درین دهانه پدید
گرچه تو صد هزار میبینی
هیچکس نیست در میانه پدید
چون دو گیتی به جز خیالی نیست
کیست غمگین و شادمانه پدید
زین همه نقشهای گوناگون
نیست جز نقش یک یگانه پدید
روشنی از یک آفتاب بود
گر شود در هزار خانه پدید
مرغ در دام اوفتاده بسی است
وی عجب نیست مرغ و دانه پدید
مینماید بسی خیال ولیک
نه زمان است و نه زمانه پدید
زین همه کار و بار و گفت و شنود
اثری نیست جاودانه پدید
صد جهان خلق همچو تیر برفت
نه نشان است و نه نشانه پدید
قطره بس ناپدید بینم از آنک
هست دریای بی کرانه پدید
نه که خود قطره کی خبر دارد
که پدید است بحر یا نه پدید
دو جهان پر و بال سیمرغ است
نیست سیمرغ و آشیانه پدید
ره به سیمرغ چون توان بردن
بیش هر گام صد ستانه پدید
قدر خلعت کنون بدانستم
که بشد خازن و خزانه پدید
گر درین شرح شد زبان از کار
از دل آمد بسی زبانه پدید
سر فروپوش چند گویی از آنک
نیست پایان این فسانه پدید
گر شود گوش ذرههای دو کون
نشود سر این ترانه پدید
شیرمردان مرد را اینجا
عالمی عذر شد زنانه پدید
ندهد شرح این کسی چو فرید
کاسمان هست از آسمانه پدید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی مفهوم خیال و واقعیت پرداخته است. او به این نکته اشاره میکند که همه چیز در عالم ظاهری تنها تصوری و خیالی است و هیچ چیز حقیقی و پایدار نیست. با بیان اینکه همه رویدادها و اشیا در نهایت به یک حقیقت یگانه اشاره دارند، به ناپایداری جهان و گذرایی زندگی اشاره میکند. او به چرایی وجود جنبههای مثبت و منفی در زندگی میپردازد و ابراز میکند که همه تجربهها، صرفاً جلوههایی از یک حقیقت بزرگتر هستند که خود نیز ناپیداست. در نهایت، شاعر به وجود روابط پیچیده و فراوان در جهان اشاره میکند که همگی از یک منبع واحد نشأت میگیرند.
هوش مصنوعی: هر بار که این خانهٔ خیال (احساسات و اندیشهها) ظاهر شد، به طور مداوم بهانههایی برای برانگیختن احساسات و تفکرها به وجود میآید.
هوش مصنوعی: قصهٔ عیسی و مریم بهعنوان یک داستان مهم مذهبی و معجزهگرایی اشاره دارد، اما در اینجا بهنظر میرسد که این داستان در مقایسه با دیگر موضوعات بهقدری محو و ناپدید است که مانند قصهای ساده و بیاهمیت، فقط شبیه سوزن و شانهای است که در افق به آن توجهی نمیشود.
هوش مصنوعی: هزاران جهان ناپدید شدند، اما در این فضا حتی یک ذره هم ظاهر نشد.
هوش مصنوعی: هرچند که تو در این جهان، چیزهای زیادی میبینی، اما هیچکس در وسط این عالم واقعی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: این جهان با تمام جلوههایش فقط یک خیال است و حقیقتی در آن وجود ندارد؛ پس کسی که واقعاً غمگین یا شاد باشد، چه کسی میتواند باشد؟
هوش مصنوعی: در میان تمام تصورات و صورتهای گوناگون زندگی، تنها یک حقیقت و واقعیت واحد موجود است که خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: نور و روشنی آفتاب، اگرچه در هزاران خانه یا مکان منعکس شود، در اصل همان یک آفتاب است که وجود دارد. این بیت به تاکید بر یگانگی منبع نور و حقیقت اشاره دارد، حتی اگر بهنظر برسد که این نور در جاهای مختلف قابل مشاهده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از پرندگان در دام این نوازشگر گرفتار شدهاند و این امر عجیب نیست، زیرا بین پرنده و دانه، رابطهای طبیعی وجود دارد.
هوش مصنوعی: خیالها و تصورهای زیادی به نظر میرسند، اما در واقع نه زمان و نه آنچه به آن وابسته است، وجود ندارد.
هوش مصنوعی: در میان این همه کار و تلاش و گفتوگو، هیچ نشانهای از ماندگاری و جاودانگی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: صدها جهان از مخلوقات همچون تیر پرتاب شدهاند و هیچ نشانی از آنها باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: من قطرهای را میبینم که بسیار پنهان و نامشخص است، چراکه این قطره در مقابل دریای بیپایان وجود دارد و نمیتواند وجود آن دریا را درک کند.
هوش مصنوعی: قطرهای که در دریا غرق شده، چه میداند که آیا دریا وجود دارد یا نه؟ او تنها در خود غرق است و از وجود دریا بیخبر است.
هوش مصنوعی: دنیاهای مادی و معنوی، جایی برای پرواز سیمرغ (پرندهای افسانهای و نماد کمال و حقیقت) هستند، اما خود سیمرغ و آشیانهاش (محل زندگیاش) به چشم نمیآید.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به سیمرغ (نماد کمال و حقیقت) چه مسیری را باید طی کرد وقتی که هر قدم در این مسیر صد نشانه و علامت وجود دارد.
هوش مصنوعی: اکنون فهمیدم که ارزش و عظمتی که در این لباس (خلعت) وجود دارد، به خاطر این است که خازن (نگهبان) و خزانه (راحتی و ثروت) این لباس مشخص و نمایان شده است.
هوش مصنوعی: اگر زبانم در این تفسیر از کار بیفتد، از دل احساسات و زبانی بسیار خواهیم داشت.
هوش مصنوعی: پس از اینکه سر را پنهان میکنی، چه میگویی؟ زیرا پایانی برای این داستان وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر گوششنوایی ذرههای جهان (دو کون)، یعنی دنیا و آخرت، به حقیقت درک کنند، دیگر راز این شعر روشن نخواهد شد.
هوش مصنوعی: شجاعت مردان در اینجا به حدی رسیده که بهانهای برای آنها وجود ندارد، زیرا به نوعی حالتی زنانه و ضعیف در وجودشان بروز کرده است.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند مانند فردوسی، که بسیار بزرگ و تواناست، به خوبی توضیح دهد که کاسهای که از آسمان آمده، چه ویژگیهایی دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چون شد اخلاص را نشانه پدید
نور صدق آید از میانه پدید
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.