از میدان انفراد میدان سر زاید. قوله تعالی: «واللّه یعلم اسرارهم». سر آن خلاصه مردست که با حق دارد، و نهان که هرگز زبان از آن عبارت نتواند کرد، و مردانرا از خود حکایت نتوان کرد. و آن سه استک یکی از آدمیان نهان، و دیگر از فرشتگان نهان، و سیم از خود نهان، آنچه از آدمیان نهانست خدمت خلوتست؛ و آنچه از فرشتگان نهانست مکاشفهٔ حقیقت است؛ و آنچه از خود نهانست استغراق در مواصلت حق است. و شرایط خدمت خلوت سه چیزست: شناختن علم خدمت، و ضایع ناکردن حق خلق، و بازداشتن ایذاء خود از خلق؛ هرکرا چنین باشد خلوت جنایت باشد. و علامات مکاشفت حقیقت سه چیزست: فراخی دل پذیرفتن قدرت را، و تاریک دیدن عذرهای خلق را، و دیده باز کردن آلاء حق را جل جلاله و تم افضاله. و استغراق در مواصلت حق طرفیست چون برق که بنده را چشم دل بر حق آید میان سه چیز: بیم از یک چیز، و امید بیک چیز، و مهر در یک چیز؛ و آن چیز حق، و هر چه جز از وی ناچیز و گم.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف حالات و مراحل روحانی انسان در ارتباط با حق و حقیقت میپردازد. در این اثر، خواجه عبدالله انصاری به سه نوع نهان اشاره میکند: نهان از آدمیان، نهان از فرشتگان و نهان از خود. او شرایط خدمت خلوت را شامل شناخت علم، رعایت حقوق مردم و دوری از آزار آنها میداند. همچنین، علامات مکاشفه حقیقت را فراخی دل، توانایی پذیرش قدرت و دیدن نشانههای حق معرفی میکند. در نهایت، او انسان را به توجه به حق و غفلت از غیر آن ترغیب میکند و به این نکته اشاره دارد که غیر از حق، همه چیز بیمعنی است.
هوش مصنوعی: از تنهایی، میدان وسعت حاصل میشود. در کتاب مقدس آمده است: «و خدا اسرار آنها را میداند». راز وجود انسان در ارتباط او با حقیقت نهفته است، و این ارتباطی است که هرگز نمیتوان با کلام آن را بیان کرد و مردان وقوف به آن را نمیتوانند بازگو کنند. سه نوع از پنهانبودن وجود دارد: یکی از انسانها، دیگری از فرشتگان و سومی از خود. آنچه از انسانها پنهان است، خدمت در خلوت است؛ آنچه از فرشتگان پنهان است، کشف حقیقت است؛ و آنچه از خود پنهان است، غرق شدن در همراهی با حقیقت است. شرایط خدمت در خلوت سه چیز است: شناخت علم خدمت، حفظ حق دیگران و دوری از آزار رساندن به خود و دیگران. هر کس چنین باشد، خلوت او نتیجهاش جنایت خواهد بود. نشانههای کشف حقیقت نیز سه چیز است: گشادهدلی برای پذیرش قدرت، تاریک دیدن پوزشهای دیگران و باز کردن چشم بر نعمتهای خداوند. غرق شدن در همراهی با حقیقت حالتی است مانند برق که بنده را در میان سه چیز بیدار میکند: ترس از یک چیز، امید به یک چیز و عشق به یک چیز؛ و آن چیز حقیقت است و هر چیز دیگری بیارزش و فراموششدنی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.