غافلان رطل گران را به دو دم می نوشند
عاقلان آب ز دریا به قلم می نوشند
از نظربندی حرص است که کوته نظران
خون خود بر لب دریای کرم می نوشند
هست از جام دگر مستی هر طایفه ای
حاجیان باده ز قندیل حرم می نوشند
تازه رویان چه غم از موج حوادث دارند؟
همچو گل صد قدح خون پی هم می نوشند
چشم حسرت به سفالین قدح ما دارند
منعمانی که می از ساغر جم می نوشند
دوستانی که درین میکده یکرنگ همند
می گلرنگ ز خون دل هم می نوشند
عاشقان پای غم از می به حنا می گیرند
بیغمان می ز پی دفع الم می نوشند
گر فتد سوخته نانی به کف بی برگان
همه یکجا شده چون لاله به هم می نوشند
مستی اهل فنا رتبه دیگر دارد
می بی جام ز دریای عدم می نوشند
صائب این آن غزل هادی وقت است که گفت
ای خوش آنان که می از جام عدم می نوشند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویر شرابنوشی گروههای گوناگون مردم را میسنجد: بیخبران و آزمندان، حاجیان، توانگران، دوستان یکدل، عاشقان و تهیدستان. شاعر میانهروی خردمندان، همدلی دوستان در غم و تنگدستی، و غمپذیری عاشقان را میستاید و جام سفالی درویش را از جام جم برتر میشمارد. در پایان، بالاترین مستی را از آن فانیان میداند که از دریای نیستی مینوشند و غزل را پیروی از سخن شاعری به نام هادی معرفی میکند.
هوش مصنوعی: بیخبران جام سنگین شراب را با دو جرعه سر میکشند، اما خردمندان حتی آب دریا را اندکاندک و سنجیده، چنانکه قلم مرکب برمیدارد، مینوشند. یعنی دانا در بهرهگیری از نعمتها اندازه نگه میدارد.
هوش مصنوعی: کوتهبینان به سبب افسونی که آز بر چشمشان بسته است، در کنار دریای بخشش، به جای سیراب شدن، خون خود را میخورند و رنج میکشند.
هوش مصنوعی: هر گروهی از جامی جداگانه مست میشود؛ حاجیان مستی خود را از قندیل حرم، یعنی از نور و حال زیارت، میگیرند.
هوش مصنوعی: گشادهرویان از موج پیشامدهای روزگار باکی ندارند؛ مانند گل پیاپی صدها جام خون مینوشند و باز هم شاداب و خندان میمانند.
هوش مصنوعی: ثروتمندانی که در جام جمشید شراب مینوشند، با حسرت به جام سفالی ما درویشان چشم دوختهاند. یعنی آسودگی و حال درویشی را حتی پادشاهان آرزو میکنند.
هوش مصنوعی: دوستانی که در این میکده با هم یکدل و یکرنگاند، شراب سرخ را از خون دل یکدیگر مینوشند؛ یعنی در غم و درد هم شریکاند.
هوش مصنوعی: عاشقان با شراب پای غم را حنا میبندند تا ماندگار شود و نرود، اما بیغمان شراب را برای راندن درد مینوشند. یعنی عاشق غم را عزیز میدارد و بیدرد از آن میگریزد.
هوش مصنوعی: اگر نان سوختهای به دست تهیدستان بیفتد، همه مانند گلبرگهای لاله که گرد داغ سیاه میانش جمع شدهاند، گرد هم میآیند و با هم قسمتش میکنند.
هوش مصنوعی: مستی فانیان، یعنی کسانی که از خود گذشتهاند، مرتبهای دیگر دارد؛ آنان بیجام، شراب را از دریای نیستی مینوشند.
هوش مصنوعی: ای صائب، این غزل به پیروی از غزل هادی، شاعر روزگار، سروده شده است که گفته بود: خوشا کسانی که شراب را از جام نیستی مینوشند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.