در کمین این فلک سخت کمانی که تراست
عاقبت گرد برآرد ز نشانی که تراست
نعمت روی زمین چشم ترا سیر نکرد
چه کند خاک به چشم نگرانی که تراست؟
ریخت دندان تو چون اختر صبح از پیری
مشرق شکر نگردید دهانی که تراست
قامتت بید موله شد و چون سرو کشد
سر به عیوق، تمنای جوانی که تراست
در ریاضی که بود دولت گل پا به رکاب
چه اقامت کند این برگ خزانی که تراست؟
استخوانهای ترا پیشتر از خاک شدن
توتیا می کند این خواب گرانی که تراست
صرف کن چون مه نو توشه خود را زنهار
تا شود قرص تمام این لب نانی که تراست
قامتت خم شد و هموار نگشتی صائب
دم شمشیر بود پشت کمانی که تراست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل خطابی سرزنشآمیز به انسانِ پیری است که با وجود فرسودگی تن، همچنان حریص، ناسپاس و غافل مانده است. شاعر نشانههای پیری را برمیشمارد: دندان ریخته، قامت خمیده و برگ پاییزی عمر. آنگاه آنها را با آرزوهای جوانانه و چشم سیریناپذیرِ مخاطب مقایسه میکند. در پایان به بخشش توشه سفارش میکند و با خطاب به خود اعتراف میکند که خمیدگی قامت، تندی خویش را از میان نبرده است.
هوش مصنوعی: این آسمانِ سختکمان در کمین توست و سرانجام آن نشانهای را که تویی، با تیر خود نابود و خاک میکند. یعنی فلک دیر یا زود تو را از پا درمیآورد.
هوش مصنوعی: همهٔ نعمتهای روی زمین چشم آزمند تو را سیر نکرد. پس مشتی خاکِ گور چگونه میتواند این چشمِ حریص را پر کند؟
هوش مصنوعی: دندانهایت از پیری مثل ستارهٔ صبح فرو ریخت. با این همه دهانت جای سپاس و شکر نشد. یعنی با آنکه پیر شدی، شکرگزار و قانع نگشتی.
هوش مصنوعی: قامتت مانند بید مجنون خمیده و افتاده شده است. اما آرزوی جوانی در تو هنوز مثل سرو سر به آسمان میساید و بلند است.
هوش مصنوعی: در باغی که حتی شکوه گل هم آمادهٔ رفتن است، این برگ پاییزی وجود تو چگونه میتواند ماندگار باشد؟ یعنی دنیا جای ماندن نیست، بهخصوص برای پیر.
هوش مصنوعی: این خواب سنگین غفلت تو، استخوانهایت را پیش از آنکه در گور خاک شوند، مثل سرمه نرم و ساییده میکند. یعنی غفلت تو را پیش از مرگ نابود کرده است.
هوش مصنوعی: زنهار، مانند ماه نو توشهات را ببخش و خرج کن. چون ماه نو هرچه میگذرد پرتر میشود، تکه نانِ اندک تو هم با بخشش، قرصی کامل و فراوان خواهد شد.
هوش مصنوعی: صائب، قامتت خم شد، اما خلق و رفتارت نرم و هموار نشد. پشت خمیدهات مثل کمان است، ولی همچنان تیزی دم شمشیر را دارد. یعنی پیری تندی و درشتیات را از میان نبرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بی طراوت نشود سرو جوانی که تراست
در شکر خواب بهارست خزانی که تراست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.