حرام است ای مسلمانان از این خانه برون رفتن
می چون ارغوان هشتن ز بانگ ارغنون رفتن
برون زرق است یا استم هزاران بار دیدهستم
از این پس ابلهی باشد برای آزمون رفتن
مرو زین خانه ای مجنون که خون گریی ز هجران خون
چو دستی را فروبُرّی عجایب نیست خون رفتن
ز شمع آموز ای خواجه میان گریه خندیدن
ز چشم آموز ای زیرک به هنگام سکون رفتن
اگر باشد تو را روزی ز استادان بیاموزی
چو مرغ جان معصومان به چرخ نیلگون رفتن
بیا ای جان که وقتت خوش چو استن بار ما میکش
که تا صبرت بیاموزد به سقف بیستون رفتن
فسون عیسی مریم نکرد از درد عاشق کم
وظیفه درد دل نبود به دارو و فسون رفتن
چو طاسی سرنگون گردد رود آنچ در او باشد
ولی سودا نمیتاند ز کاسه سر نگون رفتن
اگر پاکی و ناپاکی مرو زین خانه ای زاکی
گناهی نیست در عالم تو را ای بنده چون رفتن
توی شیر اندر این درگه عدوِ راه تو روبه
بود بر شیر بدنامی از این چالش زبون رفتن
چو نازی میکشی باری بیا ناز چنین شه کش
که بس بداختری باشد به زیر چرخ دون رفتن
ز دانشها بشویم دل ز خود خود را کنم غافل
که سوی دلبر مقبل نشاید ذوفنون رفتن
شناسد جان مجنونان که این جان است قشر جان
بباید بهر این دانش ز دانش در جنون رفتن
کسی کو دم زند بیدم مباح او راست غواصی
کسی کو کم زند در کم رسد او را فزون رفتن
رها کن تا بگوید او خموشی گیر و توبه جو
که آن دلدار خو دارد به سوی تایبون رفتن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل از بیرون رفتن از «خانه»، یعنی درگاه و بزم معشوق، نهی میکند و آن را بزرگترین گناه میشمارد. بیرون از این خانه را فریب و ستم میداند و درد عشق را دردی میخواند که با دارو و افسون درمان نمیشود. سپس از شستن دل از دانشها، بیخودی و دیوانگی عاشقانه و فروتنی سخن میگوید و غزل را با دعوت به خاموشی و توبه به پایان میبرد، چون معشوق رو به توبهکاران دارد.
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، بیرون رفتن از این خانه (خانهٔ عشق و بزم معشوق) حرام است. شراب سرخرنگی چون گل ارغوان را رها کردن و از آواز ارغنون دور شدن روا نیست.
هوش مصنوعی: بیرون از این خانه یا فریب و ریاست یا ستم. این را هزاران بار دیدهام و از این پس برای آزمودن دوباره به بیرون رفتن نادانی است.
هوش مصنوعی: ای دیوانهٔ عشق، از این خانه مرو، چون از درد جدایی خون خواهی گریست. وقتی دستی را ببُرند، روان شدن خون شگفت نیست؛ جدایی از معشوق نیز چنین زخمی است.
هوش مصنوعی: ای خواجه، از شمع بیاموز که در میان گریه بخندد، یعنی بسوزد و روشنی دهد. ای هوشیار، از چشم بیاموز که در حال آرامی و بیحرکتی سیر کند و راه بپیماید.
هوش مصنوعی: اگر روزی و بخت تو باشد، از استادان راه میآموزی که مانند پرندهٔ جان پاکان به آسمان نیلگون پرواز کنی.
هوش مصنوعی: ای جان خوشوقت، بیا و مانند ستون بار ما را بر دوش بکش، تا شکیبایی به تو بیاموزد که به آسمان بیستون بالا روی.
هوش مصنوعی: افسون و دم مسیحایی عیسی پسر مریم نیز از درد عاشق نکاست. سرشت درد دل این نیست که با دارو و افسون برطرف شود.
هوش مصنوعی: وقتی کاسهای را واژگون کنند، هرچه در آن است بیرون میریزد. اما سودای عشق حتی با واژگون شدن کاسهٔ سر بیرون نمیرود.
هوش مصنوعی: ای پاکنهاد، چه پاک باشی و چه ناپاک، از این خانه مرو. ای بنده، در جهان برای تو هیچ گناهی بزرگتر از رفتن از این درگاه نیست.
هوش مصنوعی: تو در این درگاه شیری و دشمن راهت روباهی بیش نیست. برای شیر ننگ است که از این نبرد زبون و شکستخورده بازگردد.
هوش مصنوعی: حال که به هر حال ناز کسی را میکشی، بیا و ناز چنین شاهی را بکش. بدبختی بزرگی است که زیر بار این فلک پست و دنیای فرومایه بروی.
هوش مصنوعی: دل را از دانشها میشویم و خود را از خود بیخبر میکنم، زیرا نزد دلبر نیکبخت نباید با دانش و هنرهای فراوان رفت.
هوش مصنوعی: جان دیوانگان عشق میداند که این جانِ معمولی تنها پوستهٔ جان حقیقی است. برای رسیدن به این معرفت باید از دانش گذشت و به دیوانگی عاشقانه رسید.
هوش مصنوعی: کسی که بینفس سخن بگوید، یعنی از خود تهی شده باشد، غواصی در دریای معنا بر او رواست. کسی که خود را کم و هیچ بشمارد، در همین کمی به فزونی و افزایش میرسد.
هوش مصنوعی: سخن را رها کن تا او خود بگوید. خاموشی پیشه کن و توبه بجوی، زیرا آن دلدار عادت دارد به سوی توبهکاران برود؛ اشاره به این است که خداوند توبهکاران را دوست دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
طریق عشق جانان چیست در دریای خون رفتن
مدان آسان که دشوارست ره بی رهنمون رفتن
گرت همت بدون او فرو آمد برو منشین
که راه عشق نتوانی بهمتهای دون رفتن
نیایی در ره مردان مگر کز خود برون آیی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.