بود درویشی یکی خانه تهی
دزد در شد یافت درویش آگهی
کرد بسیاری طلب تا هیچ هست
هیچ جز بادش نمیآمد بدست
کرد صد لاحول کار خویش را
خنده آمد زان سبب درویش را
دزد گفتش با چنین خانه تهی
خنده چون میآیدت بس ابلهی
با چنین خانه که در عالم کمست
نیست جای خنده جای ماتمست
خویش را از جهل میخوانی دلیر
زانکه برگرمابه دیدستی توشیر
چون ز بیشه بانگ شیر آید پدید
حیز از مرد دلیر آید پدید
در قدیمی راه محدث کی بود
رستمی کار مخنث کی بود
چون بتابد آفتاب آن جمال
تو چه سنجی خوی کرده در خیال
چون کند جلوه جمال بی نشان
اولین و آخرین را جاودان
سر به بحر بینهایت در نهد
آنگهی آن بحر را سر بر نهد
در میان این کف و این دود تو
چون نخواهی بد که خواهی بود تو
می بباید رفت آخر عاقبت
بیخبر از خاتمت وز سابقت
نه ز اول لحظهٔ پیشان پدید
نه ز آخر ذرهٔ پایان پدید
من میان این و آن نه این نه آن
بیخبر از جسم و جان نه این نه آن
کفر در بنیاد و ایمانی ضعیف
نفس غالب تن قوی جانی ضعیف
چون کنم من چون کنم بسیار گشت
بود حیرت عشق با او یار گشت
این زمان در حیرت ودر حسرتم
میکند از پرموری غیرتم
می ندانم کین ندانم از کجاست
زهد عقل و عشق جانم از کجاست
می ندانم هیچ تا دانسته ام
ور همه دانم کجا دانسته ام
عین دانائی مرا نادانی است
کل نادانی من حیرانی است
جملهٔحیرانیم افسردگیست
جملهٔ افسردگی از مردگیست
مرده را گر زندگی دین دهند
دختر جمشید بی کابین دهند
آب خوردن زهر مستسقی بود
خاصه کاستسقای او دقی بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: دزدی به خانهٔ تهیِ درویشی میرود و چیزی جز باد نمییابد؛ از بدبیاری خود افسوس میخورد و درویش میخندد، و دزد او را سرزنش میکند که چنین خانهای جای ماتم است نه خنده. سپس عطار به خواننده روی میکند و میگوید دلیری او همچون دیدن شیرِ نقش گرمابه است، و آفریدهٔ حادث در برابر جلوهٔ جمال ازلی هیچ است و همه در دریای بیپایان آن محو میشوند. در پایان از حال خود میگوید: میان آغاز و انجامِ نامعلوم سرگشته است، ایمانش سست و نفسش چیره است، داناییاش نادانی و نادانیاش حیرت است و این حیرت از مردگی دل برمیخیزد.
هوش مصنوعی: درویشی بود که خانهاش از هر چیزی خالی بود. دزدی به خانهاش آمد و درویش از آمدن او باخبر شد.
هوش مصنوعی: دزد بسیار گشت تا ببیند چیزی هست یا نه، اما جز باد چیزی به دستش نیامد.
هوش مصنوعی: دزد از بدبیاری خود بارها «لاحول» گفت و افسوس خورد، و درویش از این کار او خندهاش گرفت.
هوش مصنوعی: دزد به او گفت: با چنین خانهٔ خالیای چگونه خندهات میگیرد؟ تو بسیار نادانی.
هوش مصنوعی: خانهای چنین تهی که در جهان کم پیدا میشود، جای خندیدن نیست، جای سوگواری است.
هوش مصنوعی: شاعر خواننده را خطاب میکند: از نادانی خود را دلیر میپنداری، چون تنها شیرِ نقششده بر دیوار گرمابه را دیدهای، نه شیر واقعی را.
هوش مصنوعی: وقتی غرش شیر واقعی از بیشه برخیزد، آنگاه ترسو از مرد دلیر بازشناخته میشود.
هوش مصنوعی: در راه خداوند ازلی، آفریدهٔ حادث را چه جایگاهی است؟ کار پهلوانانهای چون کار رستم از مرد سست و نامرد برنمیآید.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید جمال حق بتابد، تو که در خیال خود عرقریزان دستوپا میزنی چه ارزشی داری و چه میتوانی بسنجی؟
هوش مصنوعی: هنگامی که آن جمال بینشان جلوه کند، بر همهٔ پیشینیان و پسینیان برای همیشه آشکار میشود.
هوش مصنوعی: همه سر در دریای بیپایان مینهند و غرق میشوند، و سپس آن دریا نیز خود سر تسلیم فرود میآورد و در برابر آن جمال ناپدید میشود.
هوش مصنوعی: تو در میان این جهانِ ناپایدار که مانند کف و دود است، وقتی خود ماندنی نیستی، چه کسی خواهی بود؟ یعنی هیچ نیستی.
هوش مصنوعی: سرانجام باید از این جهان رفت، در حالی که از آغاز و پایان کار خود بیخبریم.
هوش مصنوعی: نه از آغاز، لحظهای از پیش آشکار است و نه از پایان، ذرهای از انجام پیداست.
هوش مصنوعی: من میان این آغاز و آن پایان ماندم و نه از اینام و نه از آن؛ از تن و جان خود نیز بیخبرم.
هوش مصنوعی: در بنیاد وجودم کفر است و ایمانم سست؛ نفسم چیره است، تنم نیرومند و جانم ناتوان.
هوش مصنوعی: گفتنِ «چه کنم، چه کنم» از حد گذشت؛ حیرتی بود و عشق نیز همراه آن شد.
هوش مصنوعی: اکنون در حیرت و حسرت به سر میبرم و حتی بر بال موری رشک میبرم، چنانکه آن را از خود برتر میبینم.
هوش مصنوعی: نمیدانم این نادانیام از کجاست، و نمیدانم پارسایی عقلم و عشق جانم از کجا سرچشمه گرفته است.
هوش مصنوعی: از وقتی به دانستن رسیدهام، دانستم که هیچ نمیدانم؛ و اگر هم همه چیز را بدانم، نمیدانم آن را از کجا و چگونه دانستهام.
هوش مصنوعی: عین دانایی من نادانی است و همهٔ نادانی من سرگشتگی و حیرانی است.
هوش مصنوعی: همهٔ حیرانی من افسردگی و بیجانی است، و همهٔ این افسردگی از مردگی دل است.
هوش مصنوعی: اگر به مردهای زندگیِ دین ببخشند، چنان است که دختر جمشید را بیمهریه به او بدهند؛ یعنی بخششی بزرگ و نایافتنی است.
هوش مصنوعی: برای بیمار استسقا، نوشیدن آب همچون زهر است، بهویژه اگر استسقایش با تب لازم و بیماری کاهنده همراه باشد؛ یعنی حال من چنان است که حتی مایهٔ زندگی نیز برایم زیانبار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.