سالک از خورشید چون آگاه شد
عاقبت برخاست پیش ماه شد
گفت هان ای چشمهٔ افروخته
بر منازل روز و شب آموخته
هر زمان در منزلی دیگر روی
گه به پا آیی و گه با سر شوی
هر سر مه میشوی نو از کمال
لاجرم روی تو میگیرند فال
در شب تاریک تنها میروی
مشعله در دست زیبا میروی
زنگی شب را تو دادی گوشمال
گرگ ظلمت را تو کردی در جوال
خیمهای داری ز نور آن را طناب
از طناب او جهانی پر کلاب
چون سلیمان باد در فرمان تراست
لاجرم از نور شادروان تراست
تو سلیمانوش به شادروان دری
کردهای از ماه نو انگشتری
این چنین ملکی که حاصل کردهای
گوییا تو حل مشکل کردهای
کردهای چشمی سپید از انتظار
پس سیهکاسه مباش و شرم دار
گر خبر داری ز درد و سوز من
هین نشانی ده که شب شد روز من
گفت ای پرسنده وقت کار رفت
پیش از ما قافلهسالار رفت
چون ندیدم هیچ گرد از قافله
روی من از اشک شد پر آبله
اول مه عمر یک دم یافته
ضحکهٔ عالم شده غم یافته
آخر هر ماه دل پر تفت و تاب
زار بر زردم نشیند آفتاب
چون برآید آفتاب روشنم
آتش سخت افکند در خرمنم
گه دهان شیر باشد جای من
گاه کژدم سر نهد در پای من
گاه در خوشه کشندم همچو داس
گاه در گاوم چو از زر سنگ آس
گاه بر میزان چنانم میکشند
گه زهی در خرکمانم میکشند
در میان این همه سختی و تاب
باد پیمایم همه با ماهتاب
از چنین کس کی گشاید عقده باز؟
خاصه کاو را عقده دارد زیر گاز
سالک آمد پیش پیر سالخورد
گاه حال و گه بیان حال کرد
پیر گفتش هست ماه از ضعف حال
مانده سرگردان ز نقصان و کمال
گه شود باریک و بیقدری شود
گه جهان افروزد و بدری شود
چون ندارد تاب خورشید سپهر
مینماید داغ این نقصان ز چهر
از پی او میرود سرگشتهای
باز میجوید ازو سر رشتهای
گرچه دارد حسن معشوقش کمال
او ندارد تاب او از هیچ حال
لاجرم در نور قرب او مدام
فانی مطلق شود از خود تمام
چون نباشد عاشقی را حوصله
ذرهای وصلش دهد صد ولوله
هرکه او در عشق آید ناتمام
سعی خون خود کند سعی مدام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سالکِ فکرت پس از خورشید نزد ماه میرود و او را به سبب نور، منزلهای آسمانی و فرمانروایی سلیمانوارش میستاید و از او راهنمایی میخواهد. ماه پاسخ میدهد که خود از کاروان خورشید جا مانده و میان برجها و کاستی و فزونی گرفتار و سرگردان است و گره کار کسی را نمیگشاید. پیر حال ماه را چنین تفسیر میکند که او عاشقی ناتوان است که تاب نور معشوق (خورشید) را ندارد و در نزدیکی او فانی میشود، و عاشق ناپخته از اندکی وصل به آشوب و نابودی میافتد.
هوش مصنوعی: سالک چون از خورشید پاسخ گرفت و از حال او آگاه شد، سرانجام برخاست و نزد ماه رفت.
هوش مصنوعی: به ماه گفت: ای چشمهٔ روشن و تابان که با منزلهای راه در شب و روز آشنا و ورزیدهای.
هوش مصنوعی: هر لحظه در منزلی تازه از منزلهای آسمان فرود میآیی؛ گاه راست و بر پا پیدا میشوی و گاه سرنگون و خمیده.
هوش مصنوعی: آغاز هر ماه از نو کامل و تازه میشوی؛ از همین رو مردم با دیدن روی تو فال نیک میزنند.
هوش مصنوعی: در شب تاریک به تنهایی راه میروی و با مشعلی در دست، زیبا و آراسته پیش میروی.
هوش مصنوعی: تو سیاهی شب را که چون زنگی سیاه است گوشمال دادی و گرگ تاریکی را به بند کشیدی و در کیسه کردی.
هوش مصنوعی: خیمهای از نور داری که پرتوهایت ریسمان آن است و از این ریسمانها جهانی پر از قلاب و میخ شده است.
هوش مصنوعی: همچون سلیمان باد فرمانبر توست، و از همین رو فرش و سراپردهٔ نورانی از آنِ توست.
هوش مصنوعی: تو مانند سلیمان در سراپردهٔ خویش نشستهای و هلال ماه نو را انگشتری خود ساختهای.
هوش مصنوعی: با چنین فرمانروایی که به دست آوردهای، گویی گره کار و دشواری را گشودهای.
هوش مصنوعی: چشمت از انتظار سپید شده است (چهرهٔ سپید ماه)؛ پس بخیل و تنگنظر مباش و شرم کن و یاریام ده.
هوش مصنوعی: اگر از درد و سوز من خبر داری، زود نشانی از راه به من بده، زیرا روز من به شب تاریک بدل شده است.
هوش مصنوعی: ماه پاسخ داد: ای پرسنده، هنگام کار از دست رفت و سالار کاروان (خورشید) پیش از ما رفته است.
هوش مصنوعی: چون هیچ گرد و نشانی از کاروان ندیدم، چهرهام از اشک پر از تاول شد؛ اشاره به لکههای روی ماه.
هوش مصنوعی: در آغاز ماه، تنها دمی کوتاه عمر مییابم و مایهٔ خندهٔ جهان میشوم و جز غم بهرهای ندارم.
هوش مصنوعی: در پایان هر ماه، با دلی پر از سوز و تب، زرد و کاهیده میشوم و خورشید بر سر من مینشیند و مرا ناپدید میکند.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید روشن طلوع میکند، آتشی سخت در خرمن هستی من میاندازد و نورم را میسوزاند.
هوش مصنوعی: گاه جایگاهم دهان شیر (برج اسد) است و گاه کژدم (برج عقرب) سر بر پای من مینهد.
هوش مصنوعی: گاه مرا در برج خوشه (سنبله) مانند داسی خمیده میکشانند و گاه در برج گاو (ثور) چون سنگ آسیایی زرین گرد میگردانند.
هوش مصنوعی: گاه مرا در برج ترازو (میزان) میسنجند و گاه مانند زهِ کمان در برج کمان (قوس) میکشند.
هوش مصنوعی: در میان این همه سختی و رنج، همهٔ کارم با مهتابم باد پیمودن و کوشش بیهوده است.
هوش مصنوعی: از چنین کسی چگونه گره کاری گشوده شود؟ بهویژه که خود گرفتار گره (عقدهٔ فلکی و گرفتگی) است و زیر گاز و فشار آن مانده است.
هوش مصنوعی: سالک نزد پیر کهنسال آمد و گاه حال خود را نشان داد و گاه آن را بازگفت.
هوش مصنوعی: پیر به او گفت: ماه از ناتوانی حال، میان کاستی و کمال سرگردان مانده است.
هوش مصنوعی: گاه باریک و بیارزش میشود و گاه جهان را روشن میکند و ماه تمام میگردد.
هوش مصنوعی: چون تاب و توان برابری با خورشید آسمان را ندارد، داغ این نقص را بر چهرهاش آشکار میکند.
هوش مصنوعی: سرگشته در پی خورشید میرود و از او سررشته و راه را میجوید.
هوش مصنوعی: هرچند زیبایی معشوقش (خورشید) کامل است، ماه به هیچ روی تاب دیدار او را ندارد.
هوش مصنوعی: به همین سبب، در پرتو نزدیکی به او همواره از خود فانی و یکسره نابود میشود؛ اشاره به محاق ماه و فنای عاشق در معشوق.
هوش مصنوعی: عاشقی که ظرفیت و تحمل ندارد، ذرهای از وصل معشوق صد آشوب و بیقراری در او پدید میآورد.
هوش مصنوعی: هرکه با کمال ناتمام و ناپخته به عشق درآید، پیوسته در ریختن خون خود و نابودی خویش میکوشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.