شمارهٔ ۶۸ - صفت معراج صاحبدلی، که از دو نون قاب قوسین، یک دائره میم محبت بنگاشت
شبی همچون سواد چشم پاکان
نهفته رو، ز چشم خوابناکان
ز نور او کینه پرتوی بدر
ز قدر او نموداری شب قدر
فلک مه را بسی دندانه کرده
وزان گیسوی شب را شانه کرده
مهش در چشم نیکان ریخته تاب
فگنده چشم بد را پردهٔ خواب
چو زینسان زیوری بستند شب را
به احمد جبرئیل آمد طلب را
نویدش داد کای سلطان عشاق
به عزم عرش والا، قم علی الساق
براقی پیشکش کردش فلک گام
که وهم از وی به حجت تگ کند وام
دو گامی زین جهان تا آن جهانش
دو جولان از مکان تا لا مکانش
سیه چتر از شب معراج بازش
ز «سبحان الذی اسری» طرازش
نخست اسپش به سیر فکرت آسا
شد از بیت الحرم در بیت اقصا
سبک، گنبد به گنبد شد روانه
ز بیتی تا به بیتی، خانه خانه
گذشت از هفت سیاره به یک دم
ز دوشش برج بلکه از شش جهت هم
ره از صف ملائک گشته صف صف
هم از رف برگذشت و هم ز رفرف
بسدره ماند هم پرواز والا
وز آنجا رفت بالا مرغ بالا
رسید آنجا که نتوان گفت جائی
هوائی در گرفتش بی هوائی
در آمد خازنی از وحدت آباد
جهت را شش خزینه داد بر باد
جهت چون پرده برد از پیش دیدار
جمالی بی جهات آمد پدیدار
چو هستی نیست گشت از هست بی نیست
عیان شد هستی ای کوهست معنیست
لقائی دید کانجا دیده شد گم
نه دیده بل همه هستی مردم
در آن حضرت چو خواهش را محل دید
همه مشکل به کار خویش حل دید
گروه خویش را فریاد رس گشت
گران بار عنایت باز پس گشت
از آن بخشش که دامانش گران کرد
ره آوردی به مسکینان روان کرد
به یک قطره ز دریای الهی
فرو شست از همه امت سیاهی
هزاران شکر یزدان را که ما را
سبرد آن فرخ ابر با حیا را
که چون خورشید حشر آید به گرما
از آن بی سایه باشد سایه بر ما
خطابش سکه بر دینار خور زد
قمر را مهر و انشق القمر زد
سریر شرع، تخت پائدارش
به تختش چار عمده چار یارش
از آن هر چار ایمان سخت بنیاد
چنان کز چار عنصر آدمی زاد
ابوبکر اول آن هم منزل غار
که دوم جای پیغمبر شدش یار
عمر دوم، که بستد جان ز فرزند
که زنده کرد از آن عدل خداوند
سوم عثمان، دو صبح صدق را مهر
که گشت از مهر قرآن روشنش چهر
چهارم حیدر آن در هر هنر فرد
فقیه و عالم و مرد و جوان مرد
دگر یاران که سیارات نوراند
امم را پیشوای راه دوراند
ز ما بادا درود بی کرانه
فراوان خاک بوس چاکرانه
نخست اندر جناب مصفائی
کزو دارد دل ما روشنائی
پس اندر خدمت آن پاک جانان
که بودند آن ملک را هم عنانان
مبادا جان ما بی یادشان شاد!
همیشه یادشان در جان ما باد!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی معراج پیامبر را وصف میکند: از آراستگی شب معراج و آمدن جبرئیل با براق، سیر از مسجدالحرام به اقصی و گذر از افلاک، بازماندن جبرئیل در سدره و رسیدن پیامبر به عالم بیمکان و دیدار حق. در آنجا پیامبر برای امت شفاعت میکند و با بخشش الهی بازمیگردد. سپس شاعر خدا را بر این نعمت شکر میگوید، چهار یار پیامبر و دیگر صحابه را میستاید و بر پیامبر و یارانش درود میفرستد.
هوش مصنوعی: شبی بود که مانند سیاهی چشم پاکدلان روشن و پاک بود و چهرهٔ خود را از چشم خفتگان و غافلان پنهان کرده بود.
هوش مصنوعی: ماه تمام، پرتوی کوچک از نور آن شب بود و شب قدر نمونهای از ارزش و بزرگی آن.
هوش مصنوعی: آسمان ماه را چون شانهای دندانهدار کرده بود و با آن گیسوی سیاه شب را شانه میزد؛ یعنی هلال ماه در تاریکی شب میدرخشید.
هوش مصنوعی: ماه آن شب در چشم نیکان روشنی ریخته بود و بر چشم بدخواهان پردهٔ خواب افکنده بود تا آن را نبینند.
هوش مصنوعی: هنگامی که شب را چنین آراستند، جبرئیل برای فراخواندن پیامبر (احمد) نزد او آمد.
هوش مصنوعی: جبرئیل به او مژده داد که ای پادشاه عاشقان، برای رفتن به عرش بلند به پا خیز و آماده شو.
هوش مصنوعی: براقی را به او پیشکش کرد که گامش به بلندی آسمان بود و چنان تیزرو بود که خیال باید شتاب را از او وام بگیرد.
هوش مصنوعی: فاصلهٔ این جهان تا آن جهان برای آن براق دو گام بود و از عالم مکان تا عالم بیمکان را با دو جولان میپیمود.
هوش مصنوعی: شب معراج برای پیامبر چتری سیاه بر سر بود که نقش و نگارش آیهٔ «سبحان الذی اسری» بود.
هوش مصنوعی: نخست اسب او با سرعتی همچون سرعت اندیشه از مسجدالحرام به مسجدالاقصی رسید.
هوش مصنوعی: سپس سبکبال از آسمانی به آسمان دیگر و از خانهای به خانهٔ دیگرِ افلاک روان شد.
هوش مصنوعی: در یک لحظه از هفت سیاره و دوازده برج گذشت، بلکه از شش جهت عالم نیز فراتر رفت.
هوش مصنوعی: فرشتگان در راه او صفبهصف ایستاده بودند و او هم از طاق آسمان و هم از رفرف گذشت.
هوش مصنوعی: جبرئیل که همپرواز بلندمرتبهٔ او بود در سدرةالمنتهی بازماند و از آنجا پیامبر، آن پرندهٔ بلندپرواز، تنها بالاتر رفت.
هوش مصنوعی: به جایی رسید که نمیتوان آن را جا و مکان نامید و در آنجا شوقی فارغ از هر هوس و خواهش نفسانی او را فراگرفت.
هوش مصنوعی: گنجوری از عالم وحدت آمد و شش خزانهٔ جهتها را بر باد داد؛ یعنی جهتها و حدود مکانی از میان رفت.
هوش مصنوعی: چون جهتها پرده از برابر دیدار برداشتند، جمالی بیجهت و بیمکان آشکار شد.
هوش مصنوعی: چون هستی پیامبر در برابر هستیِ ازلی و بیزوال فانی شد، آن هستی حقیقی آشکار شد که معنای راستین وجود است.
هوش مصنوعی: دیداری کرد که در آن چشم گم شد؛ نه تنها چشم، بلکه تمام هستی آدمی در آن محو گشت.
هوش مصنوعی: در آن درگاه چون جای خواستن و درخواست یافت، همهٔ دشواریهای کار خود را حلشده دید.
هوش مصنوعی: برای امت خود شفاعت کرد و فریادرس آنان شد و با باری گران از لطف الهی بازگشت.
هوش مصنوعی: از آن بخششی که دامنش را پر کرده بود، ارمغانی برای بیچارگان و مسکینان فرستاد.
هوش مصنوعی: با یک قطره از دریای رحمت الهی، سیاهی گناه را از همهٔ امت شست.
هوش مصنوعی: هزاران شکر خدا را که آن ابر فرخنده و باحیا، یعنی پیامبر، را به ما سپرد.
هوش مصنوعی: تا وقتی خورشید قیامت با گرمای سوزان برآید، از آن پیامبرِ بیسایه سایهای بر سر ما باشد؛ اشاره به اینکه پیکر پیامبر سایه نداشت.
هوش مصنوعی: فرمان او بر دینار خورشید سکه زد و بر ماه مهر نهاد و ماه را شکافت؛ اشاره به معجزهٔ شقالقمر.
هوش مصنوعی: تخت استوار او شریعت است و چهار یارش چهار پایهٔ آن تختاند.
هوش مصنوعی: بنیاد ایمان از این چهار یار استوار شد، همانگونه که آدمی از چهار عنصر پدید آمده است.
هوش مصنوعی: نخست ابوبکر، همراه پیامبر در غار، که یار دوم پیامبر (ثانی اثنین) شد.
هوش مصنوعی: دوم عمر که برای اجرای عدالت جان فرزند خود را گرفت و با این کار عدل خداوند را زنده کرد.
هوش مصنوعی: سوم عثمان که مُهر دو صبح راستین بود و چهرهاش از مهر و محبت قرآن روشن گشت؛ احتمالاً اشاره به لقب ذیالنورین و گردآوری قرآن.
هوش مصنوعی: چهارم حیدر (علی) که در هر هنری یگانه بود؛ فقیه، دانا، دلیر و جوانمرد.
هوش مصنوعی: دیگر یاران پیامبر مانند ستارگان روشناند و راهنمای امتها در راه دراز هدایتاند.
هوش مصنوعی: از ما درود بیپایان و خاکبوسی فراوان و بندگانه بر آنان باد.
هوش مصنوعی: نخست بر درگاه پیامبر برگزیده که دل ما از او روشنی دارد.
هوش مصنوعی: سپس بر آن یاران پاکجان که همراه و همرکاب آن پادشاه بودند.
هوش مصنوعی: هرگز جان ما بی یاد آنان شاد مباد و همیشه یادشان در جان ما بماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.