شمارهٔ ۶۶ - نیازمندی در حضرت بی نیازی که دماغ مختل بندگان را از گلشن یحبهم و یحبونه بوی بخشیده
خداوندا چو جان دادی دلم بخش
دل عاشق، نه جان عاقلم بخش
درونی ده که بیرون نبود از درد
به بیرون و درون نبود ز تو فرد
چنان دارم که تا پاینده باشم
نه از جان بلکه از دل زنده باشم
چنان شو جانب خود رهنمایم
که از خود بگسلم سوی تو آیم
چنان کن خانهٔ طینت خرابم
که از هر سو در آید آفتابم
چنان نه یاد خود اندر ضمیرم
که با یاد تو میرم، چون بمیرم
چنان بنیاد عشق افگن درین دل
که روید جاودانی سبزه زین گل
چنانم خوان سوی خویش از همه سو
که رویم در تو باشد از همه روی
چنانم ده می پی در پی عشق
که فردا مست خیزم از می عشق
گرفتارم به دست نفس خود رای
به رحمت بر گرفتاری ببخشای
به نور دل چنان کن زنده جانم
که بعد از مردگی هم زنده مانم
ز نفس تیره کیشم، کش به یک بار
پس آنگه سوی خویشم کش به یک بار
گدائی را چنان ده بار درگاه
کزان درگه نداند سوی خود راه
مرا در شعلههای شوق خود نه
چو خاکستر شوم بر باد در ده
نسیمی نام زد فرما ز سویت
که بیهوش ابد گردم به بویت
بدان زنده دلان کاندر تف و تاب
نخفتند از غمت، تا آخرین خواب
که چون آید زمان خفتنم تنگ
به بیداری در دم تو کن آهنگ
پس از خوابی که بیداری نیابم
چو بیداری دهی فردا ز خوابم
گشاده کن چنان چشم امیدم
که بخت آرد ز دیدارت نویدم
حیاتی ده مرا در جستجویت
که میرم، تا زیم، در آرزویت
بدان مقصود خواهش بخش راهم
که از تو جز تو مقصودی نخواهم
ز همت نردبانی نه درین خاک
که بتوانم شدن بر بام افلاک
امیدی ده که ره سویت نماید
کلیدی ده که در سویت گشاید
چو دادی از پی طاعت وجودم
به طاعت بخش توفیق سجودم
به کاری رهنمونی کن دلم را
که نسپارد به شیطان حاصلم را
مرا با زندگانی بخش یاری
که تا جان دادنم دل زنده داری
بده با آشنائی آب خوردم
که من زان آشنائی زنده گردم
مبر نزدیک شانم در غم و سور
که دور از من بوند چون توئی دور
نماز من، کزو رویم به پستی است
برون طاعت، درون صورت پرستی است
نیازی ده ز ملک بی نیازی
کزان گردد نماز من نمازی
بهر چه آید درونم دار خرسند
برون هم، زیور خرسندیم بند
چو راه دور نزدیک است پیشم
چنان دار از کرم نزدیک خویشم
که از خود دور صد فرسنگ باشم
به یادت بی دل و بی سنگ باشم
چوره پیش است، زاد منزلم ده
چو جان خواهی ستد، باری دلم ده
چو خواهد خفت، لابد، نفس باطل
پس از بیداریش خسپان تهٔ گل
چو خاکم بر سر افتد در ته خاک
تو کن، بر خاکساری، رحمت ای پاک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش مناجاتی پیوسته از امیرخسرو است که در آن شاعر از خدا دلی عاشق به جای عقل حسابگر، رهایی از نفس خودسر و فنا در شعلهٔ شوق میخواهد. او نماز ظاهری خود را ظاهرپرستی میداند و نیاز حقیقی، قناعت، توشهٔ راه و دوری از خود را طلب میکند. در پایان، با یاد مرگ و گور و رستاخیز، از خدا میخواهد که فردای قیامت او را مست عشق برانگیزد، به دیدارش برساند و بر خاکساریاش رحمت کند.
هوش مصنوعی: خدایا، اکنون که به من جان دادهای، دل هم به من ببخش؛ دلی عاشق بده، نه جانی که فقط حسابگر و عاقل باشد.
هوش مصنوعی: باطنی به من بده که هرگز از درد عشق خالی نباشد و در ظاهر و باطن هیچگاه از تو جدا نماند.
هوش مصنوعی: مرا چنان نگه دار که تا زندهام، زندگیام به دل باشد، نه تنها به جان و حیات جسمانی.
هوش مصنوعی: چنان مرا به سوی خودت راهنمایی کن که از خودم بریده شوم و به سوی تو بیایم.
هوش مصنوعی: خانهٔ وجود خاکیام را چنان ویران کن که از هر طرف نور خورشید حقیقت در آن بتابد.
هوش مصنوعی: یاد خودت را چنان در ضمیرم بنشان که وقتی بمیرم، با یاد تو بمیرم.
هوش مصنوعی: بنیاد عشق را چنان در این دل بگذار که از این گلِ وجودم سبزهای همیشگی بروید.
هوش مصنوعی: مرا از هر سو چنان به سوی خودت فرا بخوان که از هر جهت رویم فقط به سوی تو باشد.
هوش مصنوعی: پیاپی شراب عشق به من بده، چنان که فردای قیامت از گور مست این شراب برخیزم.
هوش مصنوعی: اسیر نفس خودسر خویشم؛ از سر رحمت بر این گرفتار ببخشای.
هوش مصنوعی: جانم را با نور دل چنان زنده کن که حتی پس از مرگ هم زنده بمانم.
هوش مصنوعی: مرا یکباره از نفس تاریکآیینم بیرون بکش و سپس یکباره به سوی خودت بکش.
هوش مصنوعی: به این گدا چنان اجازهٔ ورود به درگاهت بده که از آن درگاه دیگر راه بازگشت به سوی خودش را نشناسد.
هوش مصنوعی: مرا در شعلههای اشتیاق خودت بینداز و وقتی خاکستر شدم، به باد بسپار.
هوش مصنوعی: نسیمی از سوی خود برایم مقرر کن تا از بوی تو برای همیشه بیخود و مدهوش شوم.
هوش مصنوعی: تو را سوگند به آن زندهدلانی که در سوز و تب عشق از غم تو تا خواب آخر، یعنی مرگ، نخوابیدند.
هوش مصنوعی: که چون هنگام خواب مرگم نزدیک شود، تو در همان دم آهنگ بیدار کردن من کنی و مرا بیدار بداری.
هوش مصنوعی: پس از خواب مرگ که از آن خودم بیدار نمیشوم، هنگامی که فردای قیامت مرا از آن خواب بیدار کنی،
هوش مصنوعی: چشم امیدم را چنان باز کن که بخت، مژدهٔ دیدار تو را برایم بیاورد.
هوش مصنوعی: به من زندگیای در جستوجوی خودت بده، چنان که تا زندهام در آرزوی تو بمیرم.
هوش مصنوعی: خواستهام را به آن مقصود برسان که از تو جز خود تو چیزی نخواهم.
هوش مصنوعی: در این خاکدان نردبانی از همت برایم بگذار تا بتوانم به بام آسمانها بالا بروم.
هوش مصنوعی: امیدی به من بده که راه تو را نشانم دهد و کلیدی بده که دری به سوی تو بگشاید.
هوش مصنوعی: چون مرا برای بندگی آفریدی، در این بندگی توفیق سجده هم به من عطا کن.
هوش مصنوعی: دلم را به کاری راهنمایی کن که حاصل عمرم را به شیطان نسپارد.
هوش مصنوعی: در زندگی یاریام کن، چنان که تا لحظهٔ جان دادن دلم را زنده نگه داری.
هوش مصنوعی: آب و روزیام را همراه با آشنایی با خودت عطا کن تا از آن آشنایی زنده شوم.
هوش مصنوعی: مرا در غم و شادی به آن مردمانی نزدیک نکن که مانند دوری از تو، مایهٔ دوریاند؛ بگذار آنان از من دور باشند.
هوش مصنوعی: نماز من که در آن صورتم به خاک میرسد، در ظاهر بندگی است، اما در باطن ظاهرپرستی و بتپرستی است.
هوش مصنوعی: از درگاه بینیازیات به من نیاز و فروتنی واقعی بده تا نمازم نمازی حقیقی شود.
هوش مصنوعی: باطنم را به هرچه پیش آید خشنود نگه دار و ظاهرم را هم به زیور قناعت و خرسندی بیارای.
هوش مصنوعی: اکنون که راه دور آخرت پیش رویم نزدیک شده است، از سر کرم مرا نزدیک خودت نگه دار،
هوش مصنوعی: چنان که صد فرسنگ از خودم دور باشم و در یاد تو بیدل باشم و از وقار و اعتبار هم فارغ شوم.
هوش مصنوعی: چون راهی در پیش دارم، توشهٔ منزلم را بده؛ و چون جانم را خواهی گرفت، دستکم دلی به من ببخش.
هوش مصنوعی: چون این نفس باطل ناچار روزی به خواب مرگ میرود، آن را پس از آنکه از غفلت بیدار شد، زیر خاک بخوابان.
هوش مصنوعی: ای خدای پاک، هنگامی که در گور خاک بر سرم ریخته شد، بر این بندهٔ خاکسار رحمت کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.