وطن ناچار رندان را چو در میخانه بایستی
حرم میخانه قندیل حرم پیمانه بایستی
به زاهد تا ز می بوئی رسد بعد از شکستن ها
سفال می فروشان سبحه صد دانه بایستی
جنون غوغا ز شهرم سوی هامون برد و دل تنگم
ز من در هر سر بازار صد افسانه بایستی
عیار نقد اخلاص حرم جویان نشد ظاهر
به هر یک سال روزی کعبه آتش خانه بایستی
نبودی هر نظر شایسته نظاره لیلی
وگرنه در جهان هر عاقلی دیوانه بایستی
مگو بازار با یوسف میسر نیست زالی را
قدم در نه در این ره همت مردانه بایستی
به حکمت دیر و مسجد شد مقام راهب و زاهد
که بلبل را گلستان جغد را ویرانه بایستی
دم مردن ز مستی توبه کردم وه ندانستم
به جای تو به در دستم کنون پیمانه بایستی
به زلف و خال بردی عاقبت دل از کف یغما
که صید طایر وحشی به دام و دانه بایستی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بیان تأملات عاطفی و روحانی شاعر میپردازد. او از ناچاری رندان و عشق به میخانه سخن میگوید و به زاهدان هشدار میدهد که بوی می ممکن است پس از مشکلات به آنها برسد. شاعر از جنون و دلتنگیاش صحبت میکند و به افسانههای بیپایان زندگی اشاره میکند. او به ناپایداری دل و عقل اشاره میکند و بیان میکند که در این دنیا هر عاقلی ممکن است دیوانه شود. همچنین از نیکو بودن اخلاص و ضرورت تلاش در مسیر عشق و حقیقت سخن میگوید و در نهایت از توبه و غفلتش در مستی یاد میکند. نگاهی به زلف و خال محبوب نیز نشاندهندهی کشش عمیق عشق است. در کل، این شعر به جستجوی حقیقت و عشق و دردهای همراه آن میپردازد.
هوش مصنوعی: وطن، برای رندان و آزادگان، مانند میخانهای است که در آن باید از حرمت و مقدسات آن مراقبت کرد. در اینجا، فضای میخانه نمادی از آزادی و زندگی سرشار از شادی و لذت است و حرم و قندیلی که در آن است، نماد ارادت و احترام به این فضا و مفاهیم آن محسوب میشود. در حقیقت، انسانها باید به این کیفیت زندگی توجه کنند و آن را پاس دارند.
هوش مصنوعی: به زاهد تا وقتی که بوی می (شراب) را حس کند، باید پس از شکستها و سختیها، با دقت و توجه با سبحهای که صد دانه دارد، به نیایش و ذکر بپردازد.
هوش مصنوعی: جنون و آشفتگی من باعث شد که از شهرم به سمت هامون بروم و قلب پریشانم در هر خیابان و بازار پر از داستانهای مختلف است.
هوش مصنوعی: در این شعر، گفته شده است که معیار واقعی اخلاص و پاکی نیت تنها در دل کسانی که در جستجوی حقیقت هستند، مشخص میشود و صرفاً به ظاهر نمیتوان به آن پی برد. هر سال، در روزی مشخص، باید به یاد داشته باشیم که کعبه، به عنوان نماد عبادت و معنویت، در این آتش دنیوی و مشکلات زندگی وجود دارد.
هوش مصنوعی: اگر لیلی را هر کسی میدید، به خاطر زیبایی و جذابیتش، دیوانهاش میشد، بنابراین اینگونه نیست که هر نظری شایسته دیدن او باشد. در واقع، اگر اینطور بود، در عالم به جز دیوانگی چیزی نمیماند.
هوش مصنوعی: نگو که بازار یوسف در دسترس نیست. اگر زالی (یعنی کسی که مانند زلیخا دل باخته است) میخواهد در این مسیر قدم بگذارد، باید همت و تلاش مردانه داشته باشد.
هوش مصنوعی: اجازه دادن به اینکه حکمت به دیر و مسجد برود، موجب میشود که مقام راهب و زاهد به جایی برسد که بلبل در گلستان و جغد در ویرانه زندگی کند. در واقع، این جمله نشان میدهد که علم و عرفان میتواند افراد را به جایگاههای متفاوتی در زندگی برساند و در عین حال، ممکن است به شرایط ناگوار نیز بینجامد.
هوش مصنوعی: در آستانه مرگ، از شدت شادی و سرمستی تصمیم گرفتم که توبه کنم، اما نمیدانستم که به جای تو، اکنون در دستانم باید جامی باشد.
هوش مصنوعی: در نهایت با زیباییهای چهرهات دل مرا ربودی، مانند اینکه برای شکار پرندهای وحشی باید آن را با دام و خوراک فریب بدهی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سرای دیدهام منزلگه جانانه بایستی
درین خاتم نگین آن گوهر یکدانه بایستی
بکویت خانهای بهر من دیوانه بایستی
ولی آنهم ز سیل اشک من ویرانه بایستی
من زآن سان که با او آشنا بیگانه از عالم
[...]
در اول جذب عشق از جانب جانانه بایستی
وگرنه سوز شمع از آتش پروانه بایستی
خرد را لاف و تا با دل نبودی آشنا عشقش
ندانستی که جا دیوانه را ویرانه بایستی
سزای هر که چیزی بود بگذر زاهد از رندان
[...]
غم عشق تو را دلهای ویران خانه بایستی
که آن گنج است و جای گنج در ویرانه بایستی
به آسانی نشاید زین دوره پی برد بر مقصد
ره دیگر میان کعبه و بتخانه بایستی
به دل دادند شوق و ناله این را سوختن آن را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.