گنجور

غزل شمارهٔ ۷۷ - نالهٔ ناکامی

 
شهریار
شهریار » گزیدهٔ غزلیات
 

برو ای ترک که ترک تو ستمگر کردم

حیف از آن عمر که در پای تو من سرکردم

عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران

ساده‌دل من که قسم های تو باور کردم

به خدا کافر اگر بود به رحم آمده بود

زآن همه ناله که من پیش تو کافر کردم

تو شدی همسر اغیار و من از یار و دیار

گشتم آواره و ترک سر و همسر کردم

زیر سر بالش دیباست تو را کی دانی

که من از خار و خس بادیه بستر کردم

در و دیوار به حال دل من زار گریست

هر کجا نالهٔ ناکامی خود سر کردم

در غمت داغ پدر دیدم و چون در یتیم

اشک‌ریزان هوس دامن مادر کردم

اشک از آویزهٔ گوش تو حکایت می کرد

پند از این گوش پذیرفتم از آن در کردم

بعد از این گوش فلک نشنود افغان کسی

که من این گوش ز فریاد و فغان کر کردم

ای بسا شب به امیدی که زنی حلقه به در

چشم را حلقه‌صفت دوخته بر در کردم

جای می خون جگر ریخت به کامم ساقی

گر هوای طرب و ساقی و ساغر کردم

شهریارا به جفا کرد چو خاکم پامال

آن که من خاک رهش را به سر افسر کردم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محسن چاوشی » من خود آن سیزدهم » ستمگر

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

منوچهر احتشامی نوشته:

به جای دیده را حلقه باید نوشته شود چشم را حلقه صفت
پس از ان گوش فلک بشود بعداز این گوش
یک خط شعر افتاده
جای می خون جگر ریخت به کامم ساقی
گر هوای طرب و ساقی و ساغر کردم

پاسخ: با تشکر، مطابق پیشنهاد شما عمل شد. جای بیت جاافتاده را نگفتید، فعلاً یک بیت مانده به آخر گذاشتمش.

منوچهر خانلاری نوشته:

دیده را حلقه صفت دوخته بر در کردم صحیح است لذا پانچه نخستین بار نوشته شده بود درست است

نگین شکروی نوشته:

با درود به جناب آقای احتشامی
بر طبق دیوان شهریار انتشارات نوبهار سال ۱۳۸۵ بیت مورد اشاره شما در این شعر نیست و ” دیده ” به جای ” چشم ” ، و ” پس از این ” به جای ” بعد از این ” صحیح است. یعنی در مجموع صورت اولیه شعر صحیح بود. آیا ممکن است مرجع خود را ذکر کنید؟

امیرحسین نوشته:

این شعر بی نظیر و در حد اسطوره به وسیله ی محسن چاوشی در سبک ترنس خوانده شده است.

مهدی نوشته:

تو بمان و دگران وای به حال دگران

پرهام نوشته:

اشک ریزان هوس دامن مادر کردم
زنده باشی محسن چاوشی که اشک منو با این جمله در اوردی
و صد رحمت به روحت استاد شهریار

افتخار نوشته:

یکی ازعاشقانه ترین و زیباترین شعری ک شنیدم/باید عاشق باشی تا بفهمی
استاد چاوشی هم حق شعر را ادا کردن

وحید نوشته:

دوستان کسی میتونه مفهوم این بیت رو بگه؟

در غمت داغ پدر دیدم و چون در یتیم

اشک‌ریزان هوس دامن مادر کردم

در یتیم ینی چی؟

میثم نوشته:

وحید جان منظورش از دُر یتیم اشک یتیم هست زیرا بسیار باارزش است چون دُر

محمدرضا محمدی کیا نوشته:

اگر استاد شهریار میدونست روزی خواننده ای میاد که به این زیبای شعرشو میخونه حتما به افتخارش یه غزل میگفت.
درور بر چاوشی افسانه ای

مرتضی نوشته:

وقتی این شعر زیبای مرحوم استاد شهریار رو که محسن چاووشی خونده رو گوش میکنم اشکم سرازیر میشه و روحم به پرواز در میاد

فرشید نوشته:

صد رحمت به روحت استاد شهریار و افرین بر تو محسن چاوشی

محمد نوشته:

صدآفرین بر چاووشی و شهریار

کامیار نوشته:

محسن چاوشی موجب شدبسیاری ازجوانان ما که بااینگونه شاعران وشعرهابیگانه بودندبه اینگونه توجه بیشتری داشته باشند درودبرروح بزرگ شهریار

امین کیخا نوشته:

هزاران درود به شهریار با زیبایی سرودش حیف اذری نمی دانم که بیشتر لذت ببرم

امین نوشته:

سلام فکر کنک بیت اول اشتباهه و به جای ترک اول باید یار بیاید

مهدیار کرمانی نوشته:

سلام
ممنون از شما علاقمندان استاد بزرگ و سلطان صدای ایران محسن چاووشی عزیز.
ورحمت بکران حق بر غزال غزلسرایان ایرانی مرحوم محمد حسین تبریزی،که شهریاری میکند در دلها تا ابد.

الهه نوشته:

امین جان،
در مصرع اول، بیت اول، “ترک” صحیح است،
“یار” که شما گفتید در اجرای محسن چاووشی تغییر کرده است، گرامی.
درورد بر استاد شهریار، که غزل‌هایش همدم روزها و شب های من است….

مبینا نوشته:

منم وقتی این شعرو گوش میکنم که میگه اشکریزان هوس دامن مادر کردم اونهم با اون صدای تاثیرگذار چاوشی عزیز در حد جنون اشک میریزم.

جواد نوشته:

سلام
اصلا فضا میره ادم وقتی گوش میده به اهنگو غزل…
انگار صدساله چاووشی غزلخون بوده…

ناشناس نوشته:

با وجود اینکه از شنیدن این آهنگ حالم خراب میشه اما واقعا نمیشه از این آهنگ گذشت و گوش نداد . حتی وقتی سر کار هستم توی هرشرایطی باشم فقط به این آهنگ گوش می دم .
اما من فکر می کنم به جای کافری توی مصرع دوم مسلمان باشه !
” زآن همه ناله که من پیش تو مسلمان کردم! “

فریبرز نوشته:

به جاى “چشم را حلقه…” باید نوشته شود: “دیده را حلقه صفت…”
‏(مطابق با کتاب: مجموعه غزلیات شهریار)

عرفان نوشته:

شهریارا قصه عشقم تو بگو

که در این میان شعر تو داور کردم

“به خدا کافر اگر بود به رحم آمده بود

زآن همه ناله که من پیش تو کافر کردم”

صبا نوشته:

بعد از شنیدن ترانه محسن چاوشی سراغ این شعر اومدم و دلم به حال شهریار سوخت

محسن نوشته:

شهریارا تو به شمشیر قلم در همه آفاق - - به خدا ملک دلی نیست که تسخیر نکردی

رضا نوشته:

در پاسخ دوستمون که معنی در یتیم رو متوجه نشده بودندٰ:
در ادبیات کلاسیک در یتیم به معنی گوهر خیلی باارزش و ناب بکار میره و یتیم بودنش هم به اعتبار تنها و یگانه بودنش هست…
چون مروارید از دل صدف بیرون میاد صدف رو مادر در و مروارید میدونن و استاد شهریار اینجا به صورت مضمر خودشون رو به مروارید ومادرشون رو به صدف تشبیه کردن…

شمس الحق نوشته:

جناب آقا رضای عزیز و محترم ما که بگمانم همان آقا رضای محترم و عزیز فقرۀ معاینۀ غزل سعدی هستند معلومست که اطلاعات خاصی در مورد ادبیات قدیم و کلاسیک ایران دارند که هرکسی از آن مطلع نیست و یا تصور میکنند که اینجا بلانسبت با یک عده ابله سرو کار دارند !! در غزل سعدی می فرمودند که در ادبیات قدیم ایران معاینه یعنی دخترکان ظریف ولطیف که متذکر شدند معاینه از کلمۀ عین بمعنی چشم مشتق شده و معاینه یعنی به عینه و با چشمان خود . اما اینجا هم باز با همان سبک و همان اتکای بنفس مضحک و مسخره ملهم از یکنفر دیگر دوباره به صحنه آمده و با لحنی آموزگارانه می فرمایند که در ادبیات کلاسیک درّ یتیم یعنی مروارید گرانبها و ارزشش هم به اعتبار یگانه بودنش است و الخ …
بنظر میرسد این روش سخنان بی پایه گفتن آنهم با اتکای بنفس بسیار در این مملکت در طول هشت سال گذشته نهادینه شده است .
خیر آقا رضا هیچ کجای ادبیات کلاسیک ایران معنی دریتیم مروارید گرانبها نیست و اگر شما یک نمونۀ مثال داشتی خود می آوردی . دریتیم یعنی اشک یتیم و از اینجهت به آن در اطلاق میشود که دانه های اشک همچون در یا مروارید گرد و درخشانست . یتیم بودن هم ارتباطی به یگانه بودن مروارید ندارد و صدف هم هرگز بعنوان مادر مروارید شناخته نشده است . لطفاً با اینهمه سخنان بی پایه گفتن به شعور اهالی گنجور بیش از این توهین نکنید .

شمس الحق نوشته:

بعد التحریر :
دریغ است که اوقات پر ارزش را مصروف شعر شهریار کرد و حقیر هم این میکند تا خدمت آقا رضای محترم و عزیز عرض کند که استعمال کلمۀ عربی مضمر به معنی پوشیده و پنهان جز یک اظهار فضل مضحک بیش نیست .

رضا نوشته:

دوست عزیز (شمس الحق):
بنده اولین بار بود که نظر میذاشتم و ظاهرا شما بنده رو با شخص دیگه ای اشتباه گرفتید…این چه ادبیاتیه که شما بکار می برید؟؟؟ من قطعا
بنده فقط پاسخ دوستی رو دادم که معنای “در یتیم” رو متوجه نشده بودند!!!!
و اما در پاسخ به شما باید عرض کنم اگر به لغتنامه دهخدا،فرهنگ معین یا آنندراج مراجعه بفرمایید متوجه سابقه این ترکیب در ادبیات فارسی میشید.بنده شما و هرکس که علاقه ای به ادبیات داره رو فقط به دو تعریف ارجاع میدم:برهان قاطع:در یتیم:کنایه از مروارید بزرگ است که یک دانه تنها در صدف باشد.
فرهنگ آنندراج:در یتیم:مروارید بی همتا. مروارید بی بها. مروارید فرید. مروارید بی نظیر.
و اما شاهد(از شیخ اجل):
اوجوهر است گوصدفش در جهان مباش
در یتیم را همه کس مشتری بود
مولوی:
یک سواره میرود شاه عظیم
در کف طفلان چنین در یتیم
البته شما دوست عزیز(شمس الحق) میتونید از اساتید بزرگوار ادبیات هم سوال بفرمایید تا ابهامتون برطرف بشه…
یاحق

شمس الحق نوشته:

متشکرم آقا رضا که چیزی به حقیر آموختید
درّیتیم یعنی مروارید بی همتا یا جواهریگانه

وحید نوشته:

من نمیدونم چرا همه از کلمه ترک میترسند ؟ اینو واسه بیت اول گفتم تا چاووشی ها بفهمن!
فکر میکنین ترک ها ادبیات ندارن ؟ شاعر ندارن ؟ دستور زبان ندارن ؟ یا فکر میکنین ما آذری هستیم ؟!!!!!!!
کاش یکم ترکی بلد بودین تو اینترنت شعرها و ادبیات ترکی رو دنبال میکردین و میدونستین هیچ زبانی هیچ چیز کمتر از زبان های دیگه نداره دنیا فقط حافظ و سعدی و … نداره گوته داره orhan pamuk (اورهان پاموکترکیه ای ) داره ویکتور هوگو داره شکسپیر داره و… فقط این اطلاعات هست که ما کم داریم
متاسفم واسه مملکتی که این ادبیات غنی رو به گند کشید و از بین برد
مسئله زبان رسمی نیست تو آمریکا تو بعضی ایالت ها انگلیسی زبان دوم تدریس میشه !! اینم واسه اطلاع!
با یه خاطره تمومش میکنم:
چند ماه پیش به یکی از دوستای ترک خودم گفتم میتونی ترکی بنویسی خندید و گفت مگه این جور چیزی هم میشه که ترکی بنویسی!!!
کم مونده بود جان به جان آفرین تسلیم کنم

امین کیخا نوشته:

وحید عزیزم کسی چیزی نگفته شما ترک ها تاج سر ما هستید و نیز هممیهنان پر افتخار مان هستید هر کس با هر قومیتی از ایران دشمن باشد با همه ما دشمن است درود برادر . من دوستان ترک بزرگواری دارم .

مهدی نوشته:

شهریار واقعا بی نظیره بی وفای یارش را هم شعر کرده

تاوتک نوشته:

مهدی جان این یک نمونه تصعید است و البته بسیار زیبا

پرنده نوشته:

مصراع اول “برو ای یار که ترک تو ستمگر کردم”درسته.

سید رسول حسینی نوشته:

سلام.در جواب به پرنده./برو ای ترک که ترک تو ستمگر کردم/درست میباشد…آقای چاوشی این مصرع را به این شکل تغییر داده اند/برو ای یار که ترک تو ستمگر کردم/

سجاد نوشته:

سلام
برو ای ترک که ترک تو ستمگر کردم درست است.
منظور از ترک در مصراع اول یعنی دختر زیبا روی.
و یکی از دوستان گفتن بجای کافر باید مسلمان باشد در حالیکه شهریار اینجا به ستوه میاد و طرف را کافر خطاب میکند

سید رسول حسینی نوشته:

سلام.از سجاد جان عزیز تشکر میکنم معنی کلمه (ترک) را نوشتند و فرمایش حقیر را کامل کردند

امیر نوشته:

۱/ چند سالی است خارج از ایران زندگی میکنم و برای کاری به ایران آمده ام. از وجود ترانه های خوب در این حد بی خبر بودم. دیروز تو تاکسی ترانه زیبای آقای چاوشی را شنیدم. قبلا فقط قطعه سنتوری را از ایشان شنیده بودم. بلافاصله پیاده شدم و سی دی اش را خریدم. بسیار زیباست.
۲/ دیوان شهریار پر است از اشعار عاشقانه که برای موسیقی هم مناسب است. هنرمندان کشورمان میتوانند از این گنجینه استفاده بیشتری ببرند.
۳/ دست کسی یا سازمانی که این سایت را راه انداخته درد نکنه. سایت بسیار مفیدی است.

متین نوشته:

روحش شاد

واقعا زیبیا گفته …

ساده دل من که ….
به خدا کافر آگر بود …

پوری نوشته:

محشر!!!!!!!!!!!!!!!!

بابک نوشته:

عالیست

حسن نوشته:

شمس الحق جان گوه نخور

رضا نوشته:

ببخشید اشتباه شد

محمد رضا نوشته:

شمس الحق جان و آقا حسن
وقتی میشود خوب نوشت بی احترامی چرا؟ اینجا یک صفحه ی ادبی است. لطفاً مراعات کنید.

احسان نوشته:

دوستان در مصراع زان همه ناله که من پیش تو کافر کردم
منظور از کافر چیه؟
یا مفهوم بیت رو به طور کل توضیح بدید لطفا
سپاس فراوان

میثم نوشته:

شمس الحق تو واقعا معلمی؟!
یعنی خاک بر سر کسی که از تو علم یاد میگیره
ببخش دوست عزیزی که گفتی مراعات کن خیلی سعی کردم مؤدبانه بنویسم.

مرحوم_فراز_خراسانی نوشته:

عرض ادب خدمت سروران

محسن چاوشی دست به کار پسندیده ای زده طیِ این اواخر که روو آورده به ادبیات کهنِ پارسی

اما

این دلیل نمیشه که دست ببره توو اشعار

همین طور که در مصرع اول میبینیم :

“برو ای ترک که ترک تو ستمگر کردم”

که ایشون در خوانش ، گفتند :

“برو ای یار که ترک تو ستمگر کردم”

این حرکت ناپسند بود

مرحوم_فراز_خراسانی نوشته:

و البته به تازگی اشتباه دیگری هم مرتکب شدند و غزلی از بانو پریناز جهانگیرعصر رو به نام حضرت شهریار خوندند

جواب روشنگریِ محترمانه ما هم در اینستاگرامشون منجر شد به بلاکِ دوسه روزه و البته با روشن شدن ماجرا مجددا از بلاک درآمدیم

https://telegram.me/sherOadabiat_AsliOjali

کانال شعر و ادبیات_اصلی و جعلی

YS نوشته:

سلام.این شعر زیبای استاد شهریار تقریبا ۳۰/۴۰ سال پیش خواننده از جزیره قشم به اسم علی بن محبوب خونده با اجازتون این شعر کپی میکنم تو وبلاگم میذارم ممنون از سایت خوبتون

YS نوشته:

سلام.این شعر زیبای استاد شهریار تقریبا ۳۰/۴۰ سال پیش خواننده از جزیره قشم به اسم علی بن محبوب خونده با اجازتون این شعر کپی میکنم تو وبلاگم میذارم ممنون از سایت خوبتون
http://www.daryamusic20.blogfa.com

بهرام ولیپور نوشته:

زیباترین تلفیق شعر وموسیقی وآواز تو این اثر شادروان شهریار وچاوشی عزیز دیده میشه………………….ومن هنوزم با شنیدن این شعر شهریار و اهنگ چاووشی عزیز…..کاری جز پاک کردن گونه هام نمیتونم بکنم………..میدونین گریه برا مرد خیلی سخته…

امید میم نوشته:

با سلام. در مصرع “در غمت داغ پدر دیدم و چون در یتیم” درد یتیم اشتباه تایپ شده.

مهدی محمدنژاد نوشته:

زبان هدیه خدواند به انسان هاست. و هدیه انسان های خاص، هنر بیان واژه ها در قالبی است که همواره ماندگار است. درود بر روح شهریار دوران ها ….

کانال رسمی گنجور در تلگرام