صاحبا، عمر عزیز است غنیمت دانش
گوی خیری که توانی ببر از میدانش
چیست دوران ریاست که فلک با همه قدر
حاصل آن است که دایم نبود دورانش
آن خدای است تعالی، ملک الملک قدیم
که تغیّر نکند ملکت جاویدانش
جای گریهست بر این عمر که چون غنچهٔ گل
پنج روز است بقای دهن خندانش
دهنی شیر به کودک ندهد مادر دهر
که دگرباره به خون در نبرد دندانش
مقبل امروز کند داروی درد دل ریش
که پس از مرگ میسر نشود درمانش
هر که دانه نفشانَد به زمستان در خاک
ناامیدی بود از دخل به تابستانش
گر عمارت کنی از بهر نشستن شاید
ور نه از بهر گذشتن مکن آبادانش
دست در دامن مردان زن و اندیشه مدار
هر که با نوح نشیند چه غم از طوفانش
معرفت داری و سرمایهٔ بازرگانی
چه به از دولت باقی بده و بستانش
دولتت باد و گر از روی حقیقت پرسی
دولت آن است که محمود بود پایانش
خوی سعدیست نصیحت چه کند گر نکند
مشک دارد نتواند که کند پنهانش


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به اهمیت عمر و علم اشاره میکند و میگوید که زندگی گذراست و باید از دانش بهرهبرداری کرد. او به ناپایداری ریاست و دنیای فانی اشاره کرده و یادآوری میکند که تنها خدا باقی است. سعدی به انسان توصیه میکند که در جوانی و در حیات به فکر فردای خود باشد و درختی بکارد که در آینده ثمر بدهد. او تاکید میکند که دوستی با افراد دانا و عاقل باعث نجات از مصائب زندگی است و در نهایت، دانایی و علم را بر لذتهای زودگذر ترجیح میدهد. غزل به مخاطب میآموزد که باید به تلاش و کسب معرفت ادامه دهد و از زمان بهرهبرند.
هوش مصنوعی: ای دوست، عمر گرانبها و ارزشمند است؛ از علم و دانش بهرهمند شو و این خوبیها را از میدان زندگی به دست بیاور.
هوش مصنوعی: دوران ریاست چه ارزشی دارد، وقتی که با وجود قدرت تمام آسمان، این دوران همیشه باقی نمیماند و گذرا است؟
هوش مصنوعی: خدای بزرگ و ازلی، پادشاهی است که سلطنت جاودان او هرگز تغییر نمیکند.
هوش مصنوعی: این عمر همچون گل در بهار، فقط پنج روز میماند و جای افسوس دارد که همچنان که غنچهی گل در این مدت شکفته میشود، باز هم به زودی پژمرده میشود و لبخندش از بین میرود.
هوش مصنوعی: مادر جهان به کودک خود شیر نمیدهد، زیرا نمیتواند دندانهای او را دوباره به خون برگرداند؛ یعنی زمانی که فرصتها و خوشیها از دست بروند، دیگر نمیتوان آنها را بازگرداند.
هوش مصنوعی: امروز باید به فکر درمان دلدردها بود، زیرا پس از مرگ دیگر هیچ درمانی برای آن ممکن نخواهد بود.
هوش مصنوعی: هر کسی که در زمستان دانهای نکارید، در واقع به امید کسب درآمد در تابستان نیست و باید بداند که از تلاش و زحمت او نتیجهای نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر به قصد اقامت و نشستن در جایی ساخت و ساز کنی، شاید نتیجهبخش باشد، اما اگر فقط به خاطر گذر کردن از آنجا است، دیگر لازم نیست آنجا را آباد کنی.
هوش مصنوعی: با کسانی که اهل فضل و دانش هستند، پیوند و دوستی برقرار کن و به فکر مشکلات پیش رو نباش، زیرا اگر با افرادی مانند نوح (پیامبر) همنشین باشی، دیگر نگران بلایا و سختیها نخواهی بود.
هوش مصنوعی: اگر آگاهی و درک درستی از مسائل داری، بهتر است که به تجارت و کارهای اقتصادی بپردازی، زیرا این کار از ثروت و مقامماندن در ارتباطات اجتماعی که به زود از بین میرود، ارزش بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: اگر از روی حقیقت بپرسی، حالتی خوشبختی و سعادت حقیقی را دولت مینامند که پایانش به ازلیّت محمود (محمود غزنوی) مربوط باشد؛ یعنی آنچه به جا و پایدار است، در حقیقت ریشه در نیکی و فضائل دارد.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید که نصیحت کردن به طبیعت او مربوط است و اگر او نصیحت نکند، مانند مشک است که نمیتواند بوی خود را پنهان کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
این نه دردیست که بی دوست بود درمانش
خُنُک آن جان که نصیبی بود از جانانش
عقل گوید به نصیحت که مده جان به لبش
عشق فریاد برآرد که مکن فرمانش
ای منجم نظر از ماه و ثریا بستان
[...]
حبذا شهر علائیه و شهرستانش
خرما نزهت باغ خوش و باغستانش
این نه شهریست بهشتیست پر از ناز و نعیم
خازنی نیست سزاوارتر از رضوانش
قهرمان وی اگر سوی فلک حکم کند
[...]
گرچه تنگست دلم چون دهن خندانش
دل فراخست در آن سنبل سرگردانش
هر کجا می رود اندر دل ویران منست
گنج لطفست از آن جای بُود ویرانش
برو ای خواجه مرا چند ملامت گوئی
[...]
حبذا عرصهٔ ملکی که تویی سلطانش
ملک گردد چو بهشت ار تو شوی رضوانش
در همه مملکت امروز سلیمانی نیست
کآدمی را نبود دردسر از دیوانش
ای که در مملکت قیصر و خاقان شاهی
[...]
شوختر می شود ازخواب گران، مژگانش
چون فلاخن که کند سنگ سبک جولانش
شهسواری که منم گردره جولانش
آفتاب ازمژه جاروب کند میدانش
برگ آسایش ازین خاک سیه کاسه مجو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.