گناه کردن پنهان به از عبادت فاش
اگر خدای پرستی هواپرست مباش
به عین عجب و تکبر نگه به خلق مکن
که دوستان خدا ممکناند در اوباش
بر این زمین که تو بینی ملوک طبعانند
که ملک روی زمین پیششان نیرزد لاش
به چشم کوته اغیار در نمیآیند
مثال چشمهٔ خورشید و دیدهٔ خفاش
کرم کنند و نبینند بر کسی منت
قفا خورند و نجویند با کسی پرخاش
ز دیگدان لئیمان چو دود بگریزند
نه دست کفچه کنند از برای کاسهٔ آش
دل از محبت دنیا و آخرت خالی
که ذکر دوست توان کرد یا حساب قماش
به نیکمردی در حضرت خدای، قبول
میان خلق به رندی و لاابالی فاش
قدم زنند بزرگان دین و دم نزنند
که از میان تهی بانگ میکند خشخاش
کمال نفس خردمند نیکبخت آن است
که سر گران نکند بر قلندر قلاش
مقام صالح و فاجر هنوز پیدا نیست
نظر به حسن معاد است نی به حسن معاش
اگر ز مغز حقیقت به پوست خرسندی
تو نیز جامهٔ ازرق بپوش و سر بتراش
مراد اهل طریقت لباس ظاهر نیست
کمر به خدمت سلطان ببند و صوفی باش
وز آنچه فیض خداوند بر تو میپاشد
تو نیز در قدم بندگان او میپاش
چو دور دور تو باشد مراد خلق بده
چو دست دست تو باشد درون کس مخراش
نه صورتیست مزخرف عبارت سعدی
چنانکه بر در گرمابه میکند نقاش
که برقعیست مرصع به لعل و مروارید
فرو گذاشته بر روی شاهد جماش


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان اهمیت رفتار و نیت در عبادت میپردازد و میگوید گناه پنهانی از عبادات علنی بهتر است. او بر احتیاط در رفتار و نداشتن عجب و تکبر تأکید میکند و یادآور میشود که مومنهای واقعی ممکن است در میان افراد غیرمعتقد یافت شوند. سعدی به بیارزشی دنیای مادی در مقابل مقام معنوی اشاره میکند و میگوید کسانی که تنها به ظاهر امور توجه میکنند، از حقیقت دورند. او تأکید میکند که کمال انسان در نیکی و خدمت به دیگران است، نه در نمایش ظاهری دین. در آخر، شاعر به این نکته میرسد که ارزش معنوی فراتر از صورت ظاهری است و باید در راه خدمت به دیگران تلاش کرد.
هوش مصنوعی: گناه کردن در خفا بهتر از این است که عبادت را در جایی علنی کنی؛ اگر خداوند را میپرستی، نباید دنیاطلب و هواپرست باشی.
هوش مصنوعی: با چشمانی پر از عجب و تکبر به مردم نگاه نکن، زیرا دوستان خدا حتی از بین افراد بیسر و پا و بدکردار نیز برمیخیزند.
هوش مصنوعی: بر روی این زمین که تو میبینی، پادشاهان و شخصیتهای بزرگ و با نفسی وجود دارند، در حالی که در برابر آنها، ملک و سلطنت روی زمین هیچ ارزشی ندارد و به چشم نمیآید.
هوش مصنوعی: دشوار است که افراد کمفهم و بیخبر از زیباییها، مانند خفاش که قادر به دیدن روشنایی نیست، نور و درخشش چیزهایی همچون خورشید را درک کنند.
هوش مصنوعی: کسانی که نیکوکاری میکنند، هیچگاه دست بر روی کسی نمیگذارند و از کسی انتظار جزای خوبی را ندارند، اما وقتی به دیگران بدی میکنند، خود را از درگیری و دعوا دور نگه میدارند.
هوش مصنوعی: چنانکه از کورهٔ افراد پست و خسیس، دود به آسمان میرود، آنان نه با دستهای خود از برای کاسهٔ آش کمکی میکنند و نه به دیگران یاری میرسانند.
هوش مصنوعی: اگر دل انسان از محبت دنیا و آخرت خالی باشد، تنها در چنین حالتی میتواند به یاد خدا و دوستش باشد یا به حساب کارهایش برسد.
هوش مصنوعی: خداوند، نیکمردان را در نظر مردم با رندی و بیخیالی قبول میکند و این را بهوضوح نشان میدهد.
هوش مصنوعی: بزرگان دین به آرامی و بیصدا میآیند و صحبت نمیکنند، زیرا صدای خشخاش (گلی که به صدای ضعیفش معروف است) از درون خالی و توخالی، خود به خود به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: خردمند نیکبخت با کمالی که دارد، نباید اجازه دهد که خود را بر افراد عادی و فقیر، مانند قلندر قلاش (کسی که درویش و بیپول است) بالا ببرد یا برتری جویی کند.
هوش مصنوعی: مقام افراد نیک و بد هنوز مشخص نیست و این موضوع به خوبی عاقبت کار آنها بستگی دارد، نه به خوبی زندگی روزمرهشان.
هوش مصنوعی: اگر از جوهر حقیقت راضی هستی و به ظواهر اهمیت نمیدهی، میتوانی لباس آبی بپوشی و سر خود را بتراشی، به این معنا که ظاهرسازی مهم نیست.
هوش مصنوعی: مراد از اهل طریقت، تنها ظاهر و لباس نیست؛ بلکه باید خود را به خدمت سلطان (خدا) درآوری و صوفی (عارف) باشی که به معنای واقعی به راه حق و نزدیکی به خدا بپردازی.
هوش مصنوعی: آنچه را که خداوند به تو از فیض و نعمت میدهد، تو نیز باید به بندگان او ببخشی و در در کردن آنها مشارکت کنی.
سعدی در این بیت می فرمایند:زمانی که روزگار بر وفق مرادت می چرخه،تو هم بر وفق و بنفع مراد و روزی مردم حرکت کن،و چون اختیار امور بدستت افتاده دل کسی را آزرده نکن با حکم ات
هوش مصنوعی: سعدی در اینجا میگوید هیچ زیبا یا جذابیتی در این سخن وجود ندارد، مانند نقاشی که بر دیوار گرمابه، به تصویر کشیدن چیزهای بیروح و بیمحتوا را انجام میدهد.
هوش مصنوعی: سعدی در این بیت به زیبایی و ارزش یک گوهری اشاره میکند که به صورت کسی که در کنار او ایستاده، قرار داده شده است. این تصویر نمادین نشاندهندهٔ زیبایی و جذابیت آن شخص است که به مانند زینتی قیمتی میدرخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
به آب ماند یار مرا صفات و صفاش
که روی خویش ببینی چو بنگری بقفاش
ز بوی و خوبی جعد و دو زلف مشکینش
ز رنگ و گردن و گوش و دو عارض زیباش
نگار خانهٔ چین است و ناف آهوی چین
[...]
حیات را چه گوارنده تر زآب ولیک
کسی که بیشترش خورد بکشد استسقاش
قسم بواهب عقلی که پیش رای قدیم
یکیست چشمه خورشید و سایه عنقاش
همیشود بیکی امر او چو سایه بچاه
در آبگون قفس این آفتاب آتش پاش
که هست طبع جمال آفتاب تأثیری
[...]
قسم به واهب عقلی که پیش علم قدیم
یکی است چشمه خورشید و سایه عنقاش
زمین شود ز یکی امر او چو سایه چاه
در آبگون قفس این آفتاب آتش پاش
که هست طمع جمال آفتاب تأثیری
[...]
خدایگان جهان شهریار دریا دل
توراست دست گهر بخش و لفظ لؤلؤ پاش
بر اسمان و زمین دست مطلق است تو را
که از وظیفه جود تو یافتند معاش
گهی به پنجه هیبت دل جهان بشکن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.