گنجور

غزل ۳۴

 
سعدی
سعدی » مواعظ » غزلیات
 

گناه کردن پنهان به از عبادت فاش

اگر خدای پرستی هواپرست مباش

به عین عجب و تکبر نگه به خلق مکن

که دوستان خدا ممکن‌اند در او باش

برین زمین که تو بینی ملوک طبعانند

که ملک روی زمین پیششان نیرزد لاش

به چشم کوته اغیار درنمی‌آیند

مثال چشمهٔ خورشید و دیدهٔ خفاش

کرم کنند و نبینند بر کسی منت

قفا خورند و نجویند با کسی پر خاش

ز دیگدان لئیمان چو دود بگریزند

نه دست کفچه کنند از برای کاسهٔ آش

دل از محبت دنیا و آخرت خالی

که ذکر دوست توان کرد یا حساب قماش

به نیکمردی در حضرت خدای، قبول

میان خلق به رندی و لاابالی فاش

قدم زنند بزرگان دین و دم نزنند

که از میان تهی بانگ می‌کند خشخاش

کمال نفس خردمند نیکبخت آن است

که سر گران نکند بر قلندر قلاش

مقام صالح و فاجر هنوز پیدا نیست

نظر به حسن معادست نه به حسن معاش

اگر ز مغز حقیقت به پوست خرسندی

تو نیز جامهٔ ازرق بپوش و سر بتراش

مراد اهل طریقت لباس ظاهر نیست

کمر به خدمت سلطان ببند و صوفی باش

وز آنچه فیض خداوند بر تو می‌پاشد

تو نیز در قدم بندگان او می‌پاش

چو دور دور تو باشد مراد خلق بده

چو دست دست تو باشد درون کس مخراش

نه صورتیست مزخرف عبادت سعدی

چنانکه بر در گرمابه می‌کند نقاش

که برقعیست مرصع به لعل و مروارید

فرو گذاشته بر روی شاهد جماش

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

mareshtani نوشته:

merae awle beide 15 nune zaed darad

پاسخ: با تشکر، «چون» با «چو» جایگزین شد.

mareshtani نوشته:

mesrae dowome beide 10 dahom baiad qalandaran bashad

پاسخ: با تشکر، در چاپ فروغی ملاحظه شد «قلندر» ثبت شده، لذا کلمۀ غلط به این صورت تصحیح شد.

مهدی ضیایی نوشته:

یک بیت قبل از بیت آخر به نظر می رسد عبارت به جای عبادت صحیح باشد

مهدی ضیایی نوشته:

در دو بیت آخر این غزل، سعدی با تشبیهی بدیع صورت شعر خود را به روبندی تزیین شده ومعنا ومفهوم آن را عروسی زیبا و دل ربا دانسته که درزیر نقاب لفظ پنهان است.واو از خواننده میخواهد تافقط در صورت زیبای شعر او مفتون نشده وبا کنار زدن آن نقاب از معشوق دل ربا وزیبای خود(معنا ومفهوم) برخوردار گردد

مهدی ضیایی نوشته:

در بیت ماقبل آخر تصحیح غلامحسین یوسفی” عبارت “به‌جای “عبادت”
صحیح است

باربد لَوَند نوشته:

سخن جناب ضیایی کاملا درست می‌نماید. از سوی دیگر “عبادت” تناسبی با معنای دو بیت ندارد.

محمدی نوشته:

در مصرع دوم بیت دوم، به نظر می‌رسد «اوباش» صحیح باشد و فاصلهٔ میان «او» و «باش» نادرست است.

کانال رسمی گنجور در تلگرام