اِنْتَبِهْ قَبلَ السَّحَر یا ذَالْمَنام
نوبت عشرت بزن، پیش آر جام
تا سوار عقل بردارد دمی
طبع شورانگیز را دست از لگام
دَوری از بَط در قدح کن پیش از آنک
در خروش آید خروس صبحِ بام
مرغ جانم را به مشکین سلسله
طوق بر گردن نهادی چون حَمام
ز آهنین چنگال شاهین غمت
رخنه رخنهست اندرون من چو دام
ساعتی چون گل به صحرا درگذر
یک زمان چون سرو در بستان خرام
تا شود بر گل نکورویی وَبال
تا شود بر سرو، رعنایی حرام
طوطیانِ جان سعدی را به لطف
شکری ده از لب یاقوتفام
نالهٔ بلبل به مستی خوشتر است
ساتَکینی ساتَکینی ای غلام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر ساقی یا همدم خفته را پیش از سحر به بیداری و بزم شراب فرا میخواند تا عقل لحظهای مهار طبع پرشور را رها کند. سپس به معشوق رو میکند و از اسیری جانش در زلف او و پارهشدن دلش از غم عشق میگوید و از او میخواهد در باغ و دشت بخرامد تا گل و سرو از زیبایی خود شرمنده شوند. در پایان، از لب معشوق کامی میطلبد و با این سخن که نالهٔ بلبل در مستی خوشتر است، پیالههای بزرگ شراب میخواهد.
هوش مصنوعی: ای خفته، پیش از سحر بیدار شو؛ طبل بزم و خوشی را بزن و جام شراب را پیش بیاور.
هوش مصنوعی: تا عقل که مانند سواری بر طبع سرکش و پرشور سوار است، لحظهای دست از لگام آن بردارد و آن را آزاد بگذارد.
معنی: به اندازه یک دور از صراحی شراب در کاسه بریز پیش از آنکه خروس سحری به صدا درآید و صبح را اعلام کند. - منبع: شرح غزلهای سعدی
AI تصحیحشده: جانم را مانند یک پرنده، با زنجیر (=گیسوان) خوشبو و زیبا (که) به گردن آویختهای، همچون یک حمام (=کبوتر) که در آرامش قرار دارد، (به دام انداختی و طوق بر گردنش انداختی.)
هوش مصنوعی: از چنگال آهنین شاهینِ غم عشق تو، درونم مانند دام پر از سوراخ و پارهپاره شده است.
هوش مصنوعی: لحظهای مانند گل به دشت برو و زمانی مانند سرو در باغ با ناز راه برو.
تا بر گل زیبایی وبال و عذاب شود، بر سرو نیز رعنایی و بلندقامتی حرام گردد.
هوش مصنوعی: با مهربانی از لب سرخ و یاقوتیات شکری به طوطیهای جان سعدی بده؛ یعنی جان شاعر را با بوسه یا سخن شیرین خود کامیاب کن.
معنی: ناله بلبل هنگامی که مست باشد خوشنواتر است. ای غلام، پیالهای شراب ده؛ زیرا در مستی بهتر میسرایم. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا به خانه برد زن را با دلام
شادمانه زن نشست و شادکام
دوش تا هنگام صبح از وقت شام
برکف دستم ز فکرت بود جام
آمد از مشرق سپاه شاه زنگ
چون شه رومی فروشد سوی شام
همچو دو فرزند نوحاند ای عجب
[...]
ای گرفته عالم از عدلت نظام
ای نظام ابن النظام ابن النظام
ملک اقبال تو ملک لایزال
بخت بیدار تو حی لاینام
روی تقدیر از شکوهت در حجاب
[...]
کی کشم در چشم و کی بوسم به کام
خاک درگاه شهنشاه انام
کی بود گوئی که بینم بر مراد
شاه را دلشاد و گردم شاد کام
از قبول شاه کی باشد مرا
[...]
مرد چون بشنید آن پاسخ تمام
گفت بر ما شد ترا کشتن حرام
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.