سروی چو تو میباید تا باغ بیاراید
ور در همه باغستان سروی نبود شاید
در عقل نمیگنجد در وهم نمیآید
کز تخم بنیآدم فرزند پری زاید
چندان دل مشتاقان بربود لب لعلت
کاندر همه شهر اکنون دل نیست که برباید
هر کس سر سودایی دارند و تمنایی
من بنده فرمانم تا دوست چه فرماید
گر سر برود قطعا در پای نگارینش
سهلست ولی ترسم کاو دست نیالاید
حقا که مرا دنیا بیدوست نمیباید
با تفرقه خاطر دنیا به چه کار آید
سرهاست در این سودا چون حلقهزنان بر در
تا بخت بلند این در بر روی که بگشاید
ترسم نکند لیلی هرگز به وفا میلی
تا خون دل مجنون از دیده نپالاید
بر خسته نبخشاید آن سرکش سنگیندل
باشد که چو بازآید بر کشته ببخشاید
ساقی بده و بِستان داد طرب از دنیا
کاین عمر نمیماند و این عهد نمیپاید
گویند چرا سعدی از عشق نپرهیزد
من مستم از این معنی هشیار سری باید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از اهمیت وجود محبوب و عشق سخن میگوید و بر این باور است که محبوبی مانند سرو، باید در زندگی وجود داشته باشد تا دنیای فرد به زیبایی بیاراید. او اشاره میکند که هیچ عقل و فکری نمیتواند تصوری از تولد فرزندی از نژاد آدمی و موجودی غیر انسانی داشته باشد و عشق و آرزوهایی که مردم دارند، در پی محبوب خود میگردند. شاعر با تاکید بر وابستگی خود به محبوبش، از خطراتی که ممکن است در این راه وجود داشته باشد، ابراز نگرانی میکند و میگوید که در نهایت، بدون عشق و دوستی، زندگی هیچ ارزشی ندارد. او در پایان به اهمیت لذتبردن از زندگی و عشق، به رغم گذرایی آن، اشاره میکند و از بیداری دل و هوشیاری در عشق سخن میگوید.
هوش مصنوعی: برای زیباتر شدن باغ، باید سرو مانند تو وجود داشته باشد و اگر در کل باغ هیچ سروی نباشد، زیبایی آن ممکن نیست.
هوش مصنوعی: این جمله بیانگر این است که عقل و تصور انسانی نمیتواند درک کند که چگونه ممکن است از انسانها، موجودی غیر معمول و عجیب مانند فرزند پری به وجود بیاید. به عبارت دیگر، این موضوع فراتر از تصور و فهم ماست.
هوش مصنوعی: لب لعل تو به قدری جذاب است که دلهای مشتاقان را به خود جذب میکند، اما اکنون در تمام شهر دیگر دلی وجود ندارد که بتواند از آن دل ببرد.
هوش مصنوعی: هر کسی که آرزوها و خواستههای خاصی در سر دارد، من به این خاطر بندهای هستم که به فرمان دوست خود عمل میکنم.
معنی: اگر سر من در پای نگارین او افکنده شود بیتردید برای من آسان است؛ ولی نگرانی من از این است که او حتی دستان خود را با به خون سر من آغشته نسازد! - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: واقعاً دنیا بدون دوست برایم ارزشی ندارد. دنیا با اندیشههای پراکنده و جدا شده هیچ سودی نمیدهد.
معنی: در این عشق و عاشقی سرهای بسیاری چونان حلقه بر در کوفته میشود؛ تا ببینم که بخت و اقبال این در را به روی چه کسی باز خواهد کرد؟ - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: بیم آن دارم که لیلی تا خون از دیدگان مجنون جاری نسازد، به وفاداری تمایلی نشان ندهد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: آن محبوب عصیانگر و سنگدل بر عاشق دلخسته رحمی نمیکند. شاید وقتی بازگردد و عاشق را کشته ببیند، بر کشته او دل بسوزاند! - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: ساقی شراب ده و از جهان داد شادمانی بگیر؛ زیرا این عمر پاینده نیست و این عهد و پیمان دوامی ندارد. / داد طرب گرفتن: حقّ شادی و نشاط را گرفتن و ادا کردن - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: مردم میگویند: چرا سعدی از عشق حذر نمیکند؟ [سعدی در پاسخ میگوید:] من از عشق مستم و پرهیز برایم معنی ندارد؛ پس باید سر هشیاری یافت و او را به پرهیز فرا خواند. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
آن مه که ز پیدایی در چشم نمیآید
جان از مزه عشقش بیگشن همیزاید
عقل از مزه بویش وز تابش آن رویش
هم خیره همیخندد هم دست همیخاید
هر صبح ز سیرانش میباشم حیرانش
[...]
رویت به از آن آمد انصاف که میباید
با روی تو در عالم گر گل نبود شاید
با ما نفسی بنشین کان روی نکو دیدن
هم چشم کند روشن هم عمر بیفزاید
گر هر سر موی از من صاحبنظری باشد
[...]
جز بندگیم کاری از دست نمی آید
من بنده فرمانم، تا دوست چه فرماید؟
تو عمر من و وصلت آسایش عمر من
یارب! که رقیب تو از عمر نیاساید
ای گل، تو بحسن خود مغرور مشو چندین
[...]
بی شایبه زنگ ازدل دیدار تو بزداید
یوسف چو بمصر آید بازار بیاراید
جان قیمت بوسش بود عشاق فزون کردند
چون مشتری افزون شد بر نرخ بیفزاید
آن دل که بود عطشان از شوق لب نوشت
[...]
معرفی ترانههای دیگر
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.