قصه شنیدم که در اقصای مرو
بود ملکزاده جوانی چو سرو
مضطرب از دولتیان دیار
ملک بر او شیفته چون روزگار
تازگیاش را کهنان در ستیز
پر خطر او زآن خطر نیم خیز
یک شب از آن فتنه پر اندیشه خفت
دید که پیریش در آن خواب گفت
کهای مه نو برجِ کهن را بکن
و ای گُلِ نو شاخِ کهن را بزن
تا به تو بر ملک مقرر شود
عیش تو از خوی تو خوشتر شود
شه چو سر از خواب گران بر گرفت
آن دو سه تن را ز میان برگرفت
تازه بنا کرد و کهن در نوشت
ملک بر آن تازه مَلِک تازه گشت
رخنهکُنِ مُلک سرافکنده به
لشگر بد عهد پراکنده به
سر نکشد شاخ نو از سرو بن
تا نزنی گردن شاخ کهن
تا نشود بسته لب جویبار
پنجهٔ دعوی نگشاید چنار
تا نکنی رهگذر چشمه پاک
آب نزاید ز دل و چشم خاک
با تو برون از تو درون پروریست
گوش تو را نیک نصیحتگریست
یک نفس آن تیغ برآر از غلاف
چند غلافش کنی ای بر خلاف
آن نفس از حقهٔ این خاک نیست
این حق آن همنفس پاک نیست
پیش چنین کس همگی پیشکش
نام کرم بر همهٔ خویش کش
دولتیان کهآب و درم یافتند
دولت باقی ز کرم یافتند
تخم کرَم کشتِ سلامت بوَد
چون برسد برگ قیامت بود
یارب از آن گنج که احسان توست
نقد نظامی سره کن کهآن توست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ملکزاده جوانی در مرو با مشکلاتی از سوی دولتیان مواجه است. او در خواب از پیر خردمندی نصیحت میشنود که باید قدرت کهنه را به چالش بکشد و تغییراتی در دیار خود ایجاد کند. با برخواستن از خواب، ملک جوان تصمیم میگیرد که به ترمیم و بازسازی ملک خود بپردازد و قدم در راه نوآوری بگذارد. پیر به او میآموزد که برای پیشرفت باید موانع را از سر راه برداشت و به جای غافلگیری، عزم و ارادهاش را قویتر کند. در نهایت، جوان به تواناییهای خود پی برده و از احسان و کرم به عنوان بنیاد قدرت یاد میکند.
هوش مصنوعی: داستانی شنیدهام که در دوردستهای مرو، جوانی از خانوادهٔ سلطنتی بود که مانند درخت سرو زیبا و باوقار بود.
هوش مصنوعی: ملکزاده جوان از طرف حاکمان و دولتمردان آن سرزمین در فشار و اضطراب است و زمانی که به او نگاه میکنند، آنها به او عشق میورزند و مانند روزگار، بسیار متغیر و غیرقابل پیشبینی هستند.
هوش مصنوعی: او که تازگی و نوآوریاش را در برابر قدیمیها در موقعیتی پرخطر میبیند، به دلیل آن خطر، به حالت احتیاط و نیمهخیز در آمده است.
هوش مصنوعی: یک شب به خواب، آن جوان در حالی که درگیر افکار و دغدغههای فتنهانگیز است، پیرمردی را دید که در خواب به او چیزی میگوید.
هوش مصنوعی: ای ماه تازه، برج کهن را خراب کن و ای گل نو، شاخ کهن را قطع کن.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو بر سرزمین سلطنت مستقر شوی، خوشی و شادی زندگیات از طبیعی نبودن خودت بیشتر خواهد شد.
هوش مصنوعی: وقتی پادشاه از خواب عمیق بیدار شد، تعدادی از افراد را از میان جمعیت جدا کرد.
هوش مصنوعی: ملک خواب عمیق خود را ترک کرد و سپس به تازگی بنایی جدید گذاشت و گذشتههای کهنه را به طور تازهای سامان داد، به طوری که ملک جدیدی در آنجا به وجود آمد.
هوش مصنوعی: کشور ضعیف و سر افکنده را به لشگریانی بدعهد و بیوفا در هم میشکنی و شکست میدهی.
هوش مصنوعی: برای اینکه شاخ جدیدی از درخت سرو به وجود بیاید، باید شاخهای قدیمی را قطع کنی تا جایی برای رشد تازه ایجاد شود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که جویبار مسدود نشود، درخت چنار نمیتواند شکوفه بزند و نمو کند. این بیت به این معنی است که برای به نتیجه رسیدن در زندگی و پیشرفت، باید موانع و مشکلات را از سر راه برداشت.
هوش مصنوعی: تا زمانی که راهگذری نباشد، چشمهای از دل و چشم تو آب نخواهد جوشید و چیزی از آن بیرون نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: وجود تو، نه تنها جسم و ظاهری بیرونی است، بلکه درون تو نیز پرورش و رشد وجود دارد. در این راستا، گوش تو آماده شنیدن نصیحتهای خوب و سودمند است.
هوش مصنوعی: اگر یک نفس را از غلاف بیرون بیاوری، مثل این است که شمشیری را از غلافش خارج کردهای، زیرا هر چقدر هم که غلافها را برش کنی، این عمل تو بر ضد اصل آن نفس است.
هوش مصنوعی: این نفس (روح) از ویژگیهای زمینی و مادی این دنیا نیست و این حقیقت که با روح واقعی و پاک مرتبط باشد، وجود ندارد.
هوش مصنوعی: در برابر افرادی که از حقایق دور هستند و فقط به مال و ثروت مینگرند، بایستی همگی به نوعی رفتار کنند که نیکوکاری و بزرگواری را در نظر داشته باشند و به اخلاق خوش احترام بگذارند.
هوش مصنوعی: دولتمداران که به اموال و ثروت دست یافتهاند، از نعمت و خوشبختی نیز به لطف و رحمت دیگران بهرهمند شدهاند.
هوش مصنوعی: هر کسی که بذر نیکوکاری (کرامت) را بکارد، در روز قیامت (محاکمه) که میرسد، ثمرهاش را خواهد دید.
هوش مصنوعی: ای خدا، از آن گنجینهای که ناشی از بخشش و احسان توست، نصیب من کن و آن را به نفع نظامی درآور.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.